Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

Ableist, ableism

Henüz hiçbir sözcükle karşılanmamış, karşılığı başka dillerde veya Türkçede olmayan kavramlar için karşılık bulduğumuz bölüm

Ableist, ableism

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 24 Şub 2019, 15:28

Türkçesi sanırsam yok. Nasıl çevirebiliriz?
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1153
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 696

Ynt: Ableist, ableism

İletigönderen Oktay D. » 24 Şub 2019, 22:02

Başlıkları açarken söz koñusu sözcük için tanım ve bilinen yabancı kökenini de bildirirseñiz daha yararlı olur.
  • 1

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8131
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4869

Ynt: Ableist, ableism

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 25 Şub 2019, 00:17

Sözcük dilimize İngilizceden geçmiştir. Tureng'den alıntı yaparak anlamını aşağıya atıyorum:

Kategori İngilizce Türkçe
1 Genel ableism i. fiziksel engelli insanlara karşı önyargı
2 Sosyal Bilimler ableism fiziksel engelli insanlara yapılan ayrımcılık
3 Sosyal Bilimler ableism engelli ayrımcılığı
4 Sosyal Bilimler ableism engellilere yönelik ayrımcılık
5 Sosyal Bilimler ableism fiziksel engellilik ayrımcılığı

Ableist de "engellilere yönelik ayrımcılık yapan" anlamına geliyor.

Okunuşları:
ableism : eybılizm
ableist : eybılist
  • 2

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1153
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 696

Ynt: Ableist, ableism

İletigönderen Oktay D. » 25 Şub 2019, 09:24

Kökeni dérken şunu söylemek istedim:
ableism sözcüğü İngilizce able (yéti, yapabilmek) sözcüğüne -ism eki gelerek oluşmuş.

Kaynak dildeki kökenini bilirsek daha iyi bir türetim yapmamızı sağlayabilir.

Bu arada ilk kéz 1990'larıñ başında feminist ve lezbiyen yazınında ortaya çıkmış. 1991'de U.S. News & World Report (cilt 110) şöyle tanımlamış:
bias against the physically challenged and differently abled (formerly the disabled or handicapped) by the temporarily abled. The phrase 'blind to the truth' would be an example of ableist language.

(Öñcesinde engelli veya özürlü olarak adlandırılan) fiziksel güçlükteki physically challenged lere ve farklı yétili differently abled lere karşı geçici engelsiz temporarily abled lerce yapılan öñyargı. "Gérçeğe karşı kör" déyişi bu tür bir dil kullanımına örnektir.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8131
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4869

Ynt: Ableist, ableism

İletigönderen bensay » 25 Şub 2019, 14:02

"yeteğenci, yeteğencilik, yeteğenlik ayrımcısı, yeteğenlik ayrımcılığı" çok da engellilere karşı yapılan ayrımcılık çağrışımı yapmıyorsa da bulunacak karşılık için bir öndüşünce verebilir
  • 1

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2791
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1358

Ynt: Ableist, ableism

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 25 Şub 2019, 14:10

Yeteğendışlamacılık?
  • -5

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1153
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 696

Ynt: Ableist, ableism

İletigönderen bensay » 25 Şub 2019, 14:26

burada gövdesel engellilere karşı olumlu bir ayrımcılık mı, yoksa olumsuz bir ayrımcılık mı yapılıyor?
  • 0

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2791
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1358

Ynt: Ableist, ableism

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 25 Şub 2019, 14:35

Olumsuz ayrımcılık yapılıyor diye biliyorum. İkisi için de bir şey türetebiliriz ama belki.
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1153
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 696

Ynt: Ableist, ableism

İletigönderen bensay » 25 Şub 2019, 15:05

engelli dışlamacılığı/karşıtçılığı/aşağısamacılığı...
  • 0

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2791
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1358

Ynt: Ableist, ableism

İletigönderen Oktay D. » 25 Şub 2019, 21:46

Engellilere ayrımcılık yapanlara déniyor ableist diye.

Bu arada engel sözcüğü Türkçedir. Eski Anadolu Türkçesinde en gel— (mani olmak) eylemi bulunuyor, Nişanyan ondan gelebileceğini söylemiş.

Belki,
engelsemez
ableist
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8131
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4869

Ynt: Ableist, ableism

İletigönderen bensay » 25 Şub 2019, 23:49

eylem kökünün, bir de ayrı yazılan iki sözcükten oluşan eylem kökünün tek sözcük olarak adlaşmış olması negibi nasıl açıklanabilir bu durumda?
  • 0

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2791
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1358

Ynt: Ableist, ableism

İletigönderen Oktay D. » 26 Şub 2019, 00:19

Doğrudan eylemden geldiğini sanmıyorum. Buradaki en sözcüğü "iniş, çukur" añlamına geliyor, in— (aşağı inmek) eylemiyle köktaş. Belki bu ada Eski Türkçe +(r)kA- diye (duyumsamak añlamı katan) bir ek gelmiş, Türkiye Türkçesinde k>g dönüşümü olmuştur:
en (çukur, iniş) > *enke- (çukur/iniş hissetmek) > *enkel (çukur hissetmekle ilgili olan) > engel

Bu ekle yapılan sözcükler:
erinçke- (rahat hissetmek)
yarlıka- (emretmek)
agrıka- (ağrı duymak)

Bu ek belli yérlerde yumuşar:
esirke- > esirge-
gibi...
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8131
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4869

Ynt: Ableist, ableism

İletigönderen bensay » 26 Şub 2019, 02:21

evet, dediğin gibi bir nen olmalı, çocukluğumuzda yokuş aşağı, iniş yerler için "engime" sözcüğünü kullanırdık, bu söz engi-/enge- diye eylemin ipucu olsa gerek, "engebe" sözcüğü de bununla ilintili olabilir gibi

engime
Büyük tepelerin küçük iniş yerleri, küçük uçurum.

Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü
  • 0

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2791
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1358

Ynt: Ableist, ableism

İletigönderen Oktay D. » 26 Şub 2019, 09:46

engebe Eski YUnanca enkope sözcüğünden geliyor, engel ile ilgisi bulunmuyor. engime sözcüğü de onuñ başka bir sesletimi gibi duruyor.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8131
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4869

Ynt: Ableist, ableism

İletigönderen bensay » 26 Şub 2019, 10:22

Oktay D. yazdı:engebe Eski YUnanca enkope sözcüğünden geliyor, engel ile ilgisi bulunmuyor. engime sözcüğü de onuñ başka bir sesletimi gibi duruyor.


"engime, engebe" sözcükleri sonuçta çukurluğu anlatan sözcükler, anlamsal bağ var bence, ancak *enge- eylemini engi- eylemine çevirecek ses olayının olmasını gerektirecek bir durum var mı bilmiyorum, bir daha değerlendirsen :)
  • 0

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2791
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1358


Dön Yeñi Kavramlar

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 1 konuk

Reputation System ©'