Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

+sal/+sel eki üzerine

Ekleriñ kökeni üzerine çalışmaları içerir.

Ynt: +sal/+sel eki üzerine

İletigönderen Boraan » 02 Haz 2012, 10:15

yeni türetimlerede zaten işlek olmayan ekler kullanılmıştır.
  • 0

Üyelik görseli
Boraan
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1815
Katılım: 23 Eki 2007, 17:34
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 61

Ynt: +sal/+sel eki üzerine

İletigönderen Le Qabaq » 02 Haz 2012, 10:17

Bir de güzel kelimesinin göz'den türediğini söyleyenler var. O zaman aşağıdaki mukayeseye bir bakın:
Türkiye Türkçesi göz - güzel (gözel değil)
Özbek Türkçesi ko'z - go'zal (ko'zal degil)
Kırgız Türkçesi köz - gözöl (közöl değil)
Tatar Türkçesi küz - güzel (küzel değil)
Uygur Türkçesi köz - gözel (közel değil)
  • 0

Le Qabaq
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 621
Katılım: 26 Kas 2011, 01:43
Değerleme: 14

Ynt: +sal/+sel eki üzerine

İletigönderen Le Qabaq » 02 Haz 2012, 10:19

Boraan yazdı:yeni türetimlerede zaten işlek olmayan ekler kullanılmıştır.
İşlek olmayan ekler kullanılıyor da bir de kendi işlevleriyle de kullanılmıyorlar. Kumsal, uysal'daki işlevle kurgusal, yapısal, görsel, işitsel'deki -sal, -sel eklerinin işlevleri farklıdır. İsimden de fiilden de isim yapan her iki -l ekinin işlevi yine -sal, -sel'den farklıdır.
  • 0

Le Qabaq
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 621
Katılım: 26 Kas 2011, 01:43
Değerleme: 14

Ynt: +sal/+sel eki üzerine

İletigönderen Boraan » 02 Haz 2012, 10:23

Anadolumuzdaki küçük ünlü uyumu ve ünlü değişimleri diğer Türkçelere göre farklılık gösterebiliyor.Bizdeki güzel Kırgızcada gözöl olmuş.Bizde ilk heceki sözcük yuvarlaksa  sonrakilere ya düz-geniş ya da dar-yuvarlak gelir.Bu güzel bir özelliğimiz.
  • 0

Üyelik görseli
Boraan
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1815
Katılım: 23 Eki 2007, 17:34
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 61

Ynt: +sal/+sel eki üzerine

İletigönderen Le Qabaq » 02 Haz 2012, 10:25

Boraan yazdı:Anadolumuzdaki küçük ünlü uyumu ve ünlü değişimleri diğer Türkçelere göre farklılık gösterebiliyor.Bizdeki güzel Kırgızcada gözöl olmuş.Bizde ilk heceki sözcük yuvarlaksa  sonrakilere ya düz-geniş ya da dar-yuvarlak gelir.Bu güzel bir özelliğimiz.
Söz konusu ünlü değil ki, baştaki ünsüz. Közöl değil gözöl.
  • 0

Le Qabaq
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 621
Katılım: 26 Kas 2011, 01:43
Değerleme: 14

Ynt: +sal/+sel eki üzerine

İletigönderen Boraan » 02 Haz 2012, 10:26

Le Qabaq yazdı:İşlek olmayan ekler kullanılıyor da bir de kendi işlevleriyle de kullanılmıyorlar. Kumsal, uysal'daki işlevle kurgusal, yapısal, görsel, işitsel'deki -sal, -sel eklerinin işlevleri farklıdır. İsimden de fiilden de isim yapan her iki -l ekinin işlevi yine -sal, -sel'den farklıdır.


işlek olmayan ekler ilinti anlamını karşılayacak biçimde işlekleştirilmiştir.
  • 0

Üyelik görseli
Boraan
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1815
Katılım: 23 Eki 2007, 17:34
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 61

Ynt: +sal/+sel eki üzerine

İletigönderen Boraan » 02 Haz 2012, 10:26

Le Qabaq yazdı:Söz konusu ünlü değil ki, baştaki ünsüz. Közöl değil gözöl.


k>g değişimi mi?
  • 0

Üyelik görseli
Boraan
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1815
Katılım: 23 Eki 2007, 17:34
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 61

Ynt: +sal/+sel eki üzerine

İletigönderen Le Qabaq » 02 Haz 2012, 10:29

Meydan Larousse'a göre: GÜZEL sıf. (esk. türk. közemek, istemek. arzu etmek > közel'den). Şu halde fiilden isim yapma eki -l'nin anlamı yaral "yarayan", ışıl "ışıyan" örneklerinde olduğu gibi -an, -en anlamı veriyor olabilir. İstemek fiili geçişli olduğundan güzel "istenen, arzu edilen" anlamına geliyor sanıyorum. Dolayısıyla bu ekin aidiyet / mesubiyetle yine ilgisi yok.
  • 0

Le Qabaq
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 621
Katılım: 26 Kas 2011, 01:43
Değerleme: 14

Ynt: +sal/+sel eki üzerine

İletigönderen Boraan » 02 Haz 2012, 10:36

Meydan Laurus közemeyi bu anlamda nereden almış.

közemek : ateş çevirmek, toplamak, karıştırmak (DLT)
  • 0

Üyelik görseli
Boraan
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1815
Katılım: 23 Eki 2007, 17:34
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 61

Ynt: +sal/+sel eki üzerine

İletigönderen Le Qabaq » 02 Haz 2012, 10:39

Boraan yazdı:işlek olmayan ekler ilinti anlamını karşılayacak biçimde işlekleştirilmiştir.
Türkçede mevcut olmayan bir ifade biçimini karşılamak için işlek olmayan ekler asıl işlevinden farklı bir işlevde işlek hale getirilmiş diyorsunuz. Böyle bir şeyin yapılması da abes.
  • 0

Le Qabaq
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 621
Katılım: 26 Kas 2011, 01:43
Değerleme: 14

Ynt: +sal/+sel eki üzerine

İletigönderen Le Qabaq » 02 Haz 2012, 10:40

Boraan yazdı:Meydan Laurus közemeyi bu anlamda nereden almış.

közemek : ateş çevirmek, toplamak, karıştırmak (DLT)
DLT Eski Türkçe değil Orta Türkçe döneminin Türkçesini yansıtmaktadır. Eski Türkçe sözlüğüne bakmayı deneyin.
  • 0

Le Qabaq
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 621
Katılım: 26 Kas 2011, 01:43
Değerleme: 14

Ynt: +sal/+sel eki üzerine

İletigönderen Engin » 02 Haz 2012, 10:42

Le Qabaq yazdı:Bir de güzel kelimesinin göz'den türediğini söyleyenler var. O zaman aşağıdaki mukayeseye bir bakın:
Türkiye Türkçesi göz - güzel (gözel değil)
Özbek Türkçesi ko'z - go'zal (ko'zal degil)
Kırgız Türkçesi köz - gözöl (közöl değil)
Tatar Türkçesi küz - güzel (küzel değil)
Uygur Türkçesi köz - gözel (közel değil)


Kırgızcası közöl değil mi? Emin misiniz?
  • 0

Üyelik görseli
Engin
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 605
Katılım: 28 Mar 2010, 01:16
Konum: Almanya
Değerleme: 16

Ynt: +sal/+sel eki üzerine

İletigönderen Le Qabaq » 02 Haz 2012, 10:43

közämäk İstemek, arzulamak (Ahmet Caferoğlu, Eski Uygur Türkçesi Sözlüğü)
  • 0

Le Qabaq
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 621
Katılım: 26 Kas 2011, 01:43
Değerleme: 14

Ynt: +sal/+sel eki üzerine

İletigönderen Le Qabaq » 02 Haz 2012, 10:45

Engin yazdı:Kırgızcası közöl değil mi? Emin misiniz?
Veb üzerindeki TDK KTLS'de gözöl olarak verilmiş. Şimdi Yudahin'e baktım onda közöl var, gözöl yok.
  • 0

Le Qabaq
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 621
Katılım: 26 Kas 2011, 01:43
Değerleme: 14

Ynt: +sal/+sel eki üzerine

İletigönderen Boraan » 02 Haz 2012, 10:45

Le Qabaq yazdı:DLT Eski Türkçe değil Orta Türkçe döneminin Türkçesini yansıtmaktadır. Eski Türkçe sözlüğüne bakmayı deneyin.


Kaynağı belirtin bakalım.
  • 0

Üyelik görseli
Boraan
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1815
Katılım: 23 Eki 2007, 17:34
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 61

ÖncekiSoñraki

Dön Ekler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 5 konuk

Reputation System ©'