Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

Hesap, calculation

Mantık, Matematik, Doğabilim (fizik), Kimya, Dirimbilim (biyoloji) gibi dallarda bilimsel kavramlarıñ özleştirme çalışmalarını içerir.

Ynt: Hesap, calculation

İletigönderen Oktay D. » 11 Şub 2019, 22:57

Eyleme gelen -Av diye bir ek hiçbir Türkçede yok. O yüzden ölçev, görev, sürev gibi türetimler yañlıştır.

Öte yandan Kıpçakçada -v biçiminde bir ek vardır. Bu eki kullanarak Dil Devriminde sına-v, türe-v, tümle-v, işle-v, öde-v, söyle-v gibi sözcükler türetilmiş.

Ancak bu -v eki doğrudan Kıpçakçadır ve Eski Türkçe -g ekinden başkası değildir. Bizde bu ek, ya yitip yérini ünlüye bırakır ya da sert ünsüz varsa -k olur. Örneğin bétig > bétik veya Azerbaycan Türkçesi sınak (sınav, déñeme) veya yakşıglıg > yakışıklı sözcüklerinde s, t, k étkisiyle -g > -k olurken yaylag > yayla veya aḏıg > ayı veya ölüg > ölü sözcüklerinde -g yitip yérini ünlüye bırakmıştır.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6054

Ynt: Hesap, calculation

İletigönderen datadeveb » 11 Şub 2019, 23:31

Ufak bir araştırma yaptım. Şöyle bir yazı buldum. Yanlış mı?

Biz bu makalemizde, fiilden isim yapan -(I)v (-v,-
ıv,-iv,-uv,-üv) ve Av (-av,-ev) eki üzerinde
duracağız.
Türk lehçe ve şivelerinde kullanılan bu ek, Eski
Türkçede bulunan ve fiilden isim yapan -ıg,-ig eki
ile, -agu,-egü ve -gıı,-gü eklerinden dönüşmüştür.
Bu dönüşüm, sadece bu güne mahsus olmayıp,
tarihî Türk şivelerinden özellikle Kıpçak
Türkçesinde eskiden de müşahede edilebilen bir
vakıa idi. Kıpçak Türkçesi yadigârlarından olan
Codex Cumanıcus'ta ve diğer Kıpçakça eserlerde
bu durumu tesbit edebiliyoruz.
  • 0

Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhid söyleyelim. Çok tövbe edelim. Kuran-ı Kerim okuyalım, onunla edim "amel" edelim, salih kul olalım. Allahu Teâlâ kabul etsin.

Canlı yazışmalar > OTK: https://discord.gg/ZrDbZgd
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2146
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 896

Ynt: Hesap, calculation

İletigönderen Oktay D. » 11 Şub 2019, 23:38

Benim söylediklerimiñ aynısı bu, niye yañlış olsun ki? Orada da zaten -v ekiniñ Eski Türkçe -g ekinden geldiğini ve Kıpçakça olduğunu söylüyor. Codex Cumanicus yazması Kıpçakçadır.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6054

Ynt: Hesap, calculation

İletigönderen datadeveb » 11 Şub 2019, 23:48

Oktay D. yazdı:Benim söylediklerimiñ aynısı bu, niye yañlış olsun ki? Orada da zaten -v ekiniñ Eski Türkçe -g ekinden geldiğini ve Kıpçakça olduğunu söylüyor. Codex Cumanicus yazması Kıpçakçadır.


-av, -ev ekinin varlığını yazıyor orada. Siz -v var dediniz yalnızca.
  • 0

Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhid söyleyelim. Çok tövbe edelim. Kuran-ı Kerim okuyalım, onunla edim "amel" edelim, salih kul olalım. Allahu Teâlâ kabul etsin.

Canlı yazışmalar > OTK: https://discord.gg/ZrDbZgd
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2146
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 896

Ynt: Hesap, calculation

İletigönderen Oktay D. » 12 Şub 2019, 00:23

Oradaki -av eki, A ile biten eylemleriñ aldığı -v ekinden dolayıdır, sına- (déñemek) > sınav (déñeme) veya buza- (buzağılamak) > buzav (buzağı) gibi... Kısaca A eke dahil déğil. Soñuçta eyleme +A- eki getiremezsiñiz, yukarıda da
Oktay D. yazdı:Eyleme gelen -Av diye bir ek hiçbir Türkçede yok.

démişim.
  • 1

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6054

Ynt: Hesap, calculation

İletigönderen datadeveb » 12 Şub 2019, 10:04

-av, -ev eki eyleme geliyor olarak gösterildiği için başına - imi konularak o konuda karışıklık oluşuyor. Sizin verdiğiniz bilgiler doğrultusunda ölçev önerimi geri çekiyorum.

Bu arada DLT de araştırma yaparken "sagu" sözcüğünü gördüm. Ölçek anlamına geliyormuş. Sagulamak sözcüğü de ölçekle ölçmek anlamına geliyormuş. Sagu sözcüğü hesap anlamı için dirilir mi bilmem. Değineyim dedim.
  • 0

Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhid söyleyelim. Çok tövbe edelim. Kuran-ı Kerim okuyalım, onunla edim "amel" edelim, salih kul olalım. Allahu Teâlâ kabul etsin.

Canlı yazışmalar > OTK: https://discord.gg/ZrDbZgd
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2146
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 896

Ynt: Hesap, calculation

İletigönderen Yiğit98 » 21 Ağu 2019, 11:57

Hesap : Sayış

Hesaplama: Sayışım, Ölçmek, ölçümlemek,

Hesap vermek: Nedenini açıklamak, Sorumluluk üstlenmek

Hesaplı: Ucuz, uygun (ederli), ölçülü, tutumlu, elisıkı

Hesapsız: Savurgan, elibol, ölçüsüz, çok

Hesapta olmamak: Tasarda olmamak, öngörülmemiş olmak

Hesap makinesi: Sayısayar

Hesap kitap işi: Sayım ölçüm işi

Hesaplaşma: Ödeşme, (boy) ölçüşme, sayışma

Hesapsız kitapsız: Ölçüsüz ölçeksiz, sayımsız ölçümsüz
Diyebiliriz öyleyse.
  • 0

"Bizim bulunduğumuz yer mi doğru, onlarınki mi? Bunun hesabını yapmakta fayda yoktur! Onların bize yaklaşmasını bekleyemeyiz; Bizim, onlara yaklaşmamız gerekli... dil bağı kurmamız lazım... Bunları kim yapacak? Elbette Biz!" M. Kemal Atatürk
Yiğit98
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 247
Katılım: 21 Tem 2019, 20:35
Değerleme: 129

Ynt: Hesap, calculation

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 21 Ağu 2019, 19:09

öñeri Sayarga
Hesap makinesi


öñeri Sayımlama
Kalkülüs, analiz


Sayarga sözcüğü Bensay hocama değgindir âittir .
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini

OTK: https://discord.gg/ZrDbZgd
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Dérnek Üyesi
 
İleti: 1614
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: İstanbul
Değerleme: 1009

Ynt: Hesap, calculation

İletigönderen Oktay D. » 22 Ağu 2019, 01:51

Burada iki ayrı başlık söz koñusudur.

Bu başlık, İng. calculation karşılığı olan hesap sözcüğünü, bilim ve ilgili alañlarda tartışmak için oluşturulmuşken hesap, account başlığı ise daha günlük ve bilişim añlamındaki sözcüğü tartışmak içindir.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6054

Ynt: Hesap, calculation

İletigönderen datadeveb » 25 Şub 2020, 01:55

öñeri saykaç
hesap


Örnek sözcük, kıskaç

Ayrıca "say kaç?" tümcesi kurulduğunda bir hesap yapma buyruğu anlamına eriyor. Güzel bir örtüşüm oldu gibi.

saymak eyleminin bir anlamıda yerine koymaktır.

Bu işin başıma geleceğini hiç hesaplamadım.
Bu işin başıma geleceğini hiç saykaçlamadım.

Gibi uyumların olduğunu da gördüm. Beğenilere sunarım.
  • 0

Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhid söyleyelim. Çok tövbe edelim. Kuran-ı Kerim okuyalım, onunla edim "amel" edelim, salih kul olalım. Allahu Teâlâ kabul etsin.

Canlı yazışmalar > OTK: https://discord.gg/ZrDbZgd
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2146
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 896

Ynt: Hesap, calculation

İletigönderen datadeveb » 25 Şub 2020, 16:20

öñeri sakış
hesap

öñeri sakışlamak
hesaplamak


Sakışka katılmaz seniŋ birlikiŋ, tüzü neŋke yetti bu erkliglikiŋ
Senin birliğin hesaba gelmez ; bu kudretin her şeye hâkimdir,

Ek soru: sakış sözcüğünün bizde sağış olma olasılığı gibi bir durum söz konusu mudur?

Elde ettiğim sözlük açıklamalarında şöyle bilgiler var.
sağışlamak
Bağışlamak.

sağışlamak
Sayı saymak.

sağışlamak
1. Hesap etmek, düşünmek, addetmek. 2. Tadat etmek, saymak.
  • 0

Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhid söyleyelim. Çok tövbe edelim. Kuran-ı Kerim okuyalım, onunla edim "amel" edelim, salih kul olalım. Allahu Teâlâ kabul etsin.

Canlı yazışmalar > OTK: https://discord.gg/ZrDbZgd
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2146
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 896

İletiThis post was deleted by icnisina on 26 Şub 2020, 23:54.

Önceki

Dön Biçim ile Doğa Bilimleri

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 1 konuk

Reputation System ©'