Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

Olası bir r > ş/j/z dönüşümü

Dil üzerine yaptığıñız araştırmaları, kişisel çalışmaları içerir.

Ynt: Olası bir r > ş/j/z dönüşümü

İletigönderen Engin » 18 Eyl 2011, 23:51

Bir arkadaşımız Orta Asya Türk dillerindeki r sesinin belirginliğinden bahsetmiş, ancak bu ses sözkonusu dillerin hepsinde böyledir diye bir kural yoktur. Örneğin Türkmencedeki r hiç de belirgin olmamakla birlikte, daha çok Arnavutçadaki r sesini andırıyor.
  • 0

Üyelik görseli
Engin
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 605
Katılım: 28 Mar 2010, 01:16
Konum: Almanya
Değerleme: 16

Ynt: Olası bir r > ş/j/z dönüşümü

İletigönderen Oktay D. » 19 Eyl 2011, 12:23

Geniş zamanın olumsuzu, Ana Türkçe dönemde zırıldadığı (z'leştiği) için genellikle tüm Türkçelerde -mAz/-mAs/-pAs/-bAs biçiminde görülüyor. Türkmencede yalnızca birinci kişide /r/ korunmuş sanıyorum, o da zaten sözcük sonu değil.

Bu arada, Eski Türkçede sözcük sonu /r/ bulunduğu için tümünün zırıldamadığını sakınmışsınızdır. Bunun nedeni, zırıldamanın olduğu Ana Türkçe döneminde bu sözcüklerin sözcük sonunda vurgusuz/tonsuz/kısa bir ünlünün oluşu olmalıdır.

Örneğin biir (sayı 1) sözcüğünün de biz olması beklenirdi ancak bir olarak korunmuş. Bunun nedeni Ana Türkçe biçimin *biirǐ olması gerektiğidir. Bunu da Moğolcadan görebiliyoruz: Moğolca büri (herbir, 'each'). Aynı biçimde Ana Türkçe *érě (er, erkek) sözcüğü Türkçede er olurken Moğolcada ere olmuştur.
  • 0

En soñ Oktay D. tarafından 19 Eyl 2011, 12:32 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6039

Ynt: Olası bir r > ş/j/z dönüşümü

İletigönderen Klamzen se Takotot » 13 Haz 2020, 22:04

Sondaki 'r' sesleri genellikle düşüyor .

Gidiyo'
Soruyo'
Bi'

Yine bunun etkisi olabilir.
  • 0

Üyelik görseli
Klamzen se Takotot
aDa dÜrKğ
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 58
Katılım: 09 Haz 2020, 23:00
Konum: Çerkezistan
Değerleme: -30

Ynt: Olası bir r > ş/j/z dönüşümü

İletigönderen Oktay D. » 14 Haz 2020, 15:37

Bu iki örnekte de uzun ünlü soñrası -r parçasınıñ yitmesi söz koñusu ama hem bir hem bi' gibi ikircikli durumda. Buna beñzer bir ikirciklik Çuvaş Türkçesinde var: normalde g > v dönüşümü gözlenirken -g soñdaysa -v yitebiliyor. Örneğin Eski Türkçe tāg (dağ) sözcüğü bugünkü Çuvaşçada yalıñken tu ancak ünlüyle başlayan ek alınca tǐvǐn oluyor.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6039

Ynt: Olası bir r > ş/j/z dönüşümü

İletigönderen AEAYN » 23 Ağu 2020, 22:12

Koreliler biz bir diyince biş algılıyorlar. Ayrıca dillerde seslerin deģişik telafuzu olabiliyor mesela ben farklı dillerde türkçe ile bağlantılı kelimelerin varlığını araştırırken bir çok ses degisiminin olabileceğini farkettim. K-T-D değişimi, Y-D-C-S-Ş,J,G değisimleri. R-L değişimi. Örneģin Yumurta-Dumurta-Sımırta-Cumurta-Şumurta-jumurta. Yıldız, Cıldız, Sıltıs, dıltıs, jıldız, cıldıs, Sıltar, Star. Güneş, Küneş, Döneş, Tüneş... olabilirmi?
  • 0

AEAYN
Sesli Yeñi Üye
Sesli Yeñi Üye
 
İleti: 2
Katılım: 23 Ağu 2020, 19:23
Değerleme: 0

Önceki

Dön Bilimsel araştırmalar, kişisel çalışmalar

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 5 konuk

Reputation System ©'