Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

arsal

Sözcükleriñ kökeni üzerine yapılan tartışmaları içerir.

Ynt: arsal

İletigönderen TDK » 26 May 2018, 16:30

Buradaki sAl aidiyet/mensubiyet ekidir diyen buna başka örnekler gösterebilir mi?
DLT sözlüğünde veya herhangi bir tarihî sözlükte aksal, karasal, alsal gibi örnekler var mı? Renk adına aidiyet/mensubiyet eki getirmeye gerek var mı? Oktay D. bunun cevabını verin önce.
  • 0

TDK
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 64
Katılım: 28 Haz 2014, 22:11
Değerleme: 25

Ynt: arsal

İletigönderen Oktay D. » 26 May 2018, 16:43

Araplar mavî sözcüğünde aidiyet ekini niye getirmişler o zaman?
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8138
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4889

Ynt: arsal

İletigönderen bilimdan » 26 May 2018, 16:49

Oktay D. yazdı:Araplar mavî sözcüğünde aidiyet ekini niye getirmişler o zaman?
Oktay Bey, siz de bilirsiniz ki mavi kelimesi isim olan "su" kelimesine î eki eklenerek renk adı yapılmış. Arsalda ise ar zaten "kestane rengi" demek, yani renk adı: ar + sal = kestane rengi + sel.
  • 0

bilimdan
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 199
Katılım: 01 Kas 2017, 08:07
Değerleme: 73

Ynt: arsal

İletigönderen Oktay D. » 26 May 2018, 17:04

Ona bakarsañız DLT'de hem ar hem de arsal ikisi de "kestane rengi" démek. Biri rengiñ adı, diğeri renk sıfatı olarak kullanılıyor vérilen cümle örneklerine bakınca. Siziñ bakışıñızla bakınca +sal için söylenen al sözcüğünüñ eklenmesiyle de söylenebilir, niye o zaman al sözcüğü eklensin ki denir? Ancak renk adları öyle işlemiyor. Ayrıca bunlar hep tartışıldı, soruldu, yanıtlandı. Sürekli başa sarıyoruz.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8138
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4889

Ynt: arsal

İletigönderen bilimdan » 27 May 2018, 00:56

Oktay D. yazdı:niye o zaman al sözcüğü eklensin ki denir?
kumral - Kubbealti Lugati.png
kumral - Kubbealti Lugati.png (6.05 KiB) 2167 kéz görüntülendi
kahverengimsi kırmızı.png
kahverengimsi kırmızı.png (13.6 KiB) 2167 kéz görüntülendi
  • 0

bilimdan
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 199
Katılım: 01 Kas 2017, 08:07
Değerleme: 73

Ynt: arsal

İletigönderen Oktay D. » 27 May 2018, 01:49

Bakıñ, bu yazacaklarımı iyi okuyuñ. Soñra saçma sapan tépkilerde bulunmayıñ, doğrudan doğruya ilgili yanıtlar vériñ.

hem konur'uñ hem de kumral'ıñ sözlük añlamı "açık kestane rengi". Aynı şekilde ar ile arsal/arsıl sözcükleriniñ de añlamları "kestane rengi". Bu añlamlar üzerinden ne al sözcüğünüñ ne de nispet/aidiyet ekiniñ durumunu saptayamayız.

Kökenbilimde ince añlam ayrımları asla kullanılamaz. Kökenbilim, arkeolojik ve tarihî kanıtlar üzerinden ilerler. O yüzden size diyorum ki añlamlara bakarak al sözcüğünüñ eklendiğini kanıtlayamayacağıñız gibi nispet ekiniñ eklendiğini de çürütemezsiñiz. Ben de tersini kanıtlayamam. Kanıtlama için arkeolojik/tarihî kanıt gérekir.

Örneğin ars al ve koñur al gibi ayrık bir yazımıñ bulunduğu bélgeler göstermelisiñiz. Kumral ve arsal/arsıl sözcükleriniñ eñ eski yazılışları yine kumral ve arsal/arsıl, daha koñral bile geçmiyor. O yüzden oradaki +al parçasınıñ bitişmiş bir sözcük olduğu yazılı metinlerde açık değil.

Benim savunduğum ise renk adları yapılırken nispet adınıñ gelebileceğidir ve bunuñ kanıtları her yérde ve her dilde bulunuyor. Arapça mavî "mavi", dzahabî "altın rengi", wardî "gül rengi" sözcükleri gibi. Aynı biçimde başka yérde uzun uzadıya örneklerini vérdiğim gibi Türkçe +çA eki de nispet añlamı taşır ve renk adları da oluşturabilir. Bunları hep tartıştık, o tartışılan yérlere gidip okuyup orada yanıt vérmeñiz gérekir. Burada aynı tartışmayı yeniden açmanıñ kimseye yararı olmuyor, eñ çok da size olmuyor.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8138
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4889

Ynt: arsal

İletigönderen bilimdan » 27 May 2018, 04:30

Oktay D. yazdı:Bakıñ, bu yazacaklarımı iyi okuyuñ. Soñra saçma sapan tépkilerde bulunmayıñ, doğrudan doğruya ilgili yanıtlar vériñ.
Bu sözünüzü size aynen iade ediyorum. Sizi protesto ediyorum. Bu forumdan gidiyorum. Terbiyesiz insan.
  • 0

bilimdan
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 199
Katılım: 01 Kas 2017, 08:07
Değerleme: 73

Ynt: arsal

İletigönderen Oktay D. » 27 May 2018, 10:31

bilimdan yazdı:
Oktay D. yazdı:Bakıñ, bu yazacaklarımı iyi okuyuñ. Soñra saçma sapan tépkilerde bulunmayıñ, doğrudan doğruya ilgili yanıtlar vériñ.
Bu sözünüzü size aynen iade ediyorum. Sizi protesto ediyorum. Bu forumdan gidiyorum. Terbiyesiz insan.

Bu sözüm özellikle TDK'ya idi. Burada sürekli yazdıkları yok sayılan, okunmayan, rakipmişim gibi tepkiler gören benim; olayı tersine çevirmeyiñ. Ama siz de ona katılmaya karar vérip tam da aynı şeyi yaparak, yanıt vérmek yérine tepki mi véreceksiniz? İşte bunu yapmayıñ diyorum tam da!
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8138
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4889

Ynt: arsal

İletigönderen cingelek » 03 Mar 2019, 09:03

bilimdan yazdı:
Türk dil kurultayında okunan Bilimsel bildiriler.png
arsal kestane.png
az ااز
Ars, as, kakım.

Ars / az > ar "kakım" / "kakım rengi"
ars + al "kakım rengi" + al "kırmızı".
Kelimenin hem ar hem ars şekli tespit edilmişse o zaman arsal ve arsıl şekillerinin ars şeklinden türediği düşünülebilir. (Bir diğer ihtimal tek başına ar diye bir renk adı varken ars hayvan ismi ile arsal ve arsıl kelimeleri türemiştir.) Derleme Sözlüğünde ars "gelincik, sincap" manasında bulunuyor. Bu durumda arsal: ars "sincabi renk" + al "kırmızı", ars "sincabi" + ıl "renk" şeklinde açıklanabilir (konur "kestane rengi" + al "kırmızı", yaş + ıl "renk" ile salıştırılabilir). Buna göre arsal ve arsıl birleşik kelime oluyor.
  • 0

cingelek
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 374
Katılım: 17 Mar 2015, 15:28
Değerleme: 366

Ynt: arsal

İletigönderen cingelek » 23 Mar 2019, 02:29

Oktay D. yazdı:Bu arada arsal sözcüğünüñ arsıl sesletimi de Eski Türkçede bulunur (DLT). Bu da sözcüğüñ ars+al birleşimi olamayacağını gösterir. Bunlar hep daha öñce tartışılmıştı.
Anladığım kadarıyla DLT'de arsal ve arsıl diye iki ayrı kayıt yok. Kelimenin nasıl okunacağı tam bilinemediğinden DLT'deki kelimeler neşredilirken Latin harfleriyle iki şekilde de yazıldığından sanki hem arsal hem de arsıl kayıtlıymış gibi anlaşılabiliyor.
ar-sail.png
Divanu Lügat-İt-Türk ve Budist Uygur metinlerinin sözvarlığı bakımından karşılaştırılması (Yüksek Lisans Tezi)
ar-sail.png (43.46 KiB) 824 kéz görüntülendi
  • 0

cingelek
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 374
Katılım: 17 Mar 2015, 15:28
Değerleme: 366

Ynt: arsal

İletigönderen cingelek » 23 Mar 2019, 20:56

arsal (Clauson).png
arsal (Clauson).png (29.08 KiB) 793 kéz görüntülendi
  • 0

cingelek
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 374
Katılım: 17 Mar 2015, 15:28
Değerleme: 366

Ynt: arsal

İletigönderen jikme-jik » 19 Nis 2019, 05:48

arsik.png
arsik.png (11.06 KiB) 501 kéz görüntülendi
Sözcükteki sik kısmı Çincede renk anlamı bulunan kelimesinin Türkçeleşmiş biçimi de olabilir.
  • 0

jikme-jik
İlgili
İlgili
 
İleti: 13
Katılım: 24 Nis 2010, 17:18
Değerleme: 10

Önceki

Dön Köken Tartışmaları

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 6 konuk

Reputation System ©'