Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

Sözlükdışı sözcükler, deyimler

Sözlüklerde geçmeyen sözcükler, söz öbekleri veya déyimler.

Ynt: Sözlükdışı sözcükler

İletigönderen Yonar » 15 Şub 2013, 17:38

İlk zamanlar hissetmek karşılığı "duymak" denendi bir süre. Ancak işitmek anlamındaki duymak ile karışıyordu. Bu nedenle "duyumsamak" denmeye başladı.

Yağmur Atsız'ın yukardaki cümlesinin öncesinde "... ansızın içinizde bahârı duyumsarsınız" cümlesi geliyor. Atsız orada "duyumsamak" demiş, bir sonrasında ise "hissetmek"...

Yâni ikisini de kullanmış. İşte doğru olan da budur. Aynı anlamdaki iki kelimenin zamanla ne yöne evrileceği ve ne gibi anlam incelikleri kazanacağı zamana bırakılacak.
  • 0

Üyelik görseli
Yonar
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 118
Katılım: 31 Eki 2012, 23:35
Değerleme: 0

Ynt: Sözlükdışı sözcükler

İletigönderen Türkeröz » 15 Şub 2013, 18:39

duymak:Bilgi almak, öğrenmek, haber almak. 2. İşitmek, ses almak.
duyurmak:Bilgi vermek, öğretmek, haber vermek.
  • 0

Üyelik görseli
Türkeröz
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 3018
Katılım: 25 Nis 2008, 17:08
Değerleme: 556

Ynt: Sözlükdışı sözcükler

İletigönderen Kuşhan » 15 Şub 2013, 20:35

İki sözcüğün hangı anlam inceliklerini alacağı sözcük yapısından belli bin yıl geçse de kural bozulmadan değişmez. Duymak hissetmektir, gözle duymak görmek, kulakla duymak işitmektir. Duyumsamak ise susamakta su istemek olduğu gibi duyum istemektir.


http://www.turkishstudies.net/Makaleler/1084061821_37Bulak%20%C5%9Eahap_S-683-708.pdf
  • 0

Üyelik görseli
Kuşhan
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 492
Katılım: 09 Ağu 2010, 19:45
Değerleme: 19


Ynt: Sözlükdışı sözcükler

İletigönderen Yonar » 15 Şub 2013, 23:24

Kuşhan yazdı:İki sözcüğün hangı anlam inceliklerini alacağı sözcük yapısından belli bin yıl geçse de kural bozulmadan değişmez. Duymak hissetmektir, gözle duymak görmek, kulakla duymak işitmektir. Duyumsamak ise susamakta su istemek olduğu gibi duyum istemektir.


http://www.turkishstudies.net/Makaleler/1084061821_37Bulak%20%C5%9Eahap_S-683-708.pdf


Anlam inceliği diyorum, kural demiyorum. Siz kuraldan söz ediyorsunuz. Kurallar değişmez, daha doğrusu değişmemesi gerekir (ancak bilinçsiz özleştirmecilik kuralları yaralamıştır) anlam inceliği ise önceden bilinemez. Ne anlama kavuşacağı süreç içinde belli olur.

"Susamak" su istemek değildir. "Duyumsamak", "gülümsemek" gibidir. Onunla aynı yapıdadır.
  • 0

En soñ Yonar tarafından 15 Şub 2013, 23:26 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Üyelik görseli
Yonar
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 118
Katılım: 31 Eki 2012, 23:35
Değerleme: 0

Ynt: Sözlükdışı sözcükler

İletigönderen Kuşhan » 16 Şub 2013, 00:00

Yonar yazdı:Anlam inceliği diyorum, kural demiyorum. Siz kuraldan söz ediyorsunuz. Kurallar değişmez, daha doğrusu değişmemesi gerekir (ancak bilinçsiz özleştirmecilik kuralları yaralamıştır) anlam inceliği ise önceden bilinemez. Ne anlama kavuşacağı süreç içinde belli olur.

"Susamak" su istemek değildir. "Duyumsamak", "gülümsemek" gibidir. Onunla aynı yapıdadır.




Verdiğim bağlantıya zahmet edip baksaydınız hangı yapıda olduğunu görürdünüz, boşuna vermedim onu.
  • 0

Üyelik görseli
Kuşhan
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 492
Katılım: 09 Ağu 2010, 19:45
Değerleme: 19

Ynt: Sözlükdışı sözcükler

İletigönderen Yonar » 16 Şub 2013, 11:35

Kuşhan yazdı:

Verdiğim bağlantıya zahmet edip baksaydınız hangı yapıda olduğunu görürdünüz, boşuna vermedim onu.


O bağlantıda sA ekinin işlevi tartışılıyor gördüğüm kadarıyla. Oysa imse eklinden söz ediyoruz biz.

Bir de dediğim gibi, eklerin işlevleri dil kurallarıyla ilgili. Ben anlam inceliğinden söz etmiştim. Yani mesela hareket ve devinim aynı anlamda kulllanılırdı. Zamanla devinim, hareketin belli bir türü olarak ayrışmaya başladı. Bunun gibi...
  • 0

Üyelik görseli
Yonar
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 118
Katılım: 31 Eki 2012, 23:35
Değerleme: 0

Ynt: Sözlükdışı sözcükler

İletigönderen Kuşhan » 16 Şub 2013, 19:45

Yonar yazdı:O bağlantıda sA ekinin işlevi tartışılıyor gördüğüm kadarıyla. Oysa imse eklinden söz ediyoruz biz.

Bir de dediğim gibi, eklerin işlevleri dil kurallarıyla ilgili. Ben anlam inceliğinden söz etmiştim. Yani mesela hareket ve devinim aynı anlamda kulllanılırdı. Zamanla devinim, hareketin belli bir türü olarak ayrışmaya başladı. Bunun gibi...



Gördüğünüz kadarı hızlıca bir göz atma sanırım. Daha söz ettiğiniz konuyla ilgili bilginiz yokken öğrenmeye bile zahmet etmiyorsunuz. 5.2 sayılı başlığa baksaydınız +ImsA-/+UmsA- ekini görürdünüz. Biraz daha baksaydınız "susamak" ile "gülümsemek" sözcüklerinin ayrı yapılarda olduğunu görürdünüz. Ayrıca "susamak" sözcüğünüz sizin dediğinizin tersine "su içmek istemek" olduğunu yazdığını görürdünüz.
  • 0

Üyelik görseli
Kuşhan
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 492
Katılım: 09 Ağu 2010, 19:45
Değerleme: 19

Ynt: Sözlükdışı sözcükler

İletigönderen Yonar » 16 Şub 2013, 21:03

Kuşhan yazdı:
Gördüğünüz kadarı hızlıca bir göz atma sanırım. Daha söz ettiğiniz konuyla ilgili bilginiz yokken öğrenmeye bile zahmet etmiyorsunuz. 5.2 sayılı başlığa baksaydınız +ImsA-/+UmsA- ekini görürdünüz. Biraz daha baksaydınız "susamak" ile "gülümsemek" sözcüklerinin ayrı yapılarda olduğunu görürdünüz. Ayrıca "susamak" sözcüğünüz sizin dediğinizin tersine "su içmek istemek" olduğunu yazdığını görürdünüz.


Evet, size bu mesajı yazdıktan sonra tekrar baktım ve -imse ekine de yer verilmiş olduğunu farketim.

Susamak da su istemek olarak yer alıyor, bu da doğru.

Susamak ile gülümsemek ayrı yapıdalarsa, ki öyleler, o halde duyumsamak ile gülümsemek de aynı olduğuna göre duyumsamak susamakla ayrı yapılarda demektir.

Ama ben asıl, size başka bir şey demiştim; anlam inceliği kavramı ile bunların ne ilgisi var? Siz ona yanıt vermediniz.
  • 0

Üyelik görseli
Yonar
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 118
Katılım: 31 Eki 2012, 23:35
Değerleme: 0

Ynt: Sözlükdışı sözcükler

İletigönderen Kuşhan » 17 Şub 2013, 19:38

Yonar yazdı:Ama ben asıl, size başka bir şey demiştim; anlam inceliği kavramı ile bunların ne ilgisi var? Siz ona yanıt vermediniz.



Ben size anlam inceliği ekin işlevine göre belirlenir diyorum. +ImsA eki "öyle sayma, gibi görünme" anlamında kullanılır. Siz bunu görmezden gelerek başka bir anlam yükleyemezsiniz.
  • 0

Üyelik görseli
Kuşhan
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 492
Katılım: 09 Ağu 2010, 19:45
Değerleme: 19

Ynt: Sözlükdışı sözcükler

İletigönderen Türkeröz » 17 Şub 2013, 19:57

önemsemek:önem vermek, önem duymak.
gülümsemek:gülme isteği duymak.
  • 0

Üyelik görseli
Türkeröz
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 3018
Katılım: 25 Nis 2008, 17:08
Değerleme: 556

Ynt: Sözlükdışı sözcükler

İletigönderen Yonar » 17 Şub 2013, 22:41

Kuşhan yazdı:
Ben size anlam inceliği ekin işlevine göre belirlenir diyorum. +ImsA eki "öyle sayma, gibi görünme" anlamında kullanılır. Siz bunu görmezden gelerek başka bir anlam yükleyemezsiniz.


Anlam inceliği farklı bir konudur. Eklerin işlevleri ve görevleri eski ve zedelenmemiş Türkçe'de çok belirgin kurallara bağlıydı. Öztürkçeçilik çalışmaları sırasında hatalı türetimlerle bu net kurallar yara aldı.

Anlam inceliği ve farklılaşması ise şudur: mesela kalp ve yürek tam olarak aynı anlamdadır. Ama mesela "yürekli adam" dediğimiz gibi "kalpli adam" diyemeyiz. Aslında daha iyi örnek verebilirim ama şu an aklıma gelmedi. Sanırım anlamışsınızdır.

Yeni önerilen ve kullanıma sunulan kelimeler bu nedenle yararlı olabilir. Dilimize yeni anlamlar ve anlam incelikleri katabilir.
  • 0

Üyelik görseli
Yonar
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 118
Katılım: 31 Eki 2012, 23:35
Değerleme: 0

Ynt: Sözlükdışı sözcükler

İletigönderen Kuşhan » 18 Şub 2013, 01:33

Yonar yazdı:Anlam inceliği farklı bir konudur. Eklerin işlevleri ve görevleri eski ve zedelenmemiş Türkçe'de çok belirgin kurallara bağlıydı. Öztürkçeçilik çalışmaları sırasında hatalı türetimlerle bu net kurallar yara aldı. Anlam inceliği ve farklılaşması ise şudur: mesela kalp ve yürek tam olarak aynı anlamdadır. Ama mesela "yürekli adam" dediğimiz gibi "kalpli adam" diyemeyiz. Aslında daha iyi örnek verebilirim ama şu an aklıma gelmedi. Sanırım anlamışsınızdır. Onun dışında dediğiniz gibi kurallar yara aldı. Ben de yaranın sarılması için bunu söylüyorum.Yeni önerilen ve kullanıma sunulan kelimeler bu nedenle yararlı olabilir. Dilimize yeni anlamlar ve anlam incelikleri katabilir.



Anladım. Ben de hissetmek ile duyumsamak arasında anlam inceliği var diyorum. Hissetmek yerine "duyumsamak" kullanılmamalıdır çünkü anlam ayrımı vardır. Hissetmek anlamında bir sözcük kullanacaksak bu sözcük "duymak" olmalıdır. Ben orada "duymak" ile "duyumsamak" arasındaki ayrıma  dikkat çektim yoksa anlam inceliği konusuna katılıyorum.
  • 0

Üyelik görseli
Kuşhan
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 492
Katılım: 09 Ağu 2010, 19:45
Değerleme: 19

Ynt: Sözlükdışı sözcükler

İletigönderen Toygun » 18 Şub 2013, 17:34

Tarlabaşı Osmanlıcası

"Hilmi Yavuz Arapça, Farsça ve Osmanlıca bilmez. Bunlar içinde bildiğini zannettiği Osmanlıca ise, ilim dili olan Osmanlıca değil, Tarlabaşı Osmanlıcası olup o da ciddi metinleri anlamasına yetmez, olsa olsa Zülfü Livaneli’nin hatalarını bulmasına yardımcı olur." Dücâne Cündioğlu

dinsever

"Ferid Kam dinsever miydi?" Agâh Sırrı Levend
  • 0

En soñ Toygun tarafından 18 Şub 2013, 17:40 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Üyelik görseli
Toygun
Genel Sorumlu
Genel Sorumlu
 
İleti: 5289
Katılım: 17 Haz 2010, 17:30
Değerleme: 1324

Ynt: Sözlükdışı sözcükler

İletigönderen İlteriş » 18 Şub 2013, 20:02

yengisel

"Bana göre, çok yüksek bir olasılıkla entropiye karşı bu toplumsal-yengisel dönemlerden, evrelerden birinin, belki de önemli olan birinin yaşandığı bir çağdayız." - Mustafa Özcan
  • 0

Üyelik görseli
İlteriş
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 146
Katılım: 09 Şub 2013, 16:00
Değerleme: 129

ÖncekiSoñraki

Dön Sözlük Dışı Sözler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 14 konuk

Reputation System ©'