Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

Sözcüklerin Bitişik / Ayrı Yazımı

Yazım, söyleyiş kuralları üstüne bilgiler içerir.

Sözcüklerin Bitişik / Ayrı Yazımı

İletigönderen Baturalptürk » 27 Şub 2011, 19:45

TDK'nin başlattığı akımlardan birisi de sözcüklerin ayrı yazımı.
Ne var ki, ben bu tutumu doğru bulmuyorum. Sözcükler bitişik yazılırsa daha iyi kaynaşacağını düşünüyorum. Örneğin sıfat anlamındaki "önad" ayrılıp "ön ad" biçiminde yazılmasını garipserken; "sonnot"un bitişik yazılmasına karşın "son söz"ün ayrı yazılmasını anlayamıyorum.
Örnekler bol, söylenecekler de bol.
  • 0

Üyelik görseli
Baturalptürk
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 532
Katılım: 15 Eki 2008, 17:47
Konum: Ankara
Değerleme: 74

Ynt: Sözcüklerin Bitişik / Ayrı Yazımı

İletigönderen Boraan » 27 Şub 2011, 22:36

Bunlar bağımsızlığı elinden alınmış  TDK'nın iktidara göre Türkçenin gelişimini sekteye uğratıcı bi'dönem aldığı kararlardır. Çünkü sözcükleri bitişik yazmak sözcük türetme yollarından biridir, fazla söze gerek yoktur...
  • 0

En soñ Boraan tarafından 27 Şub 2011, 22:52 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Üyelik görseli
Boraan
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1815
Katılım: 23 Eki 2007, 17:34
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 61

Ynt: Sözcüklerin Bitişik / Ayrı Yazımı

İletigönderen Temirbek » 14 Tem 2011, 13:43

Bileşik sözcük olup añlamı başkalaşmışsa bitişik yazılmalı doğal olarak ancak gerçek añlamlarıyla kullanılırken ayrı yazılmaldır. Örneğin, gözaltı "nezâret" ancak göz altı "gözün alt kısmı", denizaltı "mâlum taşıt", deniz altında yaşayan canlılar vb.

TDK ayrı yazmış ancak bence bitişik yazılmalı elaltı "sümen 2) kolayda olan şey". TDK'da yok ben önereyim *dizaltı "kapri", dizüstü "laptop" (TDK'da var). TDK yiñe ayrı yazmış ama bence bitişik yazılmalı gözönü "ortalık yer, meydanda olan yer". Bu gibi sözcükler bileşik olmuşlar, ayrı yazılmamalılar.
  • 0

Üyelik görseli
Temirbek
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1611
Katılım: 11 Eki 2007, 21:44
Değerleme: 1182

Ynt: Sözcüklerin Bitişik / Ayrı Yazımı

İletigönderen Oktay D. » 14 Tem 2011, 17:40

Özerk TDK'nın yazım kılavuzlarından bilinir ki, sözcükler ancak aşağıdaki iki durumda bitişik yazılır:
1) Aŋlam kayması (kalıplaşma) olmuşsa.
1) Ses olayı olmuşsa (ulama ses olayı değildir).
Bu çok basit bir kuraldır. Örneğin, bol bol karıştırılan "şey"li deyişler bu iki kuralla açıklığa kavuşur:
birkaç (anlamı ne "bir tane" ne de "soru"dur)
birçok (anlamı ne "bir tane" ne de "çok tane"dir, ki bir şey hem "bir" hem "çok" olamaz)
vb.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6037

Ynt: Sözcüklerin Bitişik / Ayrı Yazımı

İletigönderen BoZCiN » 22 Tem 2020, 21:19

Bu konularda imla kılavuzuna bakmak gerektiğinde TDK ya da Kubebaltı yerine Dil Derneği Sözlüğünü yetken kabul ediyorum.

Mesela TDK şöyle diyor:
...
3. Kelimelerden her ikisi veya ikincisi, birleşme sırasında anlam değişmesine uğradığında bu tür birleşik kelimeler bitişik yazılır.
...
b. Hayvan adları: danaburnu (böcek), akbaş (kuş), alabacak (at), bağrıkara (kuş), beş­parmak (deniz hayvanı), çakırkanat (ördek), kababurun (balık), kamçıkuyruk (koyun), kamışkulak (at), karagöz (balık), kara­fatma (böcek), kızılkanat (balık), sarıkuyruk (balık), yeşilbaş (ördek), sazkayası (balık), sırtı­kara (balık), şeytaniğnesi, yalıçapkını (kuş), bozbakkal (kuş), bozyürük (yılan), karadul (örümcek) vb.
....
2. Birleşme sırasında kelimelerinden hiçbiri veya ikinci kelimesi anlam değişikliğine uğ­ramayan birleşik kelimeler ayrı yazılır.
a. Hayvan türlerinden birinin adıyla kurulanlar:
ada balığı, ateş balığı, dil balığı, fulya balığı, kedi balığı, kılıç balığı, köpek balığı, ton balığı, yılan balığı; acı balık, bıyıklı balık, dikenli balık vb.


Buna rağmen suaygırını ayrık yazmış. Yani suaygırı bir aygır türü değil, anlam değişikliğine uğruyor ama TDK kendisiyle çelişip bunu sözlüğüne ve imla kılavuzuna su aygırı şeklinde geçiyor. Malesef bu yüzden de pek çok yerde yanlış kullanılıyor.

kaynak<:
http://tdk.gov.tr/icerik/yazim-kurallar ... kelimeler/
http://tdk.gov.tr/icerik/yazim-kurallar ... kelimeler/
  • 0

Üyelik görseli
BoZCiN
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 316
Katılım: 01 Tem 2008, 20:55
Değerleme: 186

Ynt: Sözcüklerin Bitişik / Ayrı Yazımı

İletigönderen pll » 22 Tem 2020, 21:34

Ben de bazı sözcüklerin bitişik yazılması görüşündeyim her ne kadar gramer kurallarına ters olursa olsun. Mesela "çevrim içi" değil "çevrimiçi" veya "ön söz" değil "önsöz" vb.
  • 0

pll
Sesli Yeñi Üye
Sesli Yeñi Üye
 
İleti: 2
Katılım: 18 Tem 2020, 16:42
Değerleme: 0


Dön Yazım, söyleyiş kuralları

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 1 konuk

Reputation System ©'