Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

OLMAZSA OLMAZLAR (?)

Dil üzerine yaptığıñız araştırmaları, kişisel çalışmaları içerir.

Ynt: OLMAZSA OLMAZLAR (?)

İletigönderen bensay » 18 Oca 2008, 14:32

"Bana ne herkesten" derken biraz aşağılama katmak ister misiniz? Kimileyin gerekebilir. İşte size özdilimizin sunduğu bir seçenek "Bana ne tüm kimse kimden". Dilerim pek kullanma gereksinimi duymayız da "herkes" için "değme kişi, değme birey, saybirey" gibi sözlerimizi kullanırız, esenlikler.
  • 0

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2857
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1419

Ynt: OLMAZSA OLMAZLAR (?)

İletigönderen Gökbey » 18 Oca 2008, 15:09

Haber : Çav
Gazete : Sava
Kurye : Ulak
Her zaman : Sayoğur
Herkes : Saybirey
Şey : Nen


Sanırım bunlarda oydaşığız.
  • 0

Görsel
Göktürkçe Araştırmaları http://kokturukce.blogspot.com
Göktürkçe Günlüğüm http://gokbeyuluc.wordpress.com
Azəricə Dil Araşdırmaları http://dilcilik.blogspot.com
Üyelik görseli
Gökbey
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 1735
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:15
Konum: Azerbaycan/Bakü
Değerleme: 410

Ynt: OLMAZSA OLMAZLAR (?)

İletigönderen bensay » 22 Oca 2008, 13:12

Benim karşılamacalarımda durum aşağıdaki gibidir:

Şey: Nesne, neme, nen, neyse ne, oluş, olgu, söz ...

Son üçü somutlandırma yoluyladır "öyle bir şey demedim" yerine "öyle bir söz söylemedim" türünden. "Bu tür şeyler kolay anlaşılamaz" yerine "bu tür olgular kolay anlaşılamaz" gibi. Bu tümcelerde, kuşkusuz "nen, neyse ne, neme" sözcükleri de kullanılabilir.

Esenlikler.
  • 0

En soñ bensay tarafından 24 Oca 2008, 16:02 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2857
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1419

Ynt: OLMAZSA OLMAZLAR (?)

İletigönderen bensay » 20 Şub 2008, 12:56

henüz, herhangi bir gelişme yok = daha, belli bir gelişme yok
herhangi birini verin = denkgele birini verin (/hangisini isterseniz verin)

herhangi bir: belli bir
herhangi biri: denkgele biri
henüz: daha
  • 0

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2857
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1419

Ynt: OLMAZSA OLMAZLAR (?)

İletigönderen Oktay D. » 20 Şub 2008, 16:57

Eski Türkçede neñ, "herhangi biri" ya da hiç añlamına da gelirdi (burada sıfat olur, ad olarak kullanılırsa "şey" añlamına gelir). Ayrıca neme de "herhangi bir şey" demekti/demektir. kamag, "her şey" añlamında kullanılmış (bakınız kamu = halk). Bunu bugüne uyarlarsam kama olurdu. Ayrıca sayı olarak "tümü" añlamında kullanılmış sözcük kamagudur, bu da günümüzde kamağı olurdu (tüm-ü, kamag-u, kamağ-ı).

neñ yirdeki (herhangi bir yerdeki, neñ yerdeki)

Orta Türkçede ap, "değil, hayır" demek. Farsçadan gelen ne ... ne ... kalıbı yerine ap ... ap ... bulunur. Ben bunu matematiksel mantıktaki değilleme için kullansarım.
P önermesiniñ apı, ap P.

Bence şöyle olabilir:
her = kama; "her hafta bugün" = "kama hafta bugün"
şey = neñ; "her şey burada" = "kama neñ burada"
hiç, asla = ap; "Burada hiç bulunmadım" = "Burada ap bulunmadım"
herhangi, şey = neñ

"hiç kimseyi görmedim" = "ap kimseyi görmedim"
"elimde hiçbir şey kalmadı" = "elimde apbir neñ kalmadı"
"herkes gelemedi" = "kamu gelemedi" = "kamağı gelemedi"
"herhangi bir a sayısı için ..." = "neñ a sayısı için ..."
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8276
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5347

Ynt: OLMAZSA OLMAZLAR (?)

İletigönderen bensay » 13 Haz 2008, 13:32

Olmazsa olmaz olarak görülen "hoş" üzerinde düşünüp ne gibi seçeneklerimiz var bir ortaya koyalım arkadaşlar. Aşağıdakiler  benden başlangıç olsun:

Hoş : Sevimli, yakşı, balkın
Hoşça kal: Sevinçle kal ("sağlıcakla kal", "Tanrıya ısmarladık" biçimindeki sözlerin de kullanılması olanaklıdır)
Hoşgörü : Olurgörü
Hoşlanmak: Severlenmek, severlik duymak
Hoşnut : Kıvançlı, sevinçli
Hoşuna gitmek: Severine/sevimine gitmek
  • 0

En soñ bensay tarafından 31 Eki 2008, 15:50 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2857
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1419

Ynt: OLMAZSA OLMAZLAR (?)

İletigönderen bensay » 18 Tem 2008, 10:03

Hoş'tan hava'ya geçelim. Bakalım bu sözcük yerine ne gibi almaşık seçeneklerimiz var:

Hava: (Kalık, gökkalık, tenek, göktenek), gök, göğem/göğey, gökyüzü, gökyuvar, solunak
Hava alanı/limanı: Konalga
Havada karada: Yerde gökte
Havadar: Yeleken, yeleç
Hava atmak: Gösteriş yapmak, caka satmak
Havai: Yeleme, hoppa
Hava karardı: Ortalık/alan karardı
Havalandırma: Yeleçleme, yeleçleyici (yeleçleme düzeneği)
Havalandırmak: Yelekenlemek, yeleçlemek
Havalandırmak: Göğe yükseltmek, göğeltmek
Havalanmak: Yelekenlenmek, yeleçlenmek
Havalanmak: Kalımak, göğe yükselmek, göğelmek
Havaya girmek: (Tin)kipine girmek
Havaya uçmak: Göğe uçmak, göğe saçılmak
Havaya uçurmak: Göğe uçurmak, göğe saçıltmak

Hava için "göğem/göğey/solunak", havalanmak için göğelmek, havalandırmak için göğeltmek dışındaki söz ile sözcükler derleme niteliğindedr, esenlikler.
  • 0

En soñ bensay tarafından 11 Nis 2010, 23:11 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2857
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1419

Ynt: OLMAZSA OLMAZLAR (?)

İletigönderen Boraan » 18 Tem 2008, 19:34

bensay yazdı:Olmazsa olmaz olarak görülen "hoş" üzerinde düşünüp ne gibi seçeneklerimiz var bir ortaya koyalım arkadaşlar. Aşağıdakiler  benden başlangıç olsun:

Hoşuna gitmek: Severine/sevimine gitmek



Yeline gitmek - Hoşuna gitmek. [ Derleme Sözlüğü c: 11 ]

-Eskişehir
  • 0

Üyelik görseli
Boraan
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1806
Katılım: 23 Eki 2007, 17:34
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 65

Ynt: OLMAZSA OLMAZLAR (?)

İletigönderen bensay » 04 Eki 2008, 13:03

Bir de hayır üzerinde hayırsız denemeler yapalım:

Hayır : Yo(k), değil, olmaz, imez
Hayır : İyilik, yardım
Hayırdua : İyidilek
Hayırhah : İyicil
Hayırlı : İyilikli, iyilikçi, iyilik işleyici/edici
Hayırsever: İyiliksever, yardımsever
Hayırsız : İyiliksiz, iyilik yapmaz/işlemez
Hayrat : İyilik işi, iyilik işleme
Hayrola    : İyilik ola, kut ola
  • 5

En soñ bensay tarafından 07 Eki 2008, 11:46 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2857
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1419

Ynt: OLMAZSA OLMAZLAR (?)

İletigönderen Oktay D. » 04 Eki 2008, 13:14

Evet! "yo(k)" demişsiñiz. İyi bir noktaya değindiñiz:
"hayır" için kamu arasında yoğ (bazılarımız bunu "yoo" diye okur) kullanılır. BU sözcük özünde yok ile bir ve aynıdır. Ancak ondan daha kurallıdır: Eski Türkçede sözcük yōk biçiminde uzun ünlü ile yazılır. Uzun ünlüler Oğuz Türkçelerinde soñraki sessizi yumuşatır (āç > ac, ōt > od, ārt > ard, ākar- > ağar-, ...). Bu durumda
Eski Türkçe yōk > Türkiye Türkçesi yoğ
olur. Çok başka neñler aramaya gerek yok, "hayır" için yoğ zaten kullanımda. Ben de oldukça sık kullanıyorum.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8276
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5347

Ynt: OLMAZSA OLMAZLAR (?)

İletigönderen bensay » 04 Tem 2009, 01:12

Bir de keyif ağacını sallayalım, bakalım hangileri düşecek, hangileri kalacak?

Ehli keyif : Erincine/beğenisine düşkün
Keyfi : Kuralsamasız, başına buyruk, yönterik
Keyfi kaçmak: Tadı (/mutu/erinci/kıvancı/sevinci) kaçmak
Keyfilik : Kuralsamazlık, başına buyrukluk, yönteriklik
Keyfince : Dilediğince, istediğince
Keyfine bak: Mutlancına (kıvancına/erincine/eğlenmene) bak, dilediğince yaşa
Keyfi sıra : Kuralsamasızca, istediğince, dilediğince
Keyfiyet : Durum, nitelik, özgür istenç
Keyfini eğlemek: Mutlancını eğlemek, isteklerini yerine getirmek, gönlünü yapmak
Keyif : Özgür istenç
Keyif : Mut, mutlanç
Keyif almak: Mut/tat almak
Keyif çatmak: Mut çatmak, eğlenmek, eğlenceli yaşamak
Keyifçi : Mutçu, mutlanımcı
Keyiflendirici: Mutlandırıcı, sevindirici
Keyiflenmek: Mutlanmak, sevinç duymak
Keyifli        : Mutu yerinde, sevinçli, mutlandırıcı
Keyif sende: Yaşantı/mut sende
Keyif sormak: Mut mutluk sormak
Keyifsiz : Kıvançsız, erinçsiz, tatsız, mutlanımsız
Keyifsizlik : Kıvançsızlık, erinçsizlik, tatsızlık, mutlanımsızlık
Keyif sürmek: Mut/mutlanç sürmek
Keyif yapmak: Yaşantı yapmak, eğlenmek
  • 0

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2857
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1419

Ynt: OLMAZSA OLMAZLAR (?)

İletigönderen bensay » 15 Tem 2009, 18:41

Bu kez bir kaç tapınsal terim;

din: tapın
dinci: tapıncı
dindar: tapınır
haram: yasaklı, tükün
helal: yasaksız, tüzün
kafir: yadsır, Tanrı/Yaradan tanımaz, acımasız
mekruh: sakınılası, sakıncalı
mübah: sakıncasız, sakınılası olmayan
mümin: inanır
münafık: sözde inanır
münkir: yadsıyıcı, Tanrı/Yaradan tanımaz
  • 0

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2857
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1419

Ynt: OLMAZSA OLMAZLAR (?)

İletigönderen ulduzéver » 25 May 2016, 22:54

Selam. (hiç) sözcüğünü atarsak atmazsak, eylemi olumsuz olan tümcelerde getirilmesi gerekli değildir. Örneğin: hiç bir nesne yoktur. Böyle olursa: bir nesne yoktur, yine doğru bir cümledir. Veya: hiç kimse gelmedi. Kimse gelmedi.
Burda hiç'in yerine başka sözcük gerekmez.
Ancak eylem olmadıkta bu sözcük lazım: kim geldi? Hiç kimse (kimse gelmedi).
Dede korkut kitabında ve çağatay türkçesinde, bütün ve tüm anlamına gelen (barça) adlı bir sözcük var. Bar(var, bütün var olanlar) + ça(ca-ce ekinin özü. -Kadar- anlamı daşıyan) = var kadar. Bu kuralla barçanın karşıtını da biz yapıp kullanabiliriz: Yokça (yok kadar). Buna göre kim barça -bütün- anlamı verir yokça da (hiç) anlamına gelir. Nasıl öneri bu?
Kim geldi? Yokça kimse
  • 5

ulduzéver
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 691
Katılım: 25 May 2016, 22:14
Konum: Tebriz
Değerleme: 650

Ynt: OLMAZSA OLMAZLAR (?)

İletigönderen ulduzéver » 26 May 2016, 07:48

-kamu- sözcüğünün -kamag- ve ya -kama- gibi biçimleri uş kamu özüdür( aynıdır ). Değişik çağlarda kaçbiçimlileşmiş. -her- ile -herhangi bir- sözcüğünün ayrıntısı yok, böylelikle ikisine de bir karşılık kullanmamız yeter. Arapçada -kul- yada -kül- kelimesi bütün, tüm anlamındadır ancak müfred sözcüklerle geldikte -her- anlamı verir: کل شیئ küll-i şey (her şey). Ben alişer nevayinin esrlerinde -barça- sözcüğünün uşbu ( aynı bu ) kaideyle kullanıldığını görmüşüm. Böylelikle -her- kelimesinin yerine türlü türlü kelimelerimiz var ancak başarmadığımız için kullanmamışız: barça nesne. Kamu nesne. Barça kimse vb. Bununlaböylekim -değme- zaten her anlamındadır ancak bunun -her- ile yerdeğiştirimi olanaksız olmazsa da çok çetin, kadal. Öyleyse uş -kamu- -barça- sözcükleri yakşırak (daha yakşı). neñ kelimesi bu anlamda kullanılamaz. kamubir kimse, barçabir kimse, bence yakşıraktır herbir kimse kullanmaktan. Azerbaycan türkçesinde -hamı- -kamu-nun başkalaşmışı. Bütün, tüm, uşböyle -herkes- ve -bütün kimseler- anlamında Pekçok kullanılmakta. Ben -kamu- kelimesini -herkes- yerine uşböyle -her- ve -herhangi bir- yerine kullanmamızı önatırım. Artırayım kim, esenlikler kelimesi farsça kökenli arkadaş: آسودن asuden (dincelmek, rahatlanmak) éyleminden آسان asan biçiminde gelib türkçede esen biçimine değiştirilmiş. Bakınız: etimolojitürkçe.com türkçenin en düzdiyici 'sanıkorun'u (internetlik site).
  • 4

ulduzéver
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 691
Katılım: 25 May 2016, 22:14
Konum: Tebriz
Değerleme: 650

Ynt: OLMAZSA OLMAZLAR (?)

İletigönderen Oktay D. » 26 May 2016, 21:45

etimolojitürkçe yerliği Nişanyan'ıñ sözlüğünüñ bir (ç)alıntısıdır. Artık çalmışlar mı yoksa izin alarak yayınlamışlar mı emin değilim.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8276
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5347

ÖncekiSoñraki

Dön Bilimsel araştırmalar, kişisel çalışmalar

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 1 konuk

Reputation System ©'