Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

Ep, epit, epik

Yöresel sözcükleri derleme, tarama çalışmalarını içerir.

Ep, epit, epik

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 22 Kas 2018, 21:59

Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü
epik anlamı
1. Sanat. 2. İş, hüner.

1. Sanat.epik
-Edirne

2. İş, hüner.epik
-Eskişehir

Bu sözcüğü kullanmak istediğimden dolayı ilgili başlıkta bilgisi olanların geri dönüş yapmasını istemiştim. Ne yazık ki pek bir yanıt göremedim. Sözcükler türeterek ve kökenlemeler yaparak bir yerlere gitmeye çalışacağım. Elinizdeki bilgileri paylaşırsanız sevinirim. Epmek diye bir kök mü var yoksa ep bir ad mı hâlâ bilmiyorum. Bu arada Aktarma Sözlüğü'nde "epit" sözcüğü de bulunuyor. Sanırım bu ad soylu bir sözcük.
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1153
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 696

Ynt: Ep, epit, epik

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 22 Kas 2018, 22:02

Oğuzosis yazdı:"Epik" demekle yanılmışsınız. O söz "ep"ten gelir. Türk dillerindeki bulunma şekillerine bakıldığında:
Uygurca = Ep (äp)
Özbekçe: Ep
Kırgızca: Ep
Kazakça: Ep
Başkurtça: İp
Tatarca: İp
Altayca: Ep
şeklindedir. Ve bunların içinde "maharet, beceri, kabiliyet, bir işe uygunluk" anlamı dışında anlam yok sanıyorum ki.
Ayrıca "eplemek, epçil, epli, epsiz" gibi bu kökten türemiş sözler var. "Epçil"in anlamı da "becerikli, usta, bir işi ustaca yapan, tez tez ve çevik iş yapan" şeklindedir, sıfattır. Mecaz olarak "hamarat" anlamı da vardır.
Kısacası "epik" değil, "epçil" demeniz daha iyi. Fark ettiyseniz anlamı da farklı, bu arada.


Ep sözcüğünün ad olduğu söyleniyor burada.
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1153
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 696

Ynt: Ep, epit, epik

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 22 Kas 2018, 22:06

Aktarma Sözlüğü'nden sözcükler:

EPİT: Sanat
EPİTKEN: Sanatçı
EPİTMEK: Sanat eseri yapmak
EPİTMEN: Sanatçı
EPKİN: Sanat yeteneği olan


TUĞUR: 1. Sanat 2. Kabarcık
TUĞURMAK: Sanat üretmek


URA: 1. Sanat 2. Maharet
URAMAK: Sanat / imalat yapmak
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1153
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 696

Ynt: Ep, epit, epik

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 22 Kas 2018, 22:12

Burada da Tuncer Gülensoy "epmek" eyleminin var olduğunu söylüyor. Bizim ep, epit, epik sözcüklerindeki eylem bu mu bilmiyorum. Birisi konuya açıklık getirirse sevinirim.

Görsel
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1153
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 696

Ynt: Ep, epit, epik

İletigönderen bensay » 22 Kas 2018, 22:46

t. gülensoyun açıklamalarında ep- eyleminin izini bulamadım ben, epçir-'den yola çıkarak o sonuca varmışsanız bir yanılma var, epçir- bildiğimiz hapşur- dengi yansıma ses tabanlı bir eylem, açıklaması da bu yönlü
  • 1

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2791
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1358

Ynt: Ep, epit, epik

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 22 Kas 2018, 23:30

Yukarıda attığım görsel Tuncer Gülensoy'un sözlüğünden alındı. Bu sözlüğü bana TDH yöneticileri atmıştı. Kendileriyle esen sözcüğünün kökeni üzeri konuşmuştum bir ara.
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1153
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 696

Ynt: Ep, epit, epik

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 25 Kas 2018, 13:52

Hâlâ şu konuya bir açıklık getiremedim. Çok saçma ve usdışı duruyor. "Epik" olması için "epmek" eyleminin olması gerekiyor, "epit" olması için de "ep" adının olması gerekiyor. Sıkıntı ortada ikisinin de bulunmaması... Bu konuyla ilgili bilgisi olan varsa lütfen yazsın. Hangi sözlüğe baktıysa ep- köküne denk gelemedim. rastlayamadım.
  • 5

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1153
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 696

Ynt: Ep, epit, epik

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 25 Kas 2018, 13:55

Epit sözcüğünün yalnızca Aktarma Sözlüğü'nde geçiyor olması biraz beni kuşkulandırmıyor değil aslında. Bence bu sözcüğün orada bulunması bir yanlışlık. Ya da bu Orta Asya Türklerinin kimi yapım eklerini bizden farklı kullanmalarından kaynaklanıyor. Epik sözcüğü TDK'de varken "epit"e Türkiye Türkçesi hiçbir kaynakta denk gelmedim. Sanırım sözcüğün özü "epmek" eyleminden gelen "epik". Ancak, böyle olunca da ikinci bir sorun çıkıyor, o da: "epmek" ne demek? Sanat yapmak mı demek? Yoksa Gülensoy'un yazdığı sözcükteki gibi çoğaltma, üretme anlamı var mı? Çünkü önemli bir ayrıntı var. O da sanatın bir yaratı mı yoksa bir üreti (öykünme ile oluşan) mi olduğu...
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1153
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 696

Ynt: Ep, epit, epik

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 25 Kas 2018, 14:06

+Ut ekiyle yapılan kelimeler
ETü partisip ekidir. TTü 17. yy'dan sonra küçük ses uyumuna tabi olarak +It biçimini almıştır. ETü +Ur- sonsesli fiillerde genellikle hece düşmesi görülür (çaşur- > çaşut, kavur- > kavut; ancak adır- > adırt, yogur- > yogurt). YTü her türlü fiil (anıt, dikit, kalıt, konut, koşut, yapıt, yazıt), ad (boyut, dölüt, özüt), sıfat (somut) ve edattan (karşıt) her türlü anlama gelebilecek ad ve sıfat yapmakta kullanılmıştır.

Nişanyan +Ut ekine "hem ada hem de eyleme gelir" diyor. Sanırım bu epmek eyleminin doğru olduğu anlamına geliyor. Epit de doğru oluyor yâni. Hem ad hem de eylem mi var ortada acabâ? Savaş ile savaşmak sözcüklerinde olduğu gibi...
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1153
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 696

Ynt: Ep, epit, epik

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 25 Kas 2018, 14:13

aç- +Xk > açık (açma eyleminin sonucunda oluşan şey)
kes- +Xk > kesik (kesme eyleminin sonucunda oluşan şey)
düş- +Xk > düşük (düşme eyleminin sonucunda oluşan şey)
del- +Xk > delik (delme eyleminin sonucunda oluşan şey)

...

ep- +Xk > epik [epme (sanat yapma?, çok yapma?, çoğaltma?, türetme?) eyleminin sonucunda oluşan şey, SANAT?]
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1153
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 696

Ynt: Ep, epit, epik

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 25 Kas 2018, 14:18

Bir de "epli" diye bir sözcük varmış TDK'de. Bu da "ep" adının olduğu anlamına geliyor. Şu anda kafam gerçekten de çok karıştı...

Uysal ve becerikli.epli
Romanya göçmenleri, -İzmir

Epli bildiğimiz "edepli" olabilir mi ki?
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1153
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 696

Ynt: Ep, epit, epik

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 25 Kas 2018, 14:22

Zangori Kema'da da şunlar yazıyormuş: (Özbekçe)

ep
~ ko'r-/~i keldi to become adept (at doing s.t.). ~ga kel- to return to one's old self. ~ga ol-/sol-/keltir- to fix, to put back in shape.

epaqa
~ga kel-/~ga ol-/sol-/keltir- s. epga...

epaqali
adept, able; proper, appropriate.

epashang
clumsy, awkward; slow, sluggish; muddler, bungler.

epchil
adroit, dexterous.epkin
gust, rush, blast; power.

epla- v.t.
to manage to, to pull off, to do successfully. ~y olmadi he couldn't do it, he couldn't manage to. ~b-seplab by hook or by crook, doing whatever it takes. [eplan-, eplash-, eplashtir-]

eplama
improvised, jury-rigged, thrown together, slapdash.

eplashtir- v.t.
to pull off, to manage.

epli
adept, adroit, skilled, able; appropriate, right.

epsiz
clumsy, awkward, maladroit.
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1153
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 696

Ynt: Ep, epit, epik

İletigönderen Oktay D. » 26 Kas 2018, 01:43

TürkçeSözlük78 yazdı:+Ut ekiyle yapılan kelimeler
ETü partisip ekidir. TTü 17. yy'dan sonra küçük ses uyumuna tabi olarak +It biçimini almıştır. ETü +Ur- sonsesli fiillerde genellikle hece düşmesi görülür (çaşur- > çaşut, kavur- > kavut; ancak adır- > adırt, yogur- > yogurt). YTü her türlü fiil (anıt, dikit, kalıt, konut, koşut, yapıt, yazıt), ad (boyut, dölüt, özüt), sıfat (somut) ve edattan (karşıt) her türlü anlama gelebilecek ad ve sıfat yapmakta kullanılmıştır.

Nişanyan +Ut ekine "hem ada hem de eyleme gelir" diyor. Sanırım bu epmek eyleminin doğru olduğu anlamına geliyor. Epit de doğru oluyor yâni. Hem ad hem de eylem mi var ortada acabâ? Savaş ile savaşmak sözcüklerinde olduğu gibi...

Nişanyan öyle bir şey démiyor. Partisip (ortaç, sıfat-fiil) eki olduğunu söylemiş, yani yalñızca eylemlere gelir ve sıfat yapar. Soñraki tümcesinde ise Dil Devriminden soñra (= YTü) buna dikkat édilmeden her türlü şeye getirildiğini ve her türlü añlam için kullanıldığını söylemiş.

Kısaca -Ut eki yalñızca eylemlere gelen ve sıfat yapan bir ortaç ekidir.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8131
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4869

Ynt: Ep, epit, epik

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 26 Kas 2018, 19:17

Oktay D. yazdı:
TürkçeSözlük78 yazdı:+Ut ekiyle yapılan kelimeler
ETü partisip ekidir. TTü 17. yy'dan sonra küçük ses uyumuna tabi olarak +It biçimini almıştır. ETü +Ur- sonsesli fiillerde genellikle hece düşmesi görülür (çaşur- > çaşut, kavur- > kavut; ancak adır- > adırt, yogur- > yogurt). YTü her türlü fiil (anıt, dikit, kalıt, konut, koşut, yapıt, yazıt), ad (boyut, dölüt, özüt), sıfat (somut) ve edattan (karşıt) her türlü anlama gelebilecek ad ve sıfat yapmakta kullanılmıştır.

Nişanyan +Ut ekine "hem ada hem de eyleme gelir" diyor. Sanırım bu epmek eyleminin doğru olduğu anlamına geliyor. Epit de doğru oluyor yâni. Hem ad hem de eylem mi var ortada acabâ? Savaş ile savaşmak sözcüklerinde olduğu gibi...

Nişanyan öyle bir şey démiyor. Partisip (ortaç, sıfat-fiil) eki olduğunu söylemiş, yani yalñızca eylemlere gelir ve sıfat yapar. Soñraki tümcesinde ise Dil Devriminden soñra (= YTü) buna dikkat édilmeden her türlü şeye getirildiğini ve her türlü añlam için kullanıldığını söylemiş.

Kısaca -Ut eki yalñızca eylemlere gelen ve sıfat yapan bir ortaç ekidir.


İşte gereken açıklama bu idi. Açıkladığınız için sağ olun. Şimdi "epmek" eyleminin bulunduğu kesinleşti. Bu sözcüğü kullanarak türlü türlü şeyler türetip paylaşırım yerlikte. :)
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1153
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 696

Ynt: Ep, epit, epik

İletigönderen Oktay D. » 27 Kas 2018, 00:13

Bu açıklamam, ep- eyleminiñ varlığını kanıtlamaya veya kesinleştirmeye yéterli değil. Ben yalñızca -Ut ekiniñ işlevini ve Nişanyan'ıñ né dédiğini söyledim.

Hiçbir ikirciksiz kaynakta ep- eyleminiñ varlığı kesin görünmüyor halen. Özbekçedeki sözcüklerden açıkça ép bir ad olarak görülüyor. epik diye bir sözcük ise yalñızca Edirne ve Eskişehir ağızlarında bulunan bir sözcük. Rumca veya Bulgarca bir sözcük veya ondan étkilenmiş bir sözcük bile olabilir. Géri kalan tüm kaynaklarda ép bir ad olarak var.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8131
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4869

Soñraki

Dön Derleme, tarama çalışmaları

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 1 konuk

cron
Reputation System ©'