Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

OLMAZSA OLMAZLAR (?)

Dil üzerine yaptığıñız araştırmaları, kişisel çalışmaları içerir.

Ynt: OLMAZSA OLMAZLAR (?)

İletigönderen bensay » 11 Haz 2016, 00:46

ulduzever yerliktaşın yaklaşımları, çabaları us açıcı güzel, ilgi uyandırdı bende.ilk başta "dilerdim ki" sözüyle karşılıyordum, ulduzever yerliktaşın deyimiyle "dilerdimkim" olacaktır. sonra aşağıdaki veriyle karşılaştım, onu kullanmaya çalıştım.

nolaydı
Ne olurdu, keşke

Tarama Sözlüğü 1969


bugün ise "ahkim, ahkimah" gibi sözler de kullanılabilir geliyor, sonuçta ahsınırlık (pişmanlık) anlatan bir söz bu söz.
  • 3

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2856
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1419

Ynt: OLMAZSA OLMAZLAR (?)

İletigönderen bensay » 11 Haz 2016, 01:16

belki için "bir olasılık, bir olasılığına" gibi sözlerin yanı beri (yanı sıra) "bakarsın, belli mi olur" gibi söz, söz öbeklerinin de kullanılabilirlikleri vardır "bakarsın gelir, belli mi olur, gelir". ancak değme durumda erinç gönenç (raprahat), kolaylıkla kullanılabilecek yeni bir söz de iyi olur.
  • 2

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2856
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1419

Ynt: OLMAZSA OLMAZLAR (?)

İletigönderen ulduzéver » 11 Haz 2016, 18:21

Yakşıkim bilseydim neden... (dilek)

Ey yakşıkim bir gün olsaydıkim... (üzgünsayak dilek)

Nolaydı seni birkez daha görseydim... (özlemli/hasretli dilek)

Ah... Nolaydı... Nolaydı... (yırcı/koşukçusayak dilek)

Alık-salık kişi dırmanır halkın duvarına, yıkılsaydı -bir-yüreğim serinleseydi... (kargışlı dilek)

Bunları yazmaktan ereğim yalnızca bu kişisel düşüncemi demekkim: 1. Halk dilinden sözcük derlemek yeni sözcük türetmekten daha güzelsonuçlu olabilir. 2. Yeni sözcüklere meydan vermeden onlardan bir iş ummak olmaz.
İngilizcede "if only" (eğer/...se yalnız) deyimine meydan verilmeseydi zâten "keşke" anlamına gelmezdi. Farsçada da "şâyed" (yakışar/yakışa) de işte böyle durumdadır ve kök anlamı biraz ayrık olmasına karşın "muhtemelen, olasılıkla, belki" anlamında kullanılır. Çetini sözcükler yerlerinde oturana dektir. Ondan sonra kimse demezkim mesela "belki" ilen "yakşar"ın kökü ayrık anlamlara dayanır. "Belki" zâten farsçada bizdeki anlamda değildir (hatta, o kadar da ki...) ve bizim dilimizde bu anlamı kazanmıştır. Bence "yakşar" "belki"den daha dakiktir bu mânâda. Ona artı "olasılıkla" özünde, "belki" dediğimiz sözcüğü tam olarak karşılar ancak bu sözcüğü "muhtemelen" ile yerdeğiştirmişiz dahi iki sözcüğü bir sözcükle karşılıklandırmak iyi olmuyor.
Bence "Yakşar" ilen "Olasılıkla" azayrışık (birbirlerinden az farklı olan) anlamlarla birtür güzellik ilen varsıllık olabilir.

Arzettiklerim kişisel düşüncelerimdi yalnız.
  • 0

ulduzéver
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 691
Katılım: 25 May 2016, 22:14
Konum: Tebriz
Değerleme: 650

Ynt: OLMAZSA OLMAZLAR (?)

İletigönderen ulduzéver » 19 Haz 2016, 18:38

Hem...Hem..., Hem de, Aynı, Ya...Ya...

Hem = aynı, bir, eş, iştebir,
Farsça "hemin < hem + in (bu)" = işte bu, işbu
"Hemçénin < hem + çénin (böyle)" = işte böyle, işböyle
Ancak yalın "hem" = "işte, iş" değil
İşte bir = işbir, nitekim işte bu = işbu
Soñuç:
Hem...Hem... = işbir...işbir...
Hem de = işbir de
Misâl:
Hem ben hem sen = işbir ben işbir sen.
Hem güzel olacak hem de anlamı yetirecektir.
İşbir güzel olacak işbir de anlamı yetirecektir.
Bence bu güzel olur, işbir de çağrışımlıdır.
---------
Aynı = iştebir, işte o, işte bu, işte şu...
Başkası değil o aynı kimsedir = başkası değil o iştebir kimsedir.
Bu aynı nesne mi? = bu işte o nesne mi?
O aynı burdaki = o işte burdaki
-------
Ya...Ya...
Seçme ve karşılaştırma durumu
Ya gel ya kal orada = bir seçenek bukim gel bir seçenek bukim kal orada
Kısası:
Bir seçi (bukim) gel bir seçi kal orada
Seçin gel seçin kal orada
Seçice gel seçice kal orada
Seçi tutur seçi tutmaz başka durumu yok.
Burda bu sözcüğü kullanalım, bir seçi ise türevlerini.
Bir seçi ise/olsa/varsa = birse
Birse (bir seçenek varsa bukim) gel birse kal orada.
----------
Demeliyimkim ben yokçalayın* 'o olmasın bu olsun' birse 'filan sözcüğü yerdeğiştirelim' demiyorum. Yalnızca kendi düşüncemce kullanılabilecek sözcükleri göstermek istedim.
Açıkçası önce cüretim yoktu ancak arkadaşlarla oylaşalım diye yazmaya yüreklilik buldum :) bir de dakikçe bu sözcüklerin kullanılabilirliklerini bilmediğim için yazdım.
---------
*Yokçalayın = hiç bir zaman
  • 0

ulduzéver
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 691
Katılım: 25 May 2016, 22:14
Konum: Tebriz
Değerleme: 650

İletiThis post was deleted by ulduzéver on 19 Haz 2016, 18:46.

Ynt: OLMAZSA OLMAZLAR (?)

İletigönderen bensay » 11 Ara 2018, 22:34

karahanlıca ilk okuğu çevirisinde (rylands nüshası- aysun ata) "nek" sözcüğü "hiç" karşılığı olarak yer alıyor, kestirilebileceği tahmin edilebileceği üzere "ne" ile pekiştirme ilgeci "ök" birleşimi. Sözcüğün harezmli hafız'ın divanı ile kutb'un hüsrev ü şirin'de de saptanmış olduğu belirtilmiş ulay ve örneklendirilmiştir

harezmli'de "hiç" anlamında geçmiş/çevrilmiş, örnek şu: seni körerde közüm yaşı nek bolur peyda (çevirisi: Seni gördüğümde gözyaşım hiç ortaya çıkar mı?)

hüsrev'de niçin" anlamında geçmiş/çevrilmiş, örnek şu: Nik aymaz körgenin bizlerge kizler (çevirisi: niçin gördüğünü bizlelere söylemezler de gizlerler)

bana şu kıpı kullanışlı gibi geldi, nek = hiç
  • 5

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2856
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1419

Ynt: OLMAZSA OLMAZLAR (?)

İletigönderen Oktay D. » 12 Ara 2018, 00:24

Konuyla ilgisiz bir sitemde bulunmak istiyorum: İkinci tümcedeki çeviri baña doğru gelmedi. "hiç" olarak çevrildiğinde: hiç söylemez gördüğünü bizlere gizler oluyor, ki daha doğru bence. Niye soruya dönüştürmüş ki?

Bence nek sözcüğü yalñızca "hiç" démek.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8276
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5347

Önceki

Dön Bilimsel araştırmalar, kişisel çalışmalar

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 1 konuk

Reputation System ©'