Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

-Agu (eylemlere gelen)

Ekleriñ kökeni üzerine çalışmaları içerir.

-Agu (eylemlere gelen)

İletigönderen Bi50likdaha » 19 Kas 2013, 14:20

Bunun pek az bir örneği var sanırım dilimizde. Kattığı anlam ma ne ima ettiği de pek açık değil sanırım.
Nesne ma alet adı yapıyor gibi genel olarak.

Oku- => Okuğu
Kaşı- => Kaşağı
Kar-  => Karağı
  • 0

Bi50likdaha
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1844
Katılım: 27 May 2013, 19:31
Konum: Ankara
Değerleme: 419

Ynt: -Agu (eylemlere gelen)

İletigönderen Oktay D. » 25 Kas 2013, 13:11

Bi50likdaha yazdı:Bunun pek az bir örneği var sanırım dilimizde. Kattığı anlam ma ne ima ettiği de pek açık değil sanırım.
Nesne ma alet adı yapıyor gibi genel olarak.

Oku- => Okuğu
Kaşı- => Kaşağı
Kar-  => Karağı

bayağı < bayagu
epeyi/epey < epegi
güvey < güvegü
gibi sözcükler eski sözcüklerdir. Daha niceler ağızlarda bulunur.

Ayrıca Atatürk'üñ türettikleri bulunur [Geometri, 1936]:
yapay < *yapagu < yap-
dikey < *dikegü < dik-
bükey < *bükegü < bük-
gibi...

kaşağı sözcüğünüñ bu ekle türediğini düşünmüyorum. Eski anadolu Türkçesindeki kaşak biçimi bu olasılığı kaldırıyor. Okıgu sözcüğündeki ek -AgU eki değil eylemlere gelen -Gu ekidir.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8421
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5706

Ynt: -Agu (eylemlere gelen)

İletigönderen Bi50likdaha » 25 Kas 2013, 14:31

-Agu eki öy ile -Ay ekine mi evrilmiş ? De sanırım ikisinin kullanımları  özge -Ay yer eki yapıp adlara geliyor sanırım , bu -Agu eki ise  eylemlere gelip ad yapıyor daha çok bir aletimsi bir nen yapıyor gibi.

kaşağı kaşıma aleti demek , hayvanlar için.
bayağı sözcüğü "baya" dan geliyor olmalı , eylem kökü var mı bu sözcüğün ?

güvey < güvegü Nişanyan evrilimini doğru vermiş ama açıklaması başka yönde.
<< ETü küdegü < ETü küd- (birine) bakmak, gözkulak olmak +gU → güt-
● Aynı kökten ETü küden (düğün yemeği, misafir ağırlama). Oğuz Türkçesinde /d/>/δ/>/y/ evrimi tipiktir. 17. yy'dan sonra ortaya çıktığı anlaşılan y/ğ metatezi açıklanmaya muhtaçtır.
Benzer sözcükler: güveyi


Diğer sözcükler için zaten hiçbir açıklaması yok  :D
  • 0

Bi50likdaha
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1844
Katılım: 27 May 2013, 19:31
Konum: Ankara
Değerleme: 419

Ynt: -Agu (eylemlere gelen)

İletigönderen Oktay D. » 10 Ara 2013, 14:15

güveyi/güvey biçimi /AgU/ parçasınıñ ince dizimli sözcüklerdeki biçimine uygun évrim geçirmiş. Aynı biçimde epeyi/epey ile bileyi/biley sözcüklerini örnek vérebilirim. Bu arada küden sözcüğüne bakılırsa burada éylem *küde- olmalıdır. Bu yüzden de *küde-gü biçiminde ayrıştırılmalıdır. Buradaki *küd parçasınıñ né olduğunu sormayıñ, bilmiyorum :)
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8421
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5706

Ynt: -Agu (eylemlere gelen)

İletigönderen Bi50likdaha » 10 Ara 2013, 16:00

Küden ne ?
  • 0

Bi50likdaha
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1844
Katılım: 27 May 2013, 19:31
Konum: Ankara
Değerleme: 419

Ynt: -Agu (eylemlere gelen)

İletigönderen Oktay D. » 10 Ara 2013, 16:02

Bi50likdaha yazdı:Küden ne ?

Eski Türkçe küden "düğün yémeği, düğünde güveyi yañlı verilen ikram".
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8421
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5706

Ynt: -Agu (eylemlere gelen)

İletigönderen Oktay D. » 10 Ara 2013, 16:19

Karşılaştırınca gördüm: Nişanyan'ıñ kökenlemesi tümüyle yanlışmış.

küdegü ile küden sözcükleri kısa ünlülüdür: Yakutça kütüö, Halaçça kideyi, Türkmence giyev, Eski Türkçe (DLT) küdegü. Oysa güt- sözcüğü uzun ünlülüdür: Yakut kǖt-, Türkiye Türkçesi güd- [desc=uzun ünlü soñrasi yumušama][·][/desc], Azerbaycan güd- [desc=uzun ünlü soñrasi yumušama][·][/desc]. Ayrıca bkz. [Tekin, 1995: bét 188-191].
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8421
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5706

Ynt: -Agu (eylemlere gelen)

İletigönderen Bi50likdaha » 29 Oca 2014, 20:45

" bileyi/biley " bu biçimde bir sözcük yok , sözcüğün şu anki hali "bileği".
  • 0

Bi50likdaha
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1844
Katılım: 27 May 2013, 19:31
Konum: Ankara
Değerleme: 419


Dön Ekler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 9 konuk

cron
Reputation System ©'