Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

türküm "grup"

Ortak Türkçe'niñ oluşumu üzerine yapılan çalışmaları içerir.

Ynt: türküm "grup"

İletigönderen Oktay D. » 09 Eyl 2018, 21:01

Eski Türkçe yazı düzeninde korık- biçiminde özellikle yazıldığını görmesek de orada bir /ı/ olduğunu dolaylı olarak añlayabiliyoruz. Örneğin bugün korkunç biçimindeki sözcüğüñ Eski Türkçesiniñ korıkınç olduğunu görüyoruz. Irk Bétig'iñ 36. ırkında
üküş (a)tl(ı)g ögr(ü)nçüñ yo(o)k, kobı (a)tl(ı)g kork(ı)nçıñ yo(o)k

diye geçiyor. Burada dikkat éderseñiz ilk bölümde ögrünçüñ (sevinciñ) sözünde ç ile ñ arasında doğrudan Ü damgası varken korkınçıñ (korkuñ) sözünde ç ile ñ arasında ise doğrudan I damgası bulunuyor. Kısaca ilk seslemde o olmasına karşın soñraki seslemler ı ile sürüyorlar. Aynı şekilde hiçbir metinde korı-g sözcüğünde /ı/ sesi yazıda gösterilmiş değil, oysa soñuçta eylem korı- biçiminde koru- biçiminde değil. Kısaca Eski Türkçede zaten kork- biçimi yok korık- biçimi var.

soyuk- sözcüğü DLT'de "elinden alınmak" olarak geçiyor: er soyuktı (adamıñ zenginliği elinden alındı), burada mecaz bir añlam var elbette ancak işiñ zorla yapılması nedeniyle bu añlamı kazandığı çok açık. Ayrıca soysık- eylemi bulunuyor, aynı añlamda. Kaşgarlı Mahmud, basık- (ani baskın yapılmak) sözcüğü için DLT'de not düşmüş: "kök biçimi sin'iñ teşdid'li biçimiyle bassıktı'dır. basıl- sözcüğünü "bunalmak, eziyet etmek" olarak bélirtmiş. Aralarında pekiştirme açısından bir derece farkı olduğu bélli.

Bir de bu üç madde kattığı añlamdan çok tabanıñ ne olduğuna göre bölümlenmiş durumda: taban eylem geçişli mi, geçişsiz mi veya dönüşlü mü? Geçişliyse orta dönüşlü (hem édilgen hem dönüşlü) yapıyor, geçişsizse dönüşlülük görevi katarak yine orta dönüşlü yapıyor ve dönüşlüyse geçişsiz yapıp yine orta dönüşlü yapıyor démiş olduñuz. Hepsinde de pekiştirme añlamı kattı soñuçta.
  • 5

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8276
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5347

Ynt: türküm "grup"

İletigönderen tomdaş » 12 Eyl 2018, 00:00

Bu sözcük zaten sözlüklerde /t/li şekliyle bulunabiliyor, bunun /d/li şekilde uyarlanması nereden çıktı?
türküm.png
türküm.png (26.56 KiB) 797 kéz görüntülendi
  • 0

tomdaş
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 72
Katılım: 29 Tem 2018, 01:14
Değerleme: 32

Önceki

Dön Ortak Türkçe çalışmaları

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 3 konuk

Reputation System ©'