Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

Jumpscare (İng.)

Başka dillerde yér alıp henüz Türkçe'ye bile geçmemiş kavramlara karşılık bulma çalışmalarını içerir.

Jumpscare (İng.)

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 07 Eki 2018, 21:34

1 Genel jumpscare i. korku zıplaması
2 Genel jumpscare i. korkudan kişinin yerinden zıplaması
3 Genel jumpscare i. herhangi bir korku anında ani zıplama


Korku oyunlarında veya filmlerinde birden bir şeyin ekrana fırlamasına "jumpscare" deniliyor. Arkadaşlarla Türkçesini tartışırken dalga geçmek amaçlı "zıplakork" demiştik. Pek kurallı olmadığından bir öneri olabileceğini sanmıyorum.

Uslamlayıp şu sözcüğü türettim:

Zıplantı
Jumpscare


-tı ile biten sözcükler çoğunlukla kötü bir anlam kazanıyor. Sıkıntı, ağlatı, sürüntü trafik mangası adlı başlık altında konuşulmuştu bu sözcük, isteyen oraya bakabilir. gibi sözcüklerde görebiliriz bu eki. O yüzden bu eki koymayı uygunsadım.
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1161
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 702

Ynt: Jumpscare (İng.)

İletigönderen datadeveb » 07 Eki 2018, 22:13

Ürkmek

Tdk'da
1. nsz Bir şeyden korkup sıçramak, tevahhuş etmek
"Gölgesinden ürkmüş bir Arap atı gibi şahlandı." - Ö. Seyfettin
  • 5

Sözcüklerle, dillerle uğraşmayı bıraktım. Zaten çok dil bilgisi olan birisi değilim.

Eşhedü en la ilahe illallah ve eşhedü enne Muhammeden abdühu ve resulühü
Allah'u Teâlâ'ya çok tövbe edelim inşallah. Kuran-ı Kerim okuyalım uymaya gayret edelim inşallah
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1352
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 208

Ynt: Jumpscare (İng.)

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 08 Eki 2018, 20:50

"Korku oyunundaki jumpscare'den çok korktum." derken nasıl kullanacağız ki bu sözcüğü? Jumpscare, ürkmekten başka bir anlama geliyor. Özünde yalnızca "ürkmek" anlamını taşımasına karşın başka bir anlama geliyor... Belki ürkmek eyleminden bir şey türetebiliriz belki ama.
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1161
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 702

Ynt: Jumpscare (İng.)

İletigönderen datadeveb » 08 Eki 2018, 21:52

TürkçeSözlük78 yazdı:"Korku oyunundaki jumpscare'den çok korktum." derken nasıl kullanacağız ki bu sözcüğü? Jumpscare, ürkmekten başka bir anlama geliyor. Özünde yalnızca "ürkmek" anlamını taşımasına karşın başka bir anlama geliyor... Belki ürkmek eyleminden bir şey türetebiliriz belki ama.


Böylesi mi?
"Korku oyunundaki ürkütmeden çok korktum."
  • 1

Sözcüklerle, dillerle uğraşmayı bıraktım. Zaten çok dil bilgisi olan birisi değilim.

Eşhedü en la ilahe illallah ve eşhedü enne Muhammeden abdühu ve resulühü
Allah'u Teâlâ'ya çok tövbe edelim inşallah. Kuran-ı Kerim okuyalım uymaya gayret edelim inşallah
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1352
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 208

Ynt: Jumpscare (İng.)

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 09 Eki 2018, 18:36

Jumpscare ile ürkütme tam olarak aynı değil ama işte. Örneğin tinsel korku (psikolojik korku) oyunu oynarsak buradaki tenek (atmosfer) bizi gerer ve biraz ürkütür. Bu da bir ürkütmedir. Ancak bu bir "jumpscare" değildir. Ürkütme daha genel bir ad olarak kalıyor. "Ürkütme" sözcüğü en çok bir korku oyununun ürkünçselliğini (korkunçluğunu, korkutuculuğunu) tanımlamada kullanılabilir. Jumpscare ise birden önümüze fırlayan şeylere denilen özel bir sözcüktür. Şimdiye dek bu sözcüğün Türkçesini ne yazık ki hiçbir yerde göremedim. Yuutupçularımız (youtuber) da ne yazık ki konuşurken bu saçma sözcüğü söylüyor.
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1161
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 702

Ynt: Jumpscare (İng.)

İletigönderen datadeveb » 09 Eki 2018, 22:48

Ürkütme değilde, ürktürmek olabilir.
  • 0

Sözcüklerle, dillerle uğraşmayı bıraktım. Zaten çok dil bilgisi olan birisi değilim.

Eşhedü en la ilahe illallah ve eşhedü enne Muhammeden abdühu ve resulühü
Allah'u Teâlâ'ya çok tövbe edelim inşallah. Kuran-ı Kerim okuyalım uymaya gayret edelim inşallah
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1352
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 208

Ynt: Jumpscare (İng.)

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 10 Eki 2018, 19:42

Dediğim gibi büyük olasılıkla yine çok genel bir sözcük olacaktır. Fırlamak eyleminden bir şey yapabiliriz belki.
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1161
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 702

Ynt: Jumpscare (İng.)

İletigönderen datadeveb » 10 Eki 2018, 20:15

Ürkmek sözcüğü sıçrayarak korktuğunun belirtilmesi anlamındadır. Jumpscare diyenler daha yeni isimlendiriyorsa bu eylemi biz ne yapalım?
  • 5

Sözcüklerle, dillerle uğraşmayı bıraktım. Zaten çok dil bilgisi olan birisi değilim.

Eşhedü en la ilahe illallah ve eşhedü enne Muhammeden abdühu ve resulühü
Allah'u Teâlâ'ya çok tövbe edelim inşallah. Kuran-ı Kerim okuyalım uymaya gayret edelim inşallah
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1352
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 208

Ynt: Jumpscare (İng.)

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 10 Eki 2018, 20:33

Yeni bir kavramı neden dilimize katmayalım ki? Bu sözcük türetilmezse jumpscare sözcüğü yaygınlaşacak. Yeni kuşakta bunu kullanan çok kişi var.
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1161
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 702

Ynt: Jumpscare (İng.)

İletigönderen datadeveb » 10 Eki 2018, 20:45

Bizde olan bir kavram yabancılarda yeni yeni dillendiriliyorsa yapabileceğimiz birşey yok. Jumpscare sözcüğü bana göre "ürktürme" olarak kullanılabilir.

"Arkadaşı yalnızca dürttüm. Öyle bir ürktü ki görmeliydin."
  • 0

Sözcüklerle, dillerle uğraşmayı bıraktım. Zaten çok dil bilgisi olan birisi değilim.

Eşhedü en la ilahe illallah ve eşhedü enne Muhammeden abdühu ve resulühü
Allah'u Teâlâ'ya çok tövbe edelim inşallah. Kuran-ı Kerim okuyalım uymaya gayret edelim inşallah
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1352
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 208

Ynt: Jumpscare (İng.)

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 11 Eki 2018, 19:25

Ürkütme değil de "ürktürme" belki dediğiniz gibi olabilir. Ayrıca yadlar (yabancılar) bunu yeni adlandırmaya başlamadı. İngilizce'de "to blench" eylemi vardır. Jumpscare daha çok oyunlarda kullanılan karşılığı gibi bir şey. O yüzden sıradan ürkmek veya ürkütmek eyleminden bir şey türetmemiz doğru olmayacaktır. Ürktürme olsa olsa "scare"in karşılığı olabilir. Jumpscare için üstte dediğim gibi "fırlamak" eyleminden bir şey türetilmesi daha doğru ve yeğ olacaktır.
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1161
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 702

Ynt: Jumpscare (İng.)

İletigönderen Tarduğ Han » 27 Oca 2019, 14:57

Sevgili Oğuzhan bey,

İstediğiniz bağlamı "ürkütmek" eylemiyle de gâyet elde edebilirsiniz. Eylemlere yeni ya da yan anlamlar yüklemekten çekinilmemeli. Ancak değişik bir eylemle de bu durum karşılanabilir. Şöyle ki,

Yerel ağızlarda "eymenmek", ölçünlü İstanbul ağzında "imenmek" olarak geçen bir eylemimiz var. Ölçünlü dilde "korkmak vb." anlamlarını yitirmiş olsa da yerel ağızlarda bu anlamını korumakta. Ön-Türkçede ve dahi birçok Türk dilinde de bulunan bu eylemi "-nç" ekiyle adlaştırarak "jumpscare" karşılığı olarak kullanabiliriz.

Eymenmek: Korkmuş olmak, korkuyla canı sıkılmak, ürkmek.

Özellikle kalın yazıyla belirttiğim bağlamı "jumpscare" sözünü büyük oranda karşılıyor bence.

O hâlde,

eymenç, imenç
jumpscare


Bkz.
diren-mek -> direnç
kıl-mak -> kılınç
iğren-mek -> iğrenç

Örnek cümle:
  • Bu tür oyunlarda çıkabilecek imençlerden korktuğumdan, oynamamayı yeğlerim.
  • 8

Tarduğ Han
İlgili
İlgili
 
İleti: 6
Katılım: 27 Oca 2019, 02:03
Değerleme: 9

Ynt: Jumpscare (İng.)

İletigönderen Oktay D. » 27 Oca 2019, 17:32

datateveb'iñ TDK'dan alıntıladığı üzere ve Tarduğ Han'ıñ bélirttiği gibi ürk- sözcüğü özünde jumpscare karşılığıdır. Ancak bazen ürper- veya kork- ile değişimli olarak kullanılabiliyor. Onuñ da nédeni özünde abartı sanatıdır. Olağan durumda ürperilen bir olayı ürkütülme olarak añlatmak, sözcüğüñ öz añlamını değiştirmiyor.

Ancak daha da jumpscare karşılığı olacak bir sözcüğümüz var:
irkil-
sıçrayarak korkmak

Bu sözcüğüñ öz añlamı "birikmek, toplanmak" démek, ancak 18.yy'da "sıçrayarak korkmak, korkudan aniden toparlanıp gitmek" añlamında kullanılmaya başlanmış.
  • 1

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8138
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4884

Ynt: Jumpscare (İng.)

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 27 Oca 2019, 18:37

Belki bunu türetip kullanabiliriz:

İrkilti
Jumpscare
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1161
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 702

Ynt: Jumpscare (İng.)

İletigönderen Oktay D. » 27 Oca 2019, 19:12

Belki
irkinti
jumpscare

daha iyi olur. Böylece -nti ekiniñ olumsuzluğu da kullanılmış olur.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8138
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4884

Soñraki

Dön Başka Dillerdeki Türkçede Olmayan Kavramlar

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 1 konuk

cron
Reputation System ©'