1. bét (Toplam 1 bét)

taş béşikniŋ buluŋın tamın üzmiş teg

İletiGönderilme zamanı: 18 Oca 2019, 15:16
gönderen datadeveb
taş béşikniŋ buluŋın tamın üzmiş teg [taş beşiğinin köşesini üstünü kırmış kadar]

Öncelikle bu sözü gerçekten anlamadım. Bunun yanı sıra bir öncelik daha edindim. Tamın sözcüğü... Bu gerçekten ne anlama geliyor?

Ynt: taş béşikniŋ buluŋın tamın üzmiş teg

İletiGönderilme zamanı: 18 Oca 2019, 15:35
gönderen Oktay D.
Oradaki sözcük tam oluyor, +ı eki 3. kişi ekidir, +n ise hal ekidir (bugünkü -i hal ekiniñ eski biçimi). Bu sözcük bugün dam olarak yaşıyor, "çatı, bir yapınıñ üst bölümü" añlamında. O yüzden tamın çekimini damını olarak okuyabilirsiñiz.

Tümceyi bugünkü aynı sözcüklerle yazarsak
taş béşiğiñ buluñunu damını üzmüş değin

olurdu ancak bu sözcükleriñ añlamları zaman içinde biraz daralmış veya azıcık kaymış. O yüzden bugün kimse böyle bir tümce kurmaz, onuñ yérine
taş béşiğiñ buluñ bugün daha çok Farsça 'köşe' déniyor unu üstünü bozmuş kadar

dér.

Ynt: taş béşikniŋ buluŋın tamın üzmiş teg

İletiGönderilme zamanı: 18 Oca 2019, 15:57
gönderen datadeveb
dam sözcüğünün kökenini araştırırken taşka, tamka sözcüklerini gördüm.

ETü: "duvar" [ Orhun Yazıtları, 735]
yigirmi kün olurup bu taşka bu tamka kop bitidim [20 gün oturup bu taşa bu duvara hep yazdım]

Bu sözcükleri göründe damga sözcüğünün kökenine baktım

ETü: [ Orhun Yazıtları, 735]
oġuz bilge tamġaçı keldi [Oğuz bilge mühürdar geldi]

incelenmesi gereken ilişikli sözcükler sanırım.

Ynt: taş béşikniŋ buluŋın tamın üzmiş teg

İletiGönderilme zamanı: 21 Oca 2019, 11:28
gönderen Oktay D.
Bunlar dağar literatür da incelenmiş şeyler. Ayrıca sözcükleri ve türevlerini köken olarak incelemek için ayrı başlıklar açıñ lütfen. Burada yalñızca söz koñusu tümceniñ añlamını tartışalım. Yazışmalıkta aratırsañız damga, dam vb. sözcüklerle ilgili tartışmaları bulabilirsiñiz. Çoktandır üyesiñiz artık yazışmalığıñ düzenine bir zahmet ayak uyduruñ.

Ynt: taş béşikniŋ buluŋın tamın üzmiş teg

İletiGönderilme zamanı: 21 Oca 2019, 12:49
gönderen datadeveb
Oktay D. yazdı:Bunlar dağar literatür da incelenmiş şeyler. Ayrıca sözcükleri ve türevlerini köken olarak incelemek için ayrı başlıklar açıñ lütfen. Burada yalñızca söz koñusu tümceniñ añlamını tartışalım. Yazışmalıkta aratırsañız damga, dam vb. sözcüklerle ilgili tartışmaları bulabilirsiñiz. Çoktandır üyesiñiz artık yazışmalığıñ düzenine bir zahmet ayak uyduruñ.


Sözün anlamını belirlemekte yardımcı olabilecek başka sözler olarak değintiledim. Tamka > duvara olarak çevirmişler. Siz çatı, bir yapının üst bölümü anlamında dam sözcüğü oluyor dediniz. Bende sözcükleri ilişkili buldum. dam ile duvar düşüncesinde belirginliğe ermek istedim. Tamga sözcüğü de aklıma geldi. Bu sözcüğün de "tamın" kısmını anlamak için hangi açıda olduğunu ele almaya belki katkı sunar düşüncesiyle yazmıştım. Yazıtlara yıllarını vermiş biri değilim ki. Bir de... Keskin yorumla yaklaşmadım. Düzeni güzel tuttuğumu sanıyorum. Gerek duyduğunuz bilgilendirmelerde yönlendirme bağı ekleyerek bu konuları daha da güzelleştirebilirsiniz. Ben elimden geldiğince tüm olanakları kullanıyorum.