Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

-Adönmek (yapılan/yapılmış bir eylemi geri almak)

Henüz hiçbir sözcükle karşılanmamış, karşılığı başka dillerde veya Türkçede olmayan kavramlar için karşılık bulduğumuz bölüm

-Adönmek (yapılan/yapılmış bir eylemi geri almak)

İletigönderen Oktay D. » 15 Oca 2015, 03:16

Kurallı birleşik eylemler herkesiñ bildiği bir olgu. Örneğin sorabilmek "sormaya yeterli veya olanaklı olmak", düşeyazmak "düşmeye yaklaşmak", bakakalmak "bakar halde kalmak", gidivérmek "çabucak gitmek", geledurmak "gelir durumda olmak", olagelmek "eskiden beri olmak", vb.

Ben de bu yapıya uygun yeñi bir türetim yapmayı düşündüm.
-Adön-
yapılan veya yapılmış bir eylemi géri almak


Örnekler:
- "Bilgisayarıñızdaki dosyaları siledönmek için çöp kutusuna bakıñız."
- "Bu soruda A şıkkını soñ ânda séçedöndüm ve boş bıraktım."
- "Bilgisayarda yazadönmek için CTRL+Z düğmelerine basılır."
- "Sözlerimi diyedönemem, yazdığımı baştan yazamam, bir daha géri dönemem!" :)
- "Onca uğraş vérerek biledöndüğüm onlarca kötü anıyı, bir sözle anımsattıñ!"


Ayrıca size bir şıpçıktı bonus :
yapadönüş
telâfî
  • 20

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8312
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5452

Ynt: -Adönmek (yapılan/yapılmış bir eylemi geri almak)

İletigönderen bensay » 15 Oca 2015, 11:36

Gerçekte böylesi önemli, değerli bir çaba için erlen hemen apar topar bir değerlendirmede bulunmak doğru olmayacaksa da görmezden gelmişçesine eylemsizlik de doğru olmayacak. Bir bileşik eylem olarak kullanmak güç, en azından bu aşamada, ancak böyle bir bileşik eylem üzerinden ad türevleri almak ise daha kestirme, daha kullanılışlı sonuçlar doğuracağa benziyor.
  • 2

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2874
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1445

Ynt: -Adönmek (yapılan/yapılmış bir eylemi geri almak)

İletigönderen toorku » 15 Oca 2015, 17:57

bence iyi bir başlangıç ama sanki her eyleme uymayacak gibi daha doğrusu kullanılabilecek eylem sayısı sınırlı kalacaktır
  • 0

noktasızlaştıramalandıramadıklarımızdanmısınız
toorku
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 924
Katılım: 17 Ara 2014, 20:50
Değerleme: 1255

Ynt: -Adönmek (yapılan/yapılmış bir eylemi geri almak)

İletigönderen Oktay D. » 15 Oca 2015, 18:46

toorku yazdı:bence iyi bir başlangıç ama sanki her eyleme uymayacak gibi daha doğrusu kullanılabilecek eylem sayısı sınırlı kalacaktır

Bunuñ nedeni kavramlardır. Soñuçta her eylem geri alınamaz. Ancak çoğu eylem geri alınabilir veya tersine çevrilebilir. Yiñe de usuma karşıt örnek gelmedi :)
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8312
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5452

Ynt: -Adönmek (yapılan/yapılmış bir eylemi geri almak)

İletigönderen Bi50likdaha » 16 Oca 2015, 02:49

Açıkçası fikir her ne kadar güze ve hoş dursa da ben bunun gibi bir biçimin kendiliğinden olabileceği kanısındayım. Bu hali bana niyeyse yapay geldi :)
  • 0

Bi50likdaha
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1844
Katılım: 27 May 2013, 19:31
Konum: Ankara
Değerleme: 420

Ynt: -Adönmek (yapılan/yapılmış bir eylemi geri almak)

İletigönderen Türkeröz » 17 Oca 2015, 02:04

Bizde bunun için eke gerek duymamışlar "geri, yine" sözü yetmiş. Geri giyinmek, geri soyunmak, geri silmek, geri açmak... Düşünce güzel olabilir ama verilen örnekler buna bir ek gerek duyulmadıklarını niteliyor.
  • 0

Üyelik görseli
Türkeröz
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2994
Katılım: 25 Nis 2008, 17:08
Değerleme: 560

Ynt: -Adönmek (yapılan/yapılmış bir eylemi geri almak)

İletigönderen Oktay D. » 17 Oca 2015, 02:41

géri giyinmek "tekrar giyinmek" ile giyinedönmek "giyinmeyi geri almak = soyunmak" sözcükleri arasında kocaman bir añlam farkı var. géri zarfınıñ işlevi "yeñiden, tekrar" añlamı katmak oluyor, burada öyle bir añlamdan söz étmedim.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8312
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5452

Ynt: -Adönmek (yapılan/yapılmış bir eylemi geri almak)

İletigönderen Türkeröz » 17 Oca 2015, 02:51

Giyinedönmek soyunmak ise hiç tutmaz.
  • 0

Üyelik görseli
Türkeröz
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2994
Katılım: 25 Nis 2008, 17:08
Değerleme: 560

Ynt: -Adönmek (yapılan/yapılmış bir eylemi geri almak)

İletigönderen Oktay D. » 17 Oca 2015, 03:02

Giyinedönmek, mantık olarak soyunmak oluyor ancak büyük bir farkı var elbette. Sadece ayrıntı vermeden "soyunmak" dedim ki "geri giyinmek"le ilgisinin olmadığı anlaşılsın istedim.

giyinedönmek denilince, özellikle bir giyinme eyleminin ardından soyunma gerçekleştiği vurgusu var. Yani, "Bu giysiyi 5 yıl önce giyinedöndüm" denildiğinde, 5 yıl önce giyinilmiş ve bundan cayılıp bir daha giyinilmemiş olduğu anlaşılıyor. Bir eylemden vazgeçme, onu geri alma söz konusu. Düz bir soyunma olsa niye "yeni kavram" diye başlık açayım?
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8312
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5452

Ynt: -Adönmek (yapılan/yapılmış bir eylemi geri almak)

İletigönderen Türkeröz » 17 Oca 2015, 03:33

O zaman -e/-a kullanmayın. Yoksa çok karışır. -e/-a yönelme belirtiyor. Yani giyinedönmek deyince geri giyinmek gibi anlaşılıyor veya yalnızca ben öyle anladım. Ama şöyle olabilir; silicay, sili al.. veya -e/-a'nın karşıtı olan -ten/-tan'ı kullanabilirsiniz; son anda seçmekten döndüm, seçtiğimden döndüm...
  • 0

Üyelik görseli
Türkeröz
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2994
Katılım: 25 Nis 2008, 17:08
Değerleme: 560

Ynt: -Adönmek (yapılan/yapılmış bir eylemi geri almak)

İletigönderen Oktay D. » 17 Oca 2015, 12:32

Oradaki -e/-a nın yönelmeyle ilgisi yok. Eyleme gelen -e/-a eki, zarf/edat yapar: göre, vb. Ayrıca eylemlere -dAn eki gelmez, bunu biliyorsunuz değil mi?
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8312
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5452


Dön Yeñi Kavramlar

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 1 konuk

Reputation System ©'