Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

glamping, kamp

Yéñi sözcük türetim çalışmaları ile önerileri içerir.

Ynt: Kamp

İletigönderen Türkeröz » 04 Oca 2020, 14:59

ulduzéver yazdı:Düşerge sözcüğünüñ düş- eyleminden geldiğine kuşku yok fakat hangi eklerle türetildiğine dâir farlkı görüşler vérilebilir. Bence yazılı örneği bulunmayan bir tüşer- "düşür-" eyleminden yapılmış. -Er- éttirgen çatı eki çıkar- , dönder-, kondar- gibi örneklerde görünüyor.

Karahanlı Türkçesinde aynı eylemden tüşün sözcüğü konak, durak añlamında. Zâten konmak ve düşmek eylemleri yakın añlamlardır. Eskiler yolculuk vayâ savaş gibi işlere giderken yér yér attan indiklerinde/düştüklerinde bir konakta kalırlardı. Bu yüzden tüş- eyleminden "konak" añlamında sözcükler yapmaları tam yérinde.

Ayrıca Arapça menzil de n z l نزل "inmek" kökünden olarak bizdeki tüşün, tüşnek, düşerge sözcükleriyle aynı bakış açısıyla türetilmiştir.


Düşmek eyleminden türetildiyse kesinlikle yanlış yapılmış demektir. Ancak bilerek yapıldıysa bu, art amaçlıdır. Düşmek ile inmek yakın anlamlı diyerek bunu iyiymiş gibi göstermek te hiç doğru değil. Attan olsun uçak olsun inmek ile düşmek arasında çok önemli fark var. Attan düşen kaza geçirmiş olur, inense geçirmiş olmaz. Türkçenin böyle uydurma kalkışmalarıyla boşaltılmasının yanında değilim.
  • 0

Üyelik görseli
Türkeröz
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 3128
Katılım: 25 Nis 2008, 17:08
Değerleme: 621

Ynt: glamping, kamp

İletigönderen Oktay D. » 04 Oca 2020, 15:31

Ne uydurmasından söz édiyorsuñuz?

Ağızlardan taranmış bir sözcük bu! Ayrıca düş- eylemi yalñızca Türkiye Türkçesinde "istem dışı veya kazara aşağı gitmek" birincil añlamındadır. Örneğin Orhun yazıtlarına bakarsañız "inmek, konmak" añlamında olduğunu görürsüñüz.

Ayrıca Irk Bétig'de düşnek (geceyi geçirilen yér) diye bir sözcük var.

Azerbaycan'da uçak düşer, inmez.
  • 6

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6037

Ynt: glamping, kamp

İletigönderen Türkeröz » 04 Oca 2020, 17:42

Mesele de burda! Düşmek eyleminin birincil anlamının korunmalı, inmek eylemiyle karman çorman edilmemeli. İkisi arasındaki ayrım çok önemli.
  • 0

Üyelik görseli
Türkeröz
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 3128
Katılım: 25 Nis 2008, 17:08
Değerleme: 621

Ynt: glamping, kamp

İletigönderen Oktay D. » 04 Oca 2020, 21:15

düş- eyleminiñ asıl añlamı "inmek" (in- sözcüğünüñ asıl añlamı "aşağı hale gelmek, engin olmak"). Türkiyeliler olarak biz ikinci añlamını daha çok kullanıyoruz. Birincil añlamı déyimlerde ve türevlerde kalmış. Şimdi bu déyimleri ve türevleri atalım mı?

deñk düş-, arkasına düş- démeyelim mi? iz düşüm, düşey, vb. sözcükleri kullanmayalım mı? TDK sözlüğe bakıñ, düşmek sözcüğünüñ 33 añlamı var ve kabaca yarısı inmekle ilgili!
  • 1

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6037

Ynt: glamping, kamp

İletigönderen bensay » 07 Oca 2020, 16:11

"kongun" sözcüğü nice olur, sürgün benzeri. birincilde niteç sıfat türeten bir ek bu -gIn/gUn eki, ancak adlaşmalar vardır, bugün TDK sözlükte geçen sürgünün 5 anlamıda ad işlevindedir. çadır kongunu, abant kongunu, konguna girmek, toplama kongunu... uygunluğu konusunda bir kestirim yapamıyorum doğrusu.
  • 1

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 3163
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1825

Ynt: glamping, kamp

İletigönderen EftalBARLAS » 17 Oca 2020, 05:53

Marcel Erdal'ıñ A Grammar of Old Turkic kitabında 3.232'de "äbkä tägdöküm" için "i arrived in the camp" karşılığı kullanılmış.

"äbkä tägdöküm" ne demek?
  • 0

Üyelik görseli
EftalBARLAS
Ömer Lütfi BİLİCİ
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 46
Katılım: 31 Tem 2019, 00:33
Değerleme: -7

Ynt: glamping, kamp

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 17 Oca 2020, 06:42

Biraz uzak olabilir ancak bana "eve dek gittim" gibi geldi. Hani ev = yurt = çadır ya, belki oradan gelmiştir.
  • 1

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini

OTK: https://discord.gg/ZrDbZgd
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Dérnek Üyesi
 
İleti: 1666
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: İstanbul
Değerleme: 1037

Ynt: glamping, kamp

İletigönderen Oktay D. » 24 Oca 2020, 15:30

EftalBARLAS yazdı:Marcel Erdal'ıñ A Grammar of Old Turkic kitabında 3.232'de "äbkä tägdöküm" için "i arrived in the camp" karşılığı kullanılmış.

"äbkä tägdöküm" ne demek?
Öñcelikle eb sözcüğü ev (ev, yérleşim yéri, çadır) démek, +kA eki ise yönelme ekidir bugün +A biçimindedir. O yüzden ilk sözcük eve. Buradaki teg- (değmek) sözcüğü ise değişli olarak "ulaşmak, varmak" añlamına geliyor.

Öte yandan Eski Türkçede -dOk/-dUk tam geçmiş zaman eki bulunuyor, bugün bizde yalñızca eylemsi ekidir. Örneğin oldukça dérken ol- eylemine -dUk ve +çA gelmiş. O yüzden ebke tegdöküm sözüne birebir bakarsak eve değdiğim diyor, ancak bizde bu yan tümce olarak algılanır o yüzden eve değdim/vardım veya eve değmiş/varmış oldum diye añlaşılmalıdır.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6037

Önceki

Dön Sözcük Türetme, Öneriler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 16 konuk

Reputation System ©'