4. bét (Toplam 4 bét)

Ynt: OLMAZSA OLMAZLAR (?)

İletiGönderilme zamanı: 11 Haz 2016, 00:46
gönderen bensay
ulduzever yerliktaşın yaklaşımları, çabaları us açıcı güzel, ilgi uyandırdı bende.ilk başta "dilerdim ki" sözüyle karşılıyordum, ulduzever yerliktaşın deyimiyle "dilerdimkim" olacaktır. sonra aşağıdaki veriyle karşılaştım, onu kullanmaya çalıştım.

nolaydı
Ne olurdu, keşke

Tarama Sözlüğü 1969


bugün ise "ahkim, ahkimah" gibi sözler de kullanılabilir geliyor, sonuçta ahsınırlık (pişmanlık) anlatan bir söz bu söz.

Ynt: OLMAZSA OLMAZLAR (?)

İletiGönderilme zamanı: 11 Haz 2016, 01:16
gönderen bensay
belki için "bir olasılık, bir olasılığına" gibi sözlerin yanı beri (yanı sıra) "bakarsın, belli mi olur" gibi söz, söz öbeklerinin de kullanılabilirlikleri vardır "bakarsın gelir, belli mi olur, gelir". ancak değme durumda erinç gönenç (raprahat), kolaylıkla kullanılabilecek yeni bir söz de iyi olur.

Ynt: OLMAZSA OLMAZLAR (?)

İletiGönderilme zamanı: 11 Haz 2016, 18:21
gönderen ulduzéver
Yakşıkim bilseydim neden... (dilek)

Ey yakşıkim bir gün olsaydıkim... (üzgünsayak dilek)

Nolaydı seni birkez daha görseydim... (özlemli/hasretli dilek)

Ah... Nolaydı... Nolaydı... (yırcı/koşukçusayak dilek)

Alık-salık kişi dırmanır halkın duvarına, yıkılsaydı -bir-yüreğim serinleseydi... (kargışlı dilek)

Bunları yazmaktan ereğim yalnızca bu kişisel düşüncemi demekkim: 1. Halk dilinden sözcük derlemek yeni sözcük türetmekten daha güzelsonuçlu olabilir. 2. Yeni sözcüklere meydan vermeden onlardan bir iş ummak olmaz.
İngilizcede "if only" (eğer/...se yalnız) deyimine meydan verilmeseydi zâten "keşke" anlamına gelmezdi. Farsçada da "şâyed" (yakışar/yakışa) de işte böyle durumdadır ve kök anlamı biraz ayrık olmasına karşın "muhtemelen, olasılıkla, belki" anlamında kullanılır. Çetini sözcükler yerlerinde oturana dektir. Ondan sonra kimse demezkim mesela "belki" ilen "yakşar"ın kökü ayrık anlamlara dayanır. "Belki" zâten farsçada bizdeki anlamda değildir (hatta, o kadar da ki...) ve bizim dilimizde bu anlamı kazanmıştır. Bence "yakşar" "belki"den daha dakiktir bu mânâda. Ona artı "olasılıkla" özünde, "belki" dediğimiz sözcüğü tam olarak karşılar ancak bu sözcüğü "muhtemelen" ile yerdeğiştirmişiz dahi iki sözcüğü bir sözcükle karşılıklandırmak iyi olmuyor.
Bence "Yakşar" ilen "Olasılıkla" azayrışık (birbirlerinden az farklı olan) anlamlarla birtür güzellik ilen varsıllık olabilir.

Arzettiklerim kişisel düşüncelerimdi yalnız.

Ynt: OLMAZSA OLMAZLAR (?)

İletiGönderilme zamanı: 19 Haz 2016, 18:38
gönderen ulduzéver
Hem...Hem..., Hem de, Aynı, Ya...Ya...

Hem = aynı, bir, eş, iştebir,
Farsça "hemin < hem + in (bu)" = işte bu, işbu
"Hemçénin < hem + çénin (böyle)" = işte böyle, işböyle
Ancak yalın "hem" = "işte, iş" değil
İşte bir = işbir, nitekim işte bu = işbu
Soñuç:
Hem...Hem... = işbir...işbir...
Hem de = işbir de
Misâl:
Hem ben hem sen = işbir ben işbir sen.
Hem güzel olacak hem de anlamı yetirecektir.
İşbir güzel olacak işbir de anlamı yetirecektir.
Bence bu güzel olur, işbir de çağrışımlıdır.
---------
Aynı = iştebir, işte o, işte bu, işte şu...
Başkası değil o aynı kimsedir = başkası değil o iştebir kimsedir.
Bu aynı nesne mi? = bu işte o nesne mi?
O aynı burdaki = o işte burdaki
-------
Ya...Ya...
Seçme ve karşılaştırma durumu
Ya gel ya kal orada = bir seçenek bukim gel bir seçenek bukim kal orada
Kısası:
Bir seçi (bukim) gel bir seçi kal orada
Seçin gel seçin kal orada
Seçice gel seçice kal orada
Seçi tutur seçi tutmaz başka durumu yok.
Burda bu sözcüğü kullanalım, bir seçi ise türevlerini.
Bir seçi ise/olsa/varsa = birse
Birse (bir seçenek varsa bukim) gel birse kal orada.
----------
Demeliyimkim ben yokçalayın* 'o olmasın bu olsun' birse 'filan sözcüğü yerdeğiştirelim' demiyorum. Yalnızca kendi düşüncemce kullanılabilecek sözcükleri göstermek istedim.
Açıkçası önce cüretim yoktu ancak arkadaşlarla oylaşalım diye yazmaya yüreklilik buldum :) bir de dakikçe bu sözcüklerin kullanılabilirliklerini bilmediğim için yazdım.
---------
*Yokçalayın = hiç bir zaman

[Deleted]

İletiGönderilme zamanı: 19 Haz 2016, 18:45
gönderen ulduzéver
İletiThis post was deleted by ulduzéver on 19 Haz 2016, 18:46.

Ynt: OLMAZSA OLMAZLAR (?)

İletiGönderilme zamanı: 11 Ara 2018, 22:34
gönderen bensay
karahanlıca ilk okuğu çevirisinde (rylands nüshası- aysun ata) "nek" sözcüğü "hiç" karşılığı olarak yer alıyor, kestirilebileceği tahmin edilebileceği üzere "ne" ile pekiştirme ilgeci "ök" birleşimi. Sözcüğün harezmli hafız'ın divanı ile kutb'un hüsrev ü şirin'de de saptanmış olduğu belirtilmiş ulay ve örneklendirilmiştir

harezmli'de "hiç" anlamında geçmiş/çevrilmiş, örnek şu: seni körerde közüm yaşı nek bolur peyda (çevirisi: Seni gördüğümde gözyaşım hiç ortaya çıkar mı?)

hüsrev'de niçin" anlamında geçmiş/çevrilmiş, örnek şu: Nik aymaz körgenin bizlerge kizler (çevirisi: niçin gördüğünü bizlelere söylemezler de gizlerler)

bana şu kıpı kullanışlı gibi geldi, nek = hiç

Ynt: OLMAZSA OLMAZLAR (?)

İletiGönderilme zamanı: 12 Ara 2018, 00:24
gönderen Oktay D.
Konuyla ilgisiz bir sitemde bulunmak istiyorum: İkinci tümcedeki çeviri baña doğru gelmedi. "hiç" olarak çevrildiğinde: hiç söylemez gördüğünü bizlere gizler oluyor, ki daha doğru bence. Niye soruya dönüştürmüş ki?

Bence nek sözcüğü yalñızca "hiç" démek.

Ynt: OLMAZSA OLMAZLAR (?)

İletiGönderilme zamanı: 14 Ara 2019, 20:26
gönderen bensay
Oktay D. yazdı:Konuyla ilgisiz bir sitemde bulunmak istiyorum: İkinci tümcedeki çeviri baña doğru gelmedi. "hiç" olarak çevrildiğinde: hiç söylemez gördüğünü bizlere gizler oluyor, ki daha doğru bence. Niye soruya dönüştürmüş ki?

Bence nek sözcüğü yalñızca "hiç" démek.


Bence de, katılıyorum.

Ynt: OLMAZSA OLMAZLAR (?)

İletiGönderilme zamanı: 15 Ara 2019, 05:06
gönderen ulduzéver
Talat Tekin'iñ Orhun Yazıtları adlı bétiğinde "hiç" añlamında tanıttığı "idi" sözcüğü neymiş göresiñiz? Tekin bu bétiğinde, kendisinden öñceki yazarlarıñ doğru añlamayıp çévirmedikleri "idi zarfı"ndan söz étmiş ancak kökeni üzerine bir şéy yazmamıştır.