Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

esmek - eser

Sözcükleriñ añlamları, kullanımları ile ilgili tartışmaları içerir.

esmek - eser

İletigönderen datadeveb » 09 Oca 2019, 15:11

TDK'da esmek sözcüğü Türkçe görünüyor.

esmek -er
nsz
1. nsz Hava bir yönden bir yöne akmak, rüzgâr olmak
"İki üç günden beri sert bir kış rüzgârı esiyor." - A. Haşim
2. -e Yapılması önce düşünülmüş olmayan veya beklenmeyen bir şeyi yapmaya birdenbire karar vermek
"Bu yolculuk size nereden esti?"



Şimdi gelelim eser sözcüğüne. esmek eylemine -Ar eki gelerek ad oluyor.

eser
isim Arapça es̱er
1. isim Emek sonucu ortaya konan ürün, yapıt
"Boğaziçi doğrudan doğruya Türklerin eseridir." - Y. K. Beyatlı
2. Yayın, kitap, yapıt
"Bütün özlediğim eserlerle bir kütüphane yapabilsem artık yapılacak bir iş kalmayacak." - H. Z. Uşaklıgil
3. İz, işaret, im
"Yüzünde biraz önceki elemden, kızgınlıktan, çaresizlikten eser yoktu." - A. Kulin
4. Soyut kavramlarda belirti
"Acaba, bir yolunu bulup bir talih eseri olarak gidemez miydik?" - A. Erhat

Soru:

Esmek eyleminde bulunan ikinci anlamdan dolayı ilginç şeyler var. Eser sözcüğünde Arapça görünen anlamlar var. Neden Arapça? Hadi diyelim tartışmasız Arapça... Esmek köküne -Ar eki getirerek türetilecek eser adına siz ne anlam verirdiniz?
  • 0

Sözcüklerle, dillerle uğraşmayı bıraktım. Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhidi söyleyelim. Allah'u Teâlâ'ya çok tövbe edelim inşallah. Kuran-ı Kerim okuyalım, uymaya gayret edelim, salih kul olalım inşallah
Üyelik görseli
datadeveb
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1346
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 171

Ynt: esmek - eser

İletigönderen bensay » 09 Oca 2019, 15:59

en usa yatkın olanı "rüzgar" olurdu, bu bağlamda "esgin" sözcüğü de bulunmaktadır
  • 0

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2856
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1419

Ynt: esmek - eser

İletigönderen datadeveb » 09 Oca 2019, 16:36

DLT'de esin esdi diye geçen söz var. Rüzgâr esti olarak karşılık görüyor.

yazar
çizer
eser
keser
döşer
süzer
büzer
sarar
karar
kürer

Eser vantilatör gibi bir şey olabilir mi? Yoksa esmek kökündeki ikinci anlama bağlayıp günümüzde fikir anlamına gelebilir mi?
  • 0

Sözcüklerle, dillerle uğraşmayı bıraktım. Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhidi söyleyelim. Allah'u Teâlâ'ya çok tövbe edelim inşallah. Kuran-ı Kerim okuyalım, uymaya gayret edelim, salih kul olalım inşallah
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1346
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 171

Ynt: esmek - eser

İletigönderen bensay » 09 Oca 2019, 18:36

vantilatör için de düşünülebilirdi, bu bağlamda "yelgeç" sözcüğü de bulunmakta
  • 2

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2856
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1419

Ynt: esmek - eser

İletigönderen datadeveb » 09 Oca 2019, 19:02

esmek ETü'de uzatmak, germek anlamına geliyormuş. esnemek eylemini anımsamak gerek. Eser sözcüğü bu anlamlarla ilgili kullanılabilir mi diye düşündüm. Bir de yakın kuşkulu bir sözcük varmış. Esürmek. Sarhoş olmak gibi bi anlama geliyormuş.

Bir de eser sözcüğündeki 4. anlam Türkçe algıyla ilgili olabilir mi? (4. Soyut kavramlarda belirti)

"
- Bu düşünce nereden esti?
- Öyle eser gelir arada...
"
  • 0

Sözcüklerle, dillerle uğraşmayı bıraktım. Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhidi söyleyelim. Allah'u Teâlâ'ya çok tövbe edelim inşallah. Kuran-ı Kerim okuyalım, uymaya gayret edelim, salih kul olalım inşallah
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1346
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 171

Ynt: esmek - eser

İletigönderen bensay » 09 Oca 2019, 20:03

baktım da "eser" rüzgar anlamında yer alıyor ağızlar sözlüğünde:

eser
1. Rüzgâr, sert esen rüzgâr. 2. Soğuk.

Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü


Bu düşünce nereden esti?
- Öyle eser gelir arada...


biçimindeki kullanımlarda anlam yine es- kökü kaynaklı "esin gelmek, esinlenmek" kapsamında
  • 0

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2856
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1419

Ynt: esmek - eser

İletigönderen datadeveb » 09 Oca 2019, 20:36

Sanırım eser sözcüğünün üzerindeki Arapça kaynaklı anlamlar eskimeden bu sözcüğe yönelmek doğru olmayacak. Yapıt sözcüğü yaygınlaşıp eser boşa düşene dek zorlayacak bizi.
  • 0

Sözcüklerle, dillerle uğraşmayı bıraktım. Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhidi söyleyelim. Allah'u Teâlâ'ya çok tövbe edelim inşallah. Kuran-ı Kerim okuyalım, uymaya gayret edelim, salih kul olalım inşallah
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1346
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 171


Dön Añlam Tartışmaları

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 2 konuk

cron
Reputation System ©'