Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

Say, Sayın sözlerinin kullanımı

Dil ile ilişkili olan, öbür ulamlarla uyuşmayan géñel yazışmaları içerir.

Say/sayın sözü tanımladığı sözün önünde mi kullanılsın, ardında mı?

Önünde
2
18%
Ardında
9
82%
Kararsızım
0
Oy yok
 
Toplam oy : 11

Say, Sayın sözlerinin kullanımı

İletigönderen Bengitaşlarındili » 03 Kas 2011, 20:32

Tumay yazdı:Say:Her  Su:Hal demek oluyor buna göre
''Saysuda''  gibi bir türetim yapılabilir mi?


Bengitaşlarındili yazdı:Dahası, daha önce  hatırlıyorum, "say" sözünün başkaca Türk dillerinde nitelediği sözün önünde  değil, ardında yer aldığını göstermiş ve öyle kafamıza estiği gibi Say sözünü sözün önüne alamayacağımızı söylemiştim. Say sözünün -ın eki aldığını ve sayın biçiminde  de kulanıldığını hatırlatırım.

Kırgızcadan örnekler:
-An sayın: Her an
-Bargan sayın: Her gittiğinde
-Cıl sayın: Her yıl
-Cıl ötkön sayın: Her geçen yıl
-Çoğuluş bolgon sayın: Her yığılışta, Her toplantıda, Her yığılış/toplantı olduğunda
-Kün sayınkı: Her günkü



Tumay yazdı:Apan an sayın dersek sayın an gibi algılanır hem Her şey gibi bir sözcüğü çevirirken  de nen say diye taplamaz kimse.Demeli her şey esemesinde olmalı say nen demek daha yeğ olur bence. Say:Her,Nen:Şey demek eseme çok basit usta kalması da kolay oluyor böylece.
Hem ''Değme'' sözcüğü dahi başa geliyor.Değme nen gibi..
O yüzden bu sözcük Batı Türkçe sinde başa gelmelidir daha kolay tutulur.


Bengitaşlarındili yazdı:
Tumay yazdı:Apan an sayın dersek sayın an gibi algılanır hem Her şey gibi bir sözcüğü çevirirken  de nen say diye taplamaz kimse.Demeli her şey esemesinde olmalı say nen demek daha yeğ olur bence. Say:Her,Nen:Şey demek eseme çok basit usta kalması da kolay oluyor böylece.
Hem ''Değme'' sözcüğü dahi başa geliyor.Değme nen gibi..
O yüzden bu sözcük Batı Türkçe sinde başa gelmelidir daha kolay tutulur.

Saygı sözü Sayın ile karışmayacaktır. Türkçede bir çok sesteş söz kullanım yerine göre farklı anlamlar kazanır. Bu bir bahane değil. Mazeret değil. Vallahi kim nasıl kabul ederse etsin, say sözünü kullanacaksanız, herşey ya da her bir şey  demek için nen say ya da nen sayın biçimlerinden başka yolunuz yok. Kağan Bilge  demezsiniz,  Han Timur demezsiniz, Bey Ahmet demezsiniz, Bu da tıpkı onun gibi bir şey, Türkçenin değişmez bazı dizilim kuralları var. Bu kurallardan biri de say/ sayın ( her, her bir) sözünü tanımladığı sözün sonuna atıyor. Yeğrek olur diye bir şey yok. Yeğrek diye tanımladığınız Türkçenin mantığı ile çelişiyor. Keyfi olarak kurallarla oynanması kabul edilebilir değil benim açımdan. Belli ki "değme" sözünün temelinde yatan mantık ile say/sayın sözünün temelinde yatan mantık aynı değil. Karşılaştırma doğru değil. En azından Say sayın sözleri  Atalarca tanımladıkları nesnenin sonunda kullanılmış, kardeşlerce  de hala öyle kulanılıyor. Ben atalarımızdan değil, çocuklarımızdan dilde böyle bşir oynama yapma yetkisini aldığımızı sanmıyorum. Madem Türkçe bir sözü öneriyorsunuz, onun kullanılışı ile oynamadan önerin. O Türkçe olsun. Her sözü Farsçadır ve Farsça mantığa göre kelime önünde yer alır. Siz şimdi Türkçe sayı alıyorsunuz ve Farsça her sözünün yerine çeviri olarak ikame ediyorsunuz. Bu sadece çeviri. Sözü Türkçeleştiriyorsunuz ama mantık Farsça/ Hint Avrupa mantığı olarak kalmaya devam ediyor. Buna da kolaylık diyorsunuz! O kolaylık sizde kalsın!


Tumay yazdı:Buna bence halk  karar versin.Sormaca yapalım görelim.Çözüm basit



Bengitaşlarındili yazdı:Bu konunun oylama yöntemiyle karara bağlanabilecek bir konu olmadığı bilincinde olsam dahi sorun değil, oylamayı ben hazırlamak isterim.
  • 0

Anlayın Artık! Uydurukçuluk devri bitti! Bitti! Koskoca Türk dünyası dururken uydurduklarınızı yutturamazsınız. Biri önerdiğiniz sözü ilk anda kabullenebilir ama sonra diğer Türk dillerindeki karşılıklarını öğrenince, önermiş olduğunuz uyduruk söz için size kin ve nefret besler. Benim şu anda tüm uydurukçulardan duyduğum nefreti duyar size, ama bunu şahıs olarak kimseye yöneltemediği, maddileştiremediği için Türkçeciliğe yansıtır. Türkçeciliğe nefret duymaya başlar.İşte siz UYDURUKÇULAR farkında olmadan TÜRKÇEYİ BALTALAYANLAR DURUMUNDASINIZ. Yeter artık UYDURMAYIN!
Üyelik görseli
Bengitaşlarındili
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2144
Katılım: 28 May 2009, 15:46
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 0

Ynt: Say, Sayın sözlerinin kullanımı

İletigönderen Tansık » 03 Kas 2011, 20:39

Kardeş dillerden yapılan alıntılar konuyu eksiksiz bir çerçevede ele alıyorsa, bizdeki de elbette onlara uyum sağlamalı. Ama bu örneklerin yanında ''say''ın söz başında kullanılan istisnaları da varsa, karşılığın tutması için o açıdan da değerlendirilebilir.

''Ardında'' seçeneğini oyladım ama bu sözcüğün yapısını henüz kavrayabilmiş değilim.
  • 0

Tansık
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 583
Katılım: 20 Tem 2010, 01:58
Değerleme: 15

Ynt: Say, Sayın sözlerinin kullanımı

İletigönderen Tumay » 03 Kas 2011, 20:47

Bence bir şık daha olmalı böyle ikircikli kalanlar için demeli iki biçimini de taplıyorum demek isteyenler için.Nice olur?
  • 0

Tumay
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 825
Katılım: 15 Ağu 2011, 00:04
Değerleme: 1

Ynt: Say, Sayın sözlerinin kullanımı

İletigönderen Bengitaşlarındili » 03 Kas 2011, 21:19

Tansık yazdı:Kardeş dillerden yapılan alıntılar konuyu eksiksiz bir çerçevede ele alıyorsa, bizdeki de elbette onlara uyum sağlamalı. Ama bu örneklerin yanında ''say''ın söz başında kullanılan istisnaları da varsa, karşılığın tutması için o açıdan da değerlendirilebilir.

''Ardında'' seçeneğini oyladım ama bu sözcüğün yapısını henüz kavrayabilmiş değilim.

Kardeş dilleri inelediğimde şunu gördüm, Say ya da sayın ikisi de "her bir" anlamını veriyor. Ancak aralarında küçük bir ayrım var... say daha çok genel adlarla, sayın ise zaman birimleri ile daha çok kullanılma eğiliminde.
ÖZBEKÇE ÖRNEK:
Amerikada to'g'ilgan bola soy Amerikali deb hisoplanadi
(Amerikada doğan her çocuk Amerikalı sayılıyor)

Kun soyin seni ko'rgim kelar.
(Her gün seni göresim geliyor)

Yine gözlemlerime göre say ya da sayın, bütün Türk dillerinde sözün arkasında kullanılma eğiliminde. Henüz söz önünde rastlamadım. Bir ara say sözünün sözün önünde olduğu örneklere rast gelmiştim, ama anladığım kadarıyla onlar anlamda Rusça konuşup Türki dilleri  henüz henüz çözmekte olanlara karşı hiciv, taşlama ve yergi içeren kasti hatalı kullanımlar. Mantıksal açıdan alışageldiğimizin çok tersinde, kabul ediyorum. Ama bu  çağdaş Türk dillerindeki kullanımı. Ölmüş Türk dillerinde nasıl kulanım vardı bilemiyorum. Ama ölmüş Türk dillerinde de şu andaki yapının dışında bir yapı olsaydı, mutlaka yaşatılırdı diye düşünüyorum.
  • 0

Anlayın Artık! Uydurukçuluk devri bitti! Bitti! Koskoca Türk dünyası dururken uydurduklarınızı yutturamazsınız. Biri önerdiğiniz sözü ilk anda kabullenebilir ama sonra diğer Türk dillerindeki karşılıklarını öğrenince, önermiş olduğunuz uyduruk söz için size kin ve nefret besler. Benim şu anda tüm uydurukçulardan duyduğum nefreti duyar size, ama bunu şahıs olarak kimseye yöneltemediği, maddileştiremediği için Türkçeciliğe yansıtır. Türkçeciliğe nefret duymaya başlar.İşte siz UYDURUKÇULAR farkında olmadan TÜRKÇEYİ BALTALAYANLAR DURUMUNDASINIZ. Yeter artık UYDURMAYIN!
Üyelik görseli
Bengitaşlarındili
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2144
Katılım: 28 May 2009, 15:46
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 0

Ynt: Say, Sayın sözlerinin kullanımı

İletigönderen Tansık » 03 Kas 2011, 21:30

Bengitaşlarındili yazdı:say daha çok genel adlarla, sayın ise zaman birimleri ile daha çok kullanılma eğiliminde.


''Sayın''ın bu tahmin ettiğiniz ayrımı, Tuncer Gülensoy'un ''vasıta hali eki'' olarak tanımladığı ''yazın, kışın, güzün, öğlen, demin...'' gibi zaman belirten sözcüklerde kullandığımız ''+n'' ekini almasından(?) kaynaklı olabilir.
  • 0

Tansık
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 583
Katılım: 20 Tem 2010, 01:58
Değerleme: 15

Ynt: Say, Sayın sözlerinin kullanımı

İletigönderen Bengitaşlarındili » 03 Kas 2011, 22:14

Tansık yazdı:
Bengitaşlarındili yazdı:say daha çok genel adlarla, sayın ise zaman birimleri ile daha çok kullanılma eğiliminde.


''Sayın''ın bu tahmin ettiğiniz ayrımı, Tuncer Gülensoy'un ''vasıta hali eki'' olarak tanımladığı ''yazın, kışın, güzün, öğlen, demin...'' gibi zaman belirten sözcüklerde kullandığımız ''+n'' ekini almasından(?) kaynaklı olabilir.
Olasılık dahilinde, ancak uzman olmadığım için yine bir yargıda bulunmak istemem.
  • 0

Anlayın Artık! Uydurukçuluk devri bitti! Bitti! Koskoca Türk dünyası dururken uydurduklarınızı yutturamazsınız. Biri önerdiğiniz sözü ilk anda kabullenebilir ama sonra diğer Türk dillerindeki karşılıklarını öğrenince, önermiş olduğunuz uyduruk söz için size kin ve nefret besler. Benim şu anda tüm uydurukçulardan duyduğum nefreti duyar size, ama bunu şahıs olarak kimseye yöneltemediği, maddileştiremediği için Türkçeciliğe yansıtır. Türkçeciliğe nefret duymaya başlar.İşte siz UYDURUKÇULAR farkında olmadan TÜRKÇEYİ BALTALAYANLAR DURUMUNDASINIZ. Yeter artık UYDURMAYIN!
Üyelik görseli
Bengitaşlarındili
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2144
Katılım: 28 May 2009, 15:46
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 0

Ynt: Say, Sayın sözlerinin kullanımı

İletigönderen ingichka » 04 Kas 2011, 00:21

Özbek Türkçesinde Amerikada tu'g'ilgan bola say(in) Amerikalik deb hisoblanadi (Amerikada doğan her çocuk Amerikalı sayılıyor) yalı bir örneğe hiç rastlamadım. Say(ın) daha çok zaman bildiren sözcüklerin arkasında kullanılıyor. Dahası Türk lehçelerinde her gün + sayın yalı bir kullanım da var. Bunun dışında "günde" (künde / kündö vs.) sözü de her gün anlamında kullanılıyor. Şimdi bu örneğe bakarak +de eki genel olarak "her" anlamı veriyor diyemeyiz. Say(ın) için de aynı yağday söz konusudur.
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 19

Ynt: Say, Sayın sözlerinin kullanımı

İletigönderen QONAQ » 20 Kas 2011, 18:48

Saybirəy gibi qullanımlar yanlış ola bilir.
  • 0

QONAQ
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 109
Katılım: 04 Eyl 2008, 16:28
Değerleme: 12

Ynt: Say, Sayın sözlerinin kullanımı

İletigönderen Tumay » 20 Kas 2011, 19:14

''Saybirey ''sözcüğünü kullanan bir çok forumdaş var.Ayrıca Türkiye Türkçe sine uyan ülküsel bir sözcük.Kullanmak istemeyen kullanmasın.
  • 0

Tumay
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 825
Katılım: 15 Ağu 2011, 00:04
Değerleme: 1

Ynt: Say, Sayın sözlerinin kullanımı

İletigönderen Engin » 20 Kas 2011, 19:18

Bu sözcük neden "ülküsel"? Açıklar mısın?
  • 0

Üyelik görseli
Engin
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 605
Katılım: 28 Mar 2010, 01:16
Konum: Almanya
Değerleme: 14

Ynt: Say, Sayın sözlerinin kullanımı

İletigönderen Tumay » 20 Kas 2011, 19:25

Çünkü, her uyu değme sözcükleri başa geliyor Türkiye Türkçe sinde.Ayrıca böyle kullanılması tutması açısından daha kolay olacaktır.
Değme gün,Her gün(Günde) kullanımları varken ''gün say'' olmaz.Ayrıca ben en başta halka soralım derken yalnızca bu yerliği kastetmemiştim.Bulunduğumuz illerde bir sormaca yapabiliriz demek istemiştim.Aslında bunu TDK sorabilirsiniz.
  • 0

Tumay
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 825
Katılım: 15 Ağu 2011, 00:04
Değerleme: 1

Ynt: Say, Sayın sözlerinin kullanımı

İletigönderen ingichka » 20 Kas 2011, 19:27

Tumay yazdı:Çünkü, her uyu değme sözcükleri başa geliyor Türkiye Türkçe sinde.Ayrıca böyle kullanılması tutması açısından daha kolay olacaktır.
Değme gün,Her gün(Günde) kullanımları varken ''gün say'' olmaz.Ayrıca ben en başta halka soralım derken yalnızca bu yerliği kastetmemiştim.Bulunduğumuz illerde bir sormaca yapabiliriz demek istemiştim.Aslında bunu TDK sorabilirsiniz.
Türk lehçelerinde çoğunlukla zaman bildiren sözlerden sonra geldiği görülen sayın sözünden bozma saybirey yanlıştır.
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 19

Ynt: Say, Sayın sözlerinin kullanımı

İletigönderen Tumay » 20 Kas 2011, 19:31

Dediğim gibi bu sözcüğün nerede kullanılacağına ilboy karar verecek.Onlara danışmamız gerekiyor.Özbek Türkçesi ile Türkiye Türkçesi bir değil elbet.(örnek veriyorum yalnızca).TDK danışabiliriz bunu atlamayın.
  • 0

Tumay
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 825
Katılım: 15 Ağu 2011, 00:04
Değerleme: 1

Ynt: Say, Sayın sözlerinin kullanımı

İletigönderen ingichka » 20 Kas 2011, 19:36

Tumay yazdı:Dediğim gibi bu sözcüğün nerede kullanılacağına ilboy karar verecek.Onlara danışmamız gerekiyor.Özbek Türkçesi ile Türkiye Türkçesi bir değil elbet.(örnek veriyorum yalnızca).TDK danışabiliriz bunu atlamayın.
Sözü hem Türk lehçelerinden alacaksınız hem de bizim Türkçemiz onlarınkiyle bir değil diyeceksiniz. Böyle davranışlar ortak Türkçeden uzaklaşmaya yöneliktir.
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 19

Ynt: Say, Sayın sözlerinin kullanımı

İletigönderen Tumay » 20 Kas 2011, 19:40

Ben ortak Türkçe konusunda sözcüklerin bir sesletimlerin ayrı olması düşüncesindeyim.Apan bu topraklarda kunlar böyle kullanmayı yeğlerse öyle kullanılır.Bu öbür Türk ülkelerini bağlamaz.Ama daha bunların hiç biri gerçekleşmedi.
  • 0

Tumay
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 825
Katılım: 15 Ağu 2011, 00:04
Değerleme: 1

Soñraki

Dön Géñel yazışma

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 15 konuk

Reputation System ©'