Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

Bar

Sözcükleriñ añlamları, kullanımları ile ilgili tartışmaları içerir.

Bar

İletigönderen datadeveb » 20 Eyl 2018, 06:22

Bar, Barmak, Barı, Barın, Barınak, Barınmak, Barış, Barışmak, Barışın, Barıt, Barınt, Barıntı, Barınç, Barılık diye türetilen sözcüğümüz var da...

Sözlüklerde anlamlarını belirgin biçimde bulamadığımız "bar" sözcüğü ve diğer sözcüklerin üzerinde bayağı durmamız gerekiyor sanırım.

"Bar" denilince çoğumuzun usuna, us örten içecekler tüketilen işletmeler geliyor... Böyle çok sözcüğümüz var üstü tozlu. Yenilendirmemiz gerekiyor.
  • 0

Deveb Önyüz Çatısı
data-deveb.github.io
Üyelik görseli
datadeveb
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 289
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 219

Ynt: Bar

İletigönderen Oktay D. » 20 Eyl 2018, 11:13

"İçecek tezgahı" añlamındaki bar sözcüğü İngilizceden bize geçmiş, asıl añlamı "çubuk".

Eski Türkçe bar- eylemi bugün var- biçimindedir. Bir de Eski Türkçe uzun a içeren bār sözcüğü var, o da bugün var (mevcut, yok karşıtı) biçiminde. Bunlarıñ İngilizce alıntıyla ilgili elbette yok.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7793
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4209

Ynt: Bar

İletigönderen datadeveb » 20 Eyl 2018, 17:24

Barınmak sözcüğünü çözerek bar sözcüğünün anlamı var sözcüğüne mi çıkıyor? Barınmak varınmak birbirine eşit anlamda mıdır?
  • 0

Deveb Önyüz Çatısı
data-deveb.github.io
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 289
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 219

Ynt: Bar

İletigönderen Oktay D. » 20 Eyl 2018, 20:56

barın- (konut édinmek) sözcüğü *barı- (inşa étmek, yapı kurmak) sözcüğünden geliyor, Moğolcada bari- biçimindedir. Aynı kökten bark (ev) ve barimal > balbal (heykelcikler) türer.

Bu sözcükler Moğolcadan Türkçeye geçmiş görünüyorlar. Eski Türkçe bar- (varmak, ulaşmak) ile ilgili déğildir. Büyük olasılıkla balçık sözcüğünüñ köküyle birleştirilebilir.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7793
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4209

Ynt: Bar

İletigönderen datadeveb » 21 Eyl 2018, 00:07

Aşağıdaki sözlerden anlam açıklaması yapmaya yardımcı bir şey çıkar ümidiyle iliştiriyorum.
Bahçası var bağı var
Ayvası var narı var
Atamızdan yadigâr
Bizde atabarı var
  • 0

Deveb Önyüz Çatısı
data-deveb.github.io
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 289
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 219

Ynt: Bar

İletigönderen tomdaş » 21 Eyl 2018, 05:04

datadeveb yazdı:Aşağıdaki sözlerden anlam açıklaması yapmaya yardımcı bir şey çıkar ümidiyle iliştiriyorum.
Bahçası var bağı var
Ayvası var narı var
Atamızdan yadigâr
Bizde atabarı var
Kastedilen ya:
BÂR
(ﺑﺎﺭ) i. (Fars. bār)
2. Yemiş, meyve, mahsul, ber. (Kubbealtı)
bar : is. [fars.] Meyvə, məhsul. (Azerbaycan Dilinin İzahlı Lugati)

ya da:
BAR
i. (Erm. bar) Kuzey ve Doğu Anadolu’da, özellikle Erzurum civârında el ele tutuşarak oynanan bir halk oyunu. (Kubbealtı)
  • 0

tomdaş
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 72
Katılım: 29 Tem 2018, 01:14
Değerleme: 31

Ynt: Bar

İletigönderen Oktay D. » 21 Eyl 2018, 11:54

O dörtlükte kastedilen, halk oyunu olan ve Ermeniceden alınmış olan bar sözcüğü. Sanırım Ermenicede "halka" démek, nitekim el ele tutuşarak halka olup oynanıyor.

Ziyaret éttiği 1936 Balkan Oyunları Şöleni'nde Artvin barı gösterisiniñ ikinci kéz oynanmasını isteyen Atatürk'üñ kendisiniñ de bar başı olarak soñuna dék oynaması üzerine oyun takımı, dönemiñ Vali'sine oynuñ adınıñ Ata Barı olarak değiştirilmesi isteğinde bulunuyorlar. Vali Hükümet'e soruyor ve uygun bulunuyor.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7793
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4209

Ynt: Bar

İletigönderen datadeveb » 21 Eyl 2018, 15:29

Günümüzde de kullanılan "evli barklı" sözcüğü var. Bu sözcüğün anlamı DLT'ye göre;

Bark: mülk

Barlıg: mallı, zengin

Barkın kişi: kendi yolundan hiçbir şeyin alıkoyamadığı yolcu

Barışmak: birbirine gitmek, gitmekte yardım ve yarış etmek

Barınmak: gider varır görünmek, aybaşı kanı boşanmak

Bar: büyük, var, mevcut

Barışlıg: varılan, gidilen (yer); konuk odası

bunların dışında biraz daha sözcük var.
  • 0

Deveb Önyüz Çatısı
data-deveb.github.io
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 289
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 219

Ynt: Bar

İletigönderen datadeveb » 24 Eyl 2018, 22:25

bar-: yaşayışı sağlamlamak/sağlamak, yer ediniş, yaşamsal düzenleyiş.

diye bir açıklama oluştu düşüncelerimde. Üzerinde düşünülürse bu kök sözcüğün anlamını belirgin olarak ortaya koyabiliriz.
  • 0

Deveb Önyüz Çatısı
data-deveb.github.io
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 289
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 219

Ynt: Bar

İletigönderen Oktay D. » 24 Eyl 2018, 22:29

Eski Türkçe bar— > var— sözcüğünüñ añlamı "varmak, ulaşmak, gitmek" tir ve oldukça bélirgindir, ortadadır.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7793
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4209

Ynt: Bar

İletigönderen datadeveb » 24 Eyl 2018, 22:43

Oktay D. yazdı:Eski Türkçe bar— > var— sözcüğünüñ añlamı "varmak, ulaşmak, gitmek" tir ve oldukça bélirgindir, ortadadır.


Başa sarıyorum.

var-, varmak, varın, varınmak, varınak
bar-, barmak, barın, barınmak, barınak

bu sözcükler biribirle aynı mıdır?

Çünkü öncesinde şöyle bir açıklamanız oldu.

Oktay D. yazdı:barın- (konut édinmek) sözcüğü *barı- (inşa étmek, yapı kurmak) sözcüğünden geliyor, Moğolcada bari- biçimindedir. Aynı kökten bark (ev) ve barimal > balbal (heykelcikler) türer.

Bu sözcükler Moğolcadan Türkçeye geçmiş görünüyorlar. Eski Türkçe bar- (varmak, ulaşmak) ile ilgili déğildir. Büyük olasılıkla balçık sözcüğünüñ köküyle birleştirilebilir.
  • 0

Deveb Önyüz Çatısı
data-deveb.github.io
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 289
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 219

Ynt: Bar

İletigönderen Oktay D. » 24 Eyl 2018, 23:08

İkinci sözcüğü yañlış yazıyorsuñuz, soñunda ı sesi olacak. İki ayrı sözcük söz koñusu.

bar— diye bir tane sözcük var, "varmak" añlamında, bugünkü biçimi var— olmuş. Bir de barı— diye bir sözcük var (Moğolca), soñunda ı sesi var, onuñ añlamı ise "inşa étmek, yapı kurmak", bugünkü biçimi halen b sesiyle duruyor soñunda halen ı sesi var. İkisi de biçimce ve añlamca ayrık.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7793
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4209

Ynt: Bar

İletigönderen datadeveb » 24 Eyl 2018, 23:34

Ben burada eklerin anlamlarından kök anlamları üretme çabasındayım. Eski türkçede sözcüklerin anlamlarından yardım alacağız derken bağımlı kökencilik durumuna dönüyor gibi iş.

yap, yapı, yapınak
bar, barı, barınak
tap, tapı, tapınak
var, varı, varınak
kaç, kaçı, kaçınak
koş, koşu, koşunak
kes, kesi, kesinek
bak, bakı, bakınak
geç, geçi, geçinek
git, gidi, gidinek
sar, sarı, sarınak

Türkçede sınırsızca sözcük üretmeye kadar giden durumlarımız varken bu tür durumlar yapılmamalı. "Ameliyat" sözcüğünü hastaneye tıkan eksikli düşünüşe dönüşmemeliyiz.

Şimdi günümüz koşullarına göre barınmak eşit değildir varınmak ise köküne kadar anlamlaştırmamız gerekir. Kök sözcüğü bilmem nerelerdeki sözcüklerle uyuşturulamıyorsa ben bi şey yapamam. Ekli yapıdan kök anlamına erişemiyorsak türkçe üzerine neden emek verelim?

Şimdi bar/bar- sözcüğünün anlamının var/var- ile eş tutulmasını türkiye türkçesinde ele alamam. Birebir bakış açısıyla veya diğer olgularıyla aynı anlamda olan iki sözcüğü dilde barındırmak doğru birşey oluyorsa onu da başka bir başlık altında irdeleyelim. Eş anlamlılık başka bir şey. Birebir anlamlılık eleştirdiğim yer.
  • 0

Deveb Önyüz Çatısı
data-deveb.github.io
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 289
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 219

Ynt: Bar

İletigönderen ulduzéver » 25 Eyl 2018, 07:32

barımak
1.Bakmak, korumak, hizmet etmek. 2.Kuvvetlenmek, kendine gelmek, gelişmek 3.Kökleşmek, tutmak.
Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü
  • 5

ulduzéver
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 608
Katılım: 25 May 2016, 22:14
Konum: Tebriz
Değerleme: 520

Ynt: Bar

İletigönderen datadeveb » 05 Eki 2018, 23:06

"Bart" sözcüğü küçük testi anlamında kullanılıyormuş. Değinmişken söyleyim anlam olarak "host" sözcüğüne karşılık olabilir diye düşündüm. Büyük biçimde olanlarını da "bark" olarak ayrı algılarız. "bart - bark" ikilisi nasıl olur? Buna bir de "bardak" sözcüğünü dahil edersek...
  • 0

Deveb Önyüz Çatısı
data-deveb.github.io
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 289
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 219


Dön Añlam Tartışmaları

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 1 konuk

Reputation System ©'