Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

Aktarma Sözlüğü - Yeni Versiyon

Türkçe ile ilintili bétikler ulayı sözlükleriñ tanıtımlarını, paylaşımlarını içerir.

Aktarma Sözlüğü - Yeni Versiyon

İletigönderen bulca » 12 Haz 2020, 10:49

- Dipnot sayısı 5.000'i geçti
- 25.000 kadar toplam kelime var
- Önsöz geliştirildi
- Uyumsuz kelimelerin büyük bir kısmı sözlükten çıkarıldı, geriye kalan az bir kısmı (dipnot ile açıklanarak) değiştirildi.
* (Örneğin, meşhur "Sınalgı" kelimesi "Televizyon" tanımı ile sözlükte artık yok. Uzun bir dipnotta gerekçesi açıklandı)
- Yeni kelimeler eklendi
- Yazım hataları düzeltildi
- Dipnotlar isteyenler için ayrı bir kitap haline de getirildi
- Toplam 750 sayfa

Her kelime için ayrıca kaynak belirtme yönündeki talebi yerine getirmek şu an için de maalesef mümkün olmadı. Ancak bu yöndeki eleştiriler dikkate alınarak bir hazırlık yapılmakta. Sonraki versiyonun bu isteği yerine getirmeye yönelik olması ihtimal dahilindedir.

(Tamamı aşağıdaki sayfalardan indirilebilir)
AKTARMA SÖZLÜĞÜ
Google:
https://books.google.com.tr/books?id=UE ... &q&f=false

Archive:
https://archive.org/details/Aktarma-Sozlugu

İNCELEME SÖZLÜĞÜ (Dipnotlar)
Google:
https://books.google.com.tr/books?id=bA ... &q&f=false

Archive:
https://archive.org/details/inceleme-sozlugu
  • 1

bulca
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 26
Katılım: 21 Eyl 2017, 15:40
Değerleme: 21

Ynt: Aktarma Sözlüğü - Yeni Versiyon

İletigönderen bulca » 14 Haz 2020, 14:26

Ayrıca buradan da indirilebilir.

https://edebiyat-kitap.blogspot.com/

(Tüm kitaplar bu sayfada mevcut)
  • 6

bulca
Cengiz Kurt
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 26
Katılım: 21 Eyl 2017, 15:40
Değerleme: 21

Ynt: Aktarma Sözlüğü - Yeni Versiyon

İletigönderen datadeveb » 22 Haz 2020, 19:22

sınalgı neden dışlandı?

Merdan Dzhabarov
6 ay önce
Sınalgı synalga sınalga türkmencede sınlamak sınetmek yani bakmak izlemek seyretmek anlamında oluyor sınagı ise seyredilir nesne manasına geliyor

https://www.youtube.com/watch?v=QQ8aaEej_4Y
  • 0

Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhid söyleyelim. Çok tövbe edelim. Kuran-ı Kerim okuyalım, onunla edim "amel" edelim, salih kul olalım. Allahu Teâlâ kabul etsin.

Canlı yazışmalar > OTK: https://discord.gg/ZrDbZgd
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2474
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 1017

Ynt: Aktarma Sözlüğü - Yeni Versiyon

İletigönderen bulca » 17 Ağu 2020, 10:52

Dipnot 4136 - Sınalmak: Test edilmek, imtihan edilmek, denenmek manalarındaki fiilin “Görüntü kaydetmek” (kamera ile kaydetmek, görüntü almak) ve “Sinyal almak” (özellikle televizyon için) anlamlarına da rastlanmıştır. Elde edillen bilgilere göre bu ikinci anlam grubu bileşik bir kelimenin içeriğini oluşturmaktadır. Yani ilk içerik ile şekli bir benzerlik söz konusudur. Bu bileşik kelime Sın ve Almak sözcüklerinden oluşmaktadır ve Kırgızca’da (hatta Kırgızca etkisi altındaki sınır bölgelerinde Kazakça’da) “Televizyon” manasında kullanılan Sınalgı kelimesinin de kökenini oluşturmaktadır. Tam da bu noktada değinilmesi gereken husus bu kavram üzerinden bitmek bilmeyen bir tartışmanın süregeldiğidir. Her ne kadar Türkiye Türçesi’nin dil yapısına (özellikle anlam ve biçim ilişkisine) uygun bulunmadığı için Sınalgı kelimesi bu sözlüğün kapsamı dışında bırakılmışsa da Türkçe’nin sınırları aşan, geniş coğrafyalara yayılan ve yabancı dillerle etkileşim kuran (başka dilleri etkileyen ve onlardan etkilenen) kapsayıcı yönünün en ilginç örneklerinden birisini oluşturduğu için bu tartışmaya değinmek faydalı olacaktır. Öncelikle Sınalgı kelimesinin öz be öz Türkçe olduğunu savunanlar ile Çince’den Uygurca’ya (günümüz Türkistan Türkçesi’ne) Sinalgu şeklinde geçerek oradan Orta Asya’ya ulaştığını savunanlar karşı karşıya gelmektedir. Çince kökenli olduğunu savunanlar tarafından, Uygurca’ya geçerken söyleyişin Türkçeleştiği ve aslında Çince’deki kaynak sözcüğün manasının ise “Kamera” olduğu da iddia edilmektedir. Öte yandan sözcüğün tamamen Türkçe kökenli olduğunu öne sürenlerin kavramın (bileşik bir kelime olduğu ön kabulü ile) ikinci kısmını oluşturan “-algı” kelimesinin açıklanmasında hiçbir sıkıntı çekmedikleri ancak baştaki “Sın” kelimesinin içeriğini doldurmakta ciddi sorunlar yaşadıkları bir gerçektir. Öncelikle “algı” kavramı ile biten başka örnekler de destekleyici hatta ispatlayıcı olarak gösterilmektedir. Örneğin; Ünalgı (Ün yani ses alan aygıt manasında “Radyo” veya “Rekorder”) ve Şanalgı (Şan/Şaň yani toz alan aygıt manasında “Elektrikli süpürge”) gibi… “Algı” kavramı bu örneklerde görüldüğü üzere alıcı, alan (alma işini yapan) manasında kullanılmaktadır ve ille de aktarma yapılacaksa Türkçe’ye bileşik kelime içerisinde “-alan” veya “-alır” yahut da “-algaç” şeklinde çevrilmesi daha uygun görünmektedir. Ancak asıl tartışma “Sın” kavramı üzerinde dönmekte ve yoğunlaşmaktadır. Kimileri tarafından kavram Sın/Sin dönüşümü ile de değerlendirilmeye çalışılmaktadır. “Sın” kelimesinin endam, boy-pos, eşkal, dış görünüş, gövde, vücut, sıfat, unvan, paye, uzunluk, belkemiği, tecrübe, deneme, imtihan, muayene, vasıf, karakter, sıradağ, yamaç, tenkit, eleştiri gibi birbiri ile alakalı veya alakasız pek çok manasına hem farklı lehçe ve şivelerde hem de eski kaynaklarda rastlanır. Ancak ne Kırgız/Kazak bölgesinde ne de Uygur (Türkistan) diyarında bulunamayan asıl çözüme çok daha uzak bir yörede konuşulan Çuvaşça’da rastlandığı ifade edilmektedir. Gerçekten de bu dilde yüz, çehre, imaj, suret, şahsiyet, hayal, tarz, görüntü, görünüş, portre, fotoğraf manalarında kullanıldığı görülür. (Bu bağlamda “Simge” kavramının kökü de aslında Sim değil Sin olmalı ve kelime de Singe > Simge dönüşümüne uğramış olmalıdır.) Bütün bunlar da dikkate alındığında Çince’deki sözcük yapıları benzer olmakla birlikte Sınalgı kavramının bu dilden kaynaklandığını açık olarak gösterecek kadar benzerlik bulunduğunu söylemek de mümkün değildir. Fakat bir örnekleme veya benzeşim yapıldığı kabul edilebilir. Çince’deki bazı kavramlara örnek vermek gerekirse son derece özgün olanlar şöyle sıralanabilir; Şiangji (kamera), Şouyinji (radyo), Dianji (televizyon), Luşiangji (kayıt cihazı)…
  • 0

bulca
Cengiz Kurt
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 26
Katılım: 21 Eyl 2017, 15:40
Değerleme: 21

Ynt: Aktarma Sözlüğü - Yeni Versiyon

İletigönderen BoZCiN » 24 Ağu 2020, 21:47

Ağalcan: Örümcek adam (44)

44–_Ağalcan: Sözcüğün kökeni dikkate alındığında “ağ ören” veya daha düşük bir olasılıkla “yukarı
hareket eden” anlamı taşır. Evlerdeki zehirsiz örümceği ifade eder. Modern popüler kültürün etkisiyle
Türk Dünyasının bazı yörelerinde halk dilinde kurgusal bir karakter olan “Örümcek Adam”ı ifade
edecek biçimde anlam kaymasına uğramıştır.


Bağbagay: Yarasa adam (372)

372–_Bağbagay: Megachiroptera (Büyük yarasalar) türü yarasalar için kullanılan bir sözcüktür. Bazı
şivelerde ise türü ne olursa olsun Kara Yarasaları tanımlar. Modern popüler kültürün etkisiyle Türk
Dünyasının bazı yörelerinde halk dilinde kurgusal bir karakter olan “Yarasa Adam”ı ifade edecek
biçimde anlam kaymasına uğramıştır. “Bavbagay/Bawbagay” olarak da söylenir. Sözcüğün ilk kısmı
Bağlanmak fiili, ikinci kısmı ise Bağa/Baga (örtü, kabuk) sözcüğü ile ilgili görünmektedir.


Şaka mı bu?
  • 0

Üyelik görseli
BoZCiN
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 328
Katılım: 01 Tem 2008, 20:55
Değerleme: 197

Ynt: Aktarma Sözlüğü - Yeni Versiyon

İletigönderen mehmetö » 11 Eki 2020, 00:41

BoZCiN yazdı:Şaka mı bu?


Yazılışı öyle hissettiriyor ama değilmiş, agalj[a/i]n Moğolcada örümcek anlamında
gülensoy_ağ1.png
gülensoy_ağ1.png (20.29 KiB) 311 kéz görüntülendi

Sondaki "can" parçası Farsça cana benzeyip, ağalcan sözünü "afacan"(hareketli çocuk>çocuk>örümcek adamın yaşça genç olmasından) sözüne benzettiği için uydurma söz gibi geliyor
  • 0

mehmetö
Mehmet
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 215
Katılım: 16 Ara 2019, 21:20
Değerleme: 193

Ynt: Aktarma Sözlüğü - Yeni Versiyon

İletigönderen BoZCiN » 11 Eki 2020, 06:40

Dünyanın neresinde sözcükler anlam kaymasına uğrayıp Spiderman'e Ağalcan ve Batman'e Bağbagay denmektedir?

Mesela bizim buralarda Spiderman'e 80'li yıllarda çizgi romanlarının Örümcek Adam diye çevrilmesinden dolayı yaygın bir şekilde Örümcek Adam denir. Çok daha az da olsa Batman'e Yarasa Adam denmişliği de vardır. Ama yukarıdaki isimlerin herhangi bir coğrafyada kullanılmışlığı yok iken bunları sanki varmış gibi anlatmak bilgi kirliliği yaratmaktır. Maalesef mitoloji dahil bu tür yanlış uygulamayı malum bir şahıs başlattı ve bu yanlışı sürdürmeye devam ediyor.
  • 3

Üyelik görseli
BoZCiN
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 328
Katılım: 01 Tem 2008, 20:55
Değerleme: 197

Ynt: Aktarma Sözlüğü - Yeni Versiyon

İletigönderen mehmetö » 11 Eki 2020, 13:41

Katılıyorum, ilk okuduğumda ben de yadırgadım. Anlam kayması yerine belki "için de kullanıldığı görülür" yazılsa daha iyi olabilirdi. Ancak onsuz da bu sözün katılmasına gerek yoktu bence, hatta Türkiye Türkçesi sözlüklerinden hangi sözlerin alındığının bilinmemesi (yanlış türetme olabilir diye) güvenilirliğini azaltıyor
  • 0

mehmetö
Mehmet
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 215
Katılım: 16 Ara 2019, 21:20
Değerleme: 193


Dön Bétikler, sözlükler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 2 konuk

Reputation System ©'