Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

resim, heykel, fotoğraf kavramları

Sözcükleriñ añlamları, kullanımları ile ilgili tartışmaları içerir.

resim, heykel, fotoğraf kavramları

İletigönderen devinim » 12 Tem 2016, 21:29

Resim ile heykel Arapça kökenliler bunlar yerine çok eskiden beri olan bediz var ama bu hem resim hemde heykel demek. bkz:

bediz
Süs, bezek, nakış.
Resim, heykel, şekil.

Birde betim sözcüğümüz var. Yine resim yerine kullanılabilir. Zaten betimleme de 'resmetme' demek. Ama bunda da anlam olarak hem resim hem heykel anlamında kullanılıyor.

betim
Herhangi bir şeyin resmi veya heykeli.

Burda betimci dediğim zaman ressam mı yoksa heykeltıraş mı belli olmadından karşıklık olacaktır.

bence Heykel için bediz Resim için betim sözcüklerini oturtmalıyız

Burda birde fotoğraf için bediz sözcüğünü kullananlar var. Buda karşılıklığa yol açacağından yerlikte de önerilen çekim sözcüğü kulllanılarak bu karmaşadan kurtulabiliriz. Sonuç olarak:

Bediz: Heykel
Bedizci: Heykeltıraş
Bedizcilik: heykelcilik
Atatürk bedizi: Atatürk heykeli

Betim:Resim
Betimci: Ressam, Çizer
betimcilik: Resimcilk, ressamlık
Atatürk Betimi: Atatürk Resmi

Çekim: Fotoğraf
Çekimci: Fotoğrafçı
Çekimlik: Albüm, fotoğralık(Resim çerçevesi)
Çekimcilik: Fotoğracılık
Atatürk çekimi: Atatürk Fotoğrafı

Hertürlü eleştiriye açığım :)
  • 10

devinim
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 50
Katılım: 21 May 2016, 18:32
Değerleme: 54

Ynt: şu resim-heykel kavramlarını oturtmalıyız

İletigönderen devinim » 12 Tem 2016, 21:35

Burada bir beneğe(noktaya) daha parmak basmak istiyorum.

Atatürk betimi denince atatürk tasviri anlamı çıkmaması için
tasvirinden bahsederken

atatürk betimlemesi denmeli. Böylece resim mi resimleme mi(tasvri mi) çelişkisi ortadan kalkar
  • 5

devinim
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 50
Katılım: 21 May 2016, 18:32
Değerleme: 54

İletiThis post was deleted by devinim on 12 Tem 2016, 21:42.

Ynt: şu resim-heykel kavramlarını oturtmalıyız

İletigönderen Oktay D. » 12 Tem 2016, 22:29

Oldukça tutarlı olmuş ;)

Zaten betimleme sözcüğü "tasvir" añlamında kullanıldığı için betim o añlamda kullanılmayacaktır.

Bir de daha geñiş añlamlı görsel "image, resim veya fotoğraf" sözcüğü var, google'ıñ yaygınlaştırdığı...
  • 3

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8310
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5431

Ynt: şu resim-heykel kavramlarını oturtmalıyız

İletigönderen devinim » 13 Tem 2016, 01:32

kesinlikle.

Eğer eğer sözcüklerimizin hatları belirgin olursa yerleşmesi o denli kolay olacaktır. Umarım abaylanır(dikkate edilir) :)
  • 0

devinim
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 50
Katılım: 21 May 2016, 18:32
Değerleme: 54

Ynt: resim, heykel, fotoğraf kavramları

İletigönderen YEB » 14 Tem 2016, 09:29

bediz > beyiz: 1. = bezek(1) 2. = bezek(2) 3. resim 3. fotoğraf 4. = yontu

beyiz +A- = beze-: 1. bezemek, süslemek 2. nakışlamak
beze- +(X)k = bezek: 1. bezek, süs 2. nakış

beyiz +cX = beyizci: 1. = beyizleyici 2. beyizdeyici

beyiz +lA- = beyizle-: resimlemek
beyizle- +(y)XcX = beyizleyici: ressam

beyiz +dA- = beyizde-: fotoğraflamak
beyizde- = +(A)k = beyizdek: fotoğraf makinesi
beyizde- +(y)XcX = beyizdeyici: fotoğrafçı
("ün-de-k" sözcüğüne benzeterek)

yont- +X = yontu: yontu, heykel
yontu +cX = yontucu: yontucu, heykelci, heykeltıraş

[Pekâlâ, bu kadar abukladığım yeter sanırım. :D ]
  • 10

"Muhtaç olduğun kudret damarlarındaki asil kanda mevcuttur."
- Gâzi Mustafa Kemâl ATATÜRK
Üyelik görseli
YEB
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 220
Katılım: 28 Ara 2014, 21:16
Değerleme: 303

Ynt: resim, heykel, fotoğraf kavramları

İletigönderen devinim » 14 Tem 2016, 20:50

Ben buna katılmıyorum. Burda beyiz(ya da bediz) sözcüğüne çok yükleniliyor bence.

Beyiz sözcüğü bezek(süs), Betim(resim), Yontu/Bediz(heykel) olabiliyor
Beyizci süsçü, betimci, yontucu olabiliyor
Beyizlemek süslemek, betimlemek, yontumak(heykel yapmak) olabiliyor
Beyizleyici Süsleyici, Betimleyici, yontucu olabiliyor

Salt 'fotoğraf' için birşey önermemişsiniz onuda beyiz sayarsak beyiz sözcüğüne daha da yükleniliyor. Zaten başta da bu sözcüklerin anlamlarının belirginleştirilmesini savunmak için yazdım ama bu türetm biçimi daha da çok anlam yükledi bence.

Betim, çekim gibi sözcüklerde varken neden salt beyize yüklenelim ki?
  • 0

devinim
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 50
Katılım: 21 May 2016, 18:32
Değerleme: 54

Ynt: resim, heykel, fotoğraf kavramları

İletigönderen YEB » 15 Tem 2016, 09:31

Beyiz sözcüğüne fazla yüklendiğimiz falan yok. Zaten "1. süs, bezek 2. nakış 3. resim 4. yontu, heykel" kendi öz anlamları.

"Heykel" için de elimizde yontu gibi güzel bi' karşılık varken -bence- "beyz"in "heykel" anlamını işletmemize gerek yok.

"Beyz"in "süs" anlamına gelecek olur isek zaten aynı kökten bezek sözcüğü var. Yine "beyiz"in "süs, bezek" anlamını işletmemize gerek yok.

"Beyz"in bir de "nakış" anlamı var ki onun için de -daha önce Yazışmalık'ta başka bölümlerde tartışılmış olan- oya, oyu, oyum gibi oy- kökünden gelen karşılıklar bulunmakta.

Geriye elimizde "resim" ve benim önermiş olduğum "fotoğraf" anlamları kalıyor. "Beyz"i "resim" anlamında işletirsek aynı zamanda "fotoğraf" anlamına gelmesinin bi' sorun oluşturacağını sanmıyorum, ki günümüzde de "resm"in alt anlamlarından biri "fotoğraf"tır.

Sırf "fotoğraf" için bir karşılık arıyorsak bunun için "betim" ve "çekim" sözcükleri yerinde değil bence.

"Betim" sözcüğü "beti-: yazmak"tan gelir. Salt anlamı "yazarak/yazıyla anlatmak/resmetmek; betimleme, tasvir"dir. Ressamlar resimlerini betiyerek (yazarak) meydana getirmiyorlar sonuç itibariyle...

"Çekim" karşılığına gelecek olursak zaten hâli hazırda malum sözcüğün Güncel Türkçe Sözlük'te dört anlamı var. Bu anlamlar ki dil bilgisinde "tasrif", fizikte "cazibe, traksiyon" ve sinema & televizyonda da "plan" olmak üzere tutmuş olanlar.
Bu sefer de "çekim"e çok yüklenilmiş olmaz mı sizce?
  • 1

"Muhtaç olduğun kudret damarlarındaki asil kanda mevcuttur."
- Gâzi Mustafa Kemâl ATATÜRK
Üyelik görseli
YEB
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 220
Katılım: 28 Ara 2014, 21:16
Değerleme: 303

Ynt: resim, heykel, fotoğraf kavramları

İletigönderen Oktay D. » 15 Tem 2016, 10:28

béti- sözcüğü bét "yüz, yüzey" sözcüğünden gelir ve asıl añlamı bu yüzden "bir yüz veya yüzey üzerine (yazı, resim veya herhangi bir şey) yapmak" şeklindedir.

Göktürk döneminiñ teknolojisi gereği béti- sözcüğü "taşa yazmak/çizmek veya kazımak" añlamına geliyordu ancak kağıt kullanmaya başlayan Uygurlarda "kağıt üzerine çizmek veya yazmak" añlamına da geldiği için añlamıñ geñiş olduğu görülebilir.

Bu yüzden bétim sözcüğü "resim" añlamına gelebilir, hiç sakıncası olmaz. Çünkü béti- sözcüğü; eylemiñ aracı (kalem, fırça vs) veya niteliği (kazımak, çizmek, yazmak) değil, aslında etkilenen nesnesi (yüz veya yüzey) üzerinden türetilmiştir.
  • 10

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8310
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5431

Ynt: resim, heykel, fotoğraf kavramları

İletigönderen devinim » 17 Tem 2016, 14:55

YEB yazdı:Beyiz sözcüğüne fazla yüklendiğimiz falan yok. Zaten "1. süs, bezek 2. nakış 3. resim 4. yontu, heykel" kendi öz anlamları.

"Heykel" için de elimizde yontu gibi güzel bi' karşılık varken -bence- "beyz"in "heykel" anlamını işletmemize gerek yok.

"Beyz"in "süs" anlamına gelecek olur isek zaten aynı kökten bezek sözcüğü var. Yine "beyiz"in "süs, bezek" anlamını işletmemize gerek yok.

"Beyz"in bir de "nakış" anlamı var ki onun için de -daha önce Yazışmalık'ta başka bölümlerde tartışılmış olan- oya, oyu, oyum gibi oy- kökünden gelen karşılıklar bulunmakta.

Geriye elimizde "resim" ve benim önermiş olduğum "fotoğraf" anlamları kalıyor. "Beyz"i "resim" anlamında işletirsek aynı zamanda "fotoğraf" anlamına gelmesinin bi' sorun oluşturacağını sanmıyorum, ki günümüzde de "resm"in alt anlamlarından biri "fotoğraf"tır.

Sırf "fotoğraf" için bir karşılık arıyorsak bunun için "betim" ve "çekim" sözcükleri yerinde değil bence.

"Betim" sözcüğü "beti-: yazmak"tan gelir. Salt anlamı "yazarak/yazıyla anlatmak/resmetmek; betimleme, tasvir"dir. Ressamlar resimlerini betiyerek (yazarak) meydana getirmiyorlar sonuç itibariyle...

"Çekim" karşılığına gelecek olursak zaten hâli hazırda malum sözcüğün Güncel Türkçe Sözlük'te dört anlamı var. Bu anlamlar ki dil bilgisinde "tasrif", fizikte "cazibe, traksiyon" ve sinema & televizyonda da "plan" olmak üzere tutmuş olanlar.
Bu sefer de "çekim"e çok yüklenilmiş olmaz mı sizce?


Hocam öncelikle sözlerim yergi gibi amlaşılmasın aytışma olarak yazıyorum bunları

Heykel için yontu sözcüğünü bilmiyordum evet beyizden daha uygun bir sözcük bence de

beyizin diğer anlamları için oya, yontu, bezek gibi eş kavramlar kulanılabilir demişsiniz benimde yaptığım beyizin resim ve heykel anlamları için eş kavramlar bulmaktı. Ancak beyiz, beyizle-, beyizde- beyizdek bg. sözcükler bende beyize çok yüklenildiğini düşündürdü.

Evet çekim'e de çok yüklenildiğini söylüyorsunuz ama söylediğiniz anlamlar hep teknik terimlerdi yani günlük hayatta karışıklık çıkartmayacaktır. hem zaten çekim ve çekim yapmak sözcükleri çoğu zaman fotoğraf ve video anlamında kullanılıyor. Bundan dolayı toplumu hızlı benimseyeceğini düşünüyorum. Ve de fotoğraf ve resim birbirinden ayrı nenler tek sözcükte kullanılması uygun olmaz bence

betim sözcüğü konusunda Oktay hocam güzel bir açıklama yapmış.

Sonuç olarak: Sizin düzeltmeniz üzerine beyiz'in heykel anlamı yerine fotoğraf anlamının kullanılmasını öneriyorum. çekim sözcüğü de eş anlamlı olarak kullanılabilir? Herkesçe bir sorun görülmezse ilk dületide düzeltme yapacağım
  • 0

En soñ devinim tarafından 17 Tem 2016, 14:57 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
devinim
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 50
Katılım: 21 May 2016, 18:32
Değerleme: 54

İletiThis post was deleted by devinim on 17 Tem 2016, 14:57.

Ynt: resim, heykel, fotoğraf kavramları

İletigönderen YEB » 17 Tem 2016, 18:35

devinim yazdı:
YEB yazdı:Beyiz sözcüğüne fazla yüklendiğimiz falan yok. Zaten "1. süs, bezek 2. nakış 3. resim 4. yontu, heykel" kendi öz anlamları.

"Heykel" için de elimizde yontu gibi güzel bi' karşılık varken -bence- "beyz"in "heykel" anlamını işletmemize gerek yok.

"Beyz"in "süs" anlamına gelecek olur isek zaten aynı kökten bezek sözcüğü var. Yine "beyiz"in "süs, bezek" anlamını işletmemize gerek yok.

"Beyz"in bir de "nakış" anlamı var ki onun için de -daha önce Yazışmalık'ta başka bölümlerde tartışılmış olan- oya, oyu, oyum gibi oy- kökünden gelen karşılıklar bulunmakta.

Geriye elimizde "resim" ve benim önermiş olduğum "fotoğraf" anlamları kalıyor. "Beyz"i "resim" anlamında işletirsek aynı zamanda "fotoğraf" anlamına gelmesinin bi' sorun oluşturacağını sanmıyorum, ki günümüzde de "resm"in alt anlamlarından biri "fotoğraf"tır.

Sırf "fotoğraf" için bir karşılık arıyorsak bunun için "betim" ve "çekim" sözcükleri yerinde değil bence.

"Betim" sözcüğü "beti-: yazmak"tan gelir. Salt anlamı "yazarak/yazıyla anlatmak/resmetmek; betimleme, tasvir"dir. Ressamlar resimlerini betiyerek (yazarak) meydana getirmiyorlar sonuç itibariyle...

"Çekim" karşılığına gelecek olursak zaten hâli hazırda malum sözcüğün Güncel Türkçe Sözlük'te dört anlamı var. Bu anlamlar ki dil bilgisinde "tasrif", fizikte "cazibe, traksiyon" ve sinema & televizyonda da "plan" olmak üzere tutmuş olanlar.
Bu sefer de "çekim"e çok yüklenilmiş olmaz mı sizce?


Hocam öncelikle sözlerim yergi gibi amlaşılmasın aytışma olarak yazıyorum bunları

Heykel için yontu sözcüğünü bilmiyordum evet beyizden daha uygun bir sözcük bence de

beyizin diğer anlamları için oya, yontu, bezek gibi eş kavramlar kulanılabilir demişsiniz benimde yaptığım beyizin resim ve heykel anlamları için eş kavramlar bulmaktı. Ancak beyiz, beyizle-, beyizde- beyizdek bg. sözcükler bende beyize çok yüklenildiğini düşündürdü.

Evet çekim'e de çok yüklenildiğini söylüyorsunuz ama söylediğiniz anlamlar hep teknik terimlerdi yani günlük hayatta karışıklık çıkartmayacaktır. hem zaten çekim ve çekim yapmak sözcükleri çoğu zaman fotoğraf ve video anlamında kullanılıyor. Bundan dolayı toplumu hızlı benimseyeceğini düşünüyorum. Ve de fotoğraf ve resim birbirinden ayrı nenler tek sözcükte kullanılması uygun olmaz bence

betim sözcüğü konusunda Oktay hocam güzel bir açıklama yapmış.

Sonuç olarak: Sizin düzeltmeniz üzerine beyiz'in heykel anlamı yerine fotoğraf anlamının kullanılmasını öneriyorum. çekim sözcüğü de eş anlamlı olarak kullanılabilir? Herkesçe bir sorun görülmezse ilk dületide düzeltme yapacağım


Yok canım, öyle anlamadım. :)

yontu: heykel
beyiz / çekim: fotoğraf
bétim: resim
mi oldu şimdi?
  • 5

"Muhtaç olduğun kudret damarlarındaki asil kanda mevcuttur."
- Gâzi Mustafa Kemâl ATATÜRK
Üyelik görseli
YEB
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 220
Katılım: 28 Ara 2014, 21:16
Değerleme: 303

Ynt: resim, heykel, fotoğraf kavramları

İletigönderen devinim » 17 Tem 2016, 20:16

Evett :)

Düzeltiyorum şimdi
  • 0

devinim
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 50
Katılım: 21 May 2016, 18:32
Değerleme: 54

Ynt: resim, heykel, fotoğraf kavramları

İletigönderen birtancazin » 13 Haz 2017, 02:37

Resim için eski dilde bediz karşılığı var.
Resim, ressam, resmetmek... Bediz, bedizci, bedizlemek...

İnsan heykeli.. Balbal
Heykel... Yontuz, yonut
Büst.. Balçak (diriltme) (balballa kökteş olmalı)
Heykeltraş..yonutçu, yontuzcu

Tasvir.. Betim - betimlemek, tasvir etmek

Betimek... Yazmak, çizmek, karalamak, boyamak gibi kapsayıcı eylem...

(betik. Kitap, bitek. Defter gibi eski örnekler,)

Bet.. Sayfa, varak
  • 0

birtancazin
birtancazin
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 770
Katılım: 19 May 2017, 00:37
Değerleme: 265


Dön Añlam Tartışmaları

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 1 konuk

Reputation System ©'