Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

lâik, seküler

Yéñi sözcük türetim çalışmaları ile önerileri içerir.

Re: lâik, seküler

İletigönderen birtancazin_ » 20 Tem 2014, 20:31

Kamusal esitlik resmiyet karsisindaki yurttaslarin ayrimsizligi aytması bakimindan anlam kazanabilir ben işin turkiye toplumu acisindan yansimalarini da gozonune aldim
  • 0

birtancazin_
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 339
Katılım: 23 Ağu 2013, 23:15
Değerleme: 33

Re: lâik, seküler

İletigönderen Oktay D. » 20 Tem 2014, 21:02

Siyâset alañında belki öyle yapılabilir, ancak dil açısından bu doğru olmazdı. Ayrıca Türkiye'ye göre yaptığımızda, başka toplumlarıñ durumundan söz éderken ne yapacağız? Kavram karmaşası zaten almış başını yürürken, bu tür şeyleri göz önüne almalıyız. Daha demokrasi, faşizm, eşitlik gibi sözcükleriñ içi boşaltıldığı bir çağdayız, buna eñ önce biz, dille ilgilenenler, dur démeliyiz.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7722
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4070

Re: lâik, seküler

İletigönderen M.calli » 20 Tem 2014, 21:46

inançlarla ilgili bir çıkarım yapamadım ben burada toplumsal eşitlik kavramı dediğimiz olay var zaten bunun kamusaldan ayrımı nerede ?
  • 1

M.calli
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1045
Katılım: 05 Oca 2014, 23:49
Konum: kocaeli
Değerleme: 530

Ynt: lâik, seküler

İletigönderen birtancazin » 20 Haz 2017, 00:23

Türkiye açısından genel bir değerlendirme yaparak sonuç elde etmeye uğraştım.

seküler İng. secular
sf. 1. Laik yaşama ait, dinden bağımsız olan


laik Fr. laïque
sf. (l ince okunur) huk. Din işlerini devlet işlerine karıştırmayan, devlet işlerini dinden ayrı tutan

Seküler, dünyevi kavramıyla örtüşen bir söz.

Kanımsamak... İkna olmak, inanmak için kanıt arayan.. Seküler kişiler inançlara göre değil kanıtlara göre, kesin delillere göre davrana eğilimindedir.
Kanımsal.. Seküler kimse (uysal) / kanımsayıcı
Kanımsallık.. Sekülerlik / kanımsayıcılık
Laik.. Uslam (akillik), laisizm
Laik kişi.. Uslamcıl
Laik devlet.. Uslamsal kutluk, elin, ödüz...

Uslamak.. Akıl yürütmek

Burada akla dayanmak kavramın dikkat çekilmekte.
  • 0

birtancazin
birtancazin
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 770
Katılım: 19 May 2017, 00:37
Değerleme: 260

Ynt: lâik, seküler

İletigönderen Oktay D. » 20 Haz 2017, 00:32

Evet seküler, dünyevi añlamındadır ancak seküler kişileriñ kanıtlara göre davrandığı tespiti doğru değil. Müslüman biri de seküler olabilir örneğin, veya güçlü bir şekilde inançlı bile olabilir.

Seküler kişi, inancını dünyevî işlere yansıtmayan, yaşamını veya davranışlarını inancına göre şekillendirmeyen añlamına gelir. Örneğin kendisi inançlı olduğu halde inançsız kişilere hoşgörüde bulunmak seküler bir davranıştır. Başka bir örnek olarak, kendisi çok inançlı olduğu halde ABD anayasasınıñ 1. ek maddesindeki ilk kısmı savunabilir. Ya da okullarda din dersinin öğretilmesine veya tersine devletin dini vakıflara karışmasına karşı olan kişiler de sekülerdir. Seküler din adamı (imam veya papaz vs) bile olur.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7722
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4070

Ynt: lâik, seküler

İletigönderen birtancazin » 20 Haz 2017, 00:42

Kavram adı üstünde, anlamca genişler, gelişir.
Göz, organ, çekmece gözü gibi benzetmeyle, ya da kanımsamak, yani kanıt istemek ile soyut değil somuta dayanmak anlamıyla geniş anlamları kapsayabilir.

Kanımsayıcı bir din bilgici dediğimizde yobaz olmadığını anlarız, ilkin, esemeli ve uslayıcıdır dolayısıyla anlayışlı ve kanmaya yani ikna olmaya da açık

Yoksa her sekülerlik ya da laiklik türü için ayrı ayrı adlar türetmemiz gerekecek.
  • 0

birtancazin
birtancazin
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 770
Katılım: 19 May 2017, 00:37
Değerleme: 260

Ynt: lâik, seküler

İletigönderen Oktay D. » 20 Haz 2017, 01:39

Sekülerizmin pek türü yok, var olan türleri sekülerizmle ilgili değil daha çok sekülerliği edinmiş kişinin bulunduğu kesimi ifade ediyor. Örneğin "muhafazakar seküler" için ayrı bir ada elbette gerek yok, seküler için bulunan karşılığıñ başına sıfat koymak yéterli olacaktır.

Toplumda pratik olarak laiklik ile sekülerizm arasında siyasi bir ayrım daha var. Géñelde laiklik Fransız tipi bir din-devlet añlayışını añlatırken sekülerizm daha çok ABD tipi bir din-devlet añlayışını betimler.

Daha ayrıntılı söyleyecek olursam, Fransızlar din ile devleti tam ayırmayıp, devleti diniñ üstünde tutmuşlardır. Yani, devlet dine karışabilir ancak dini kurumlar devlete karışamazlar. Türkiye de Fransada eğitim görmüş Jön Türkler nedeniyle biraz da Fransız ekseninde bir yol benimsemiştir. Öte yandan İngiltere ve ABD'niñ añlayışı tam bir ayrım şeklindedir. Diniñ devlete karışamadığı kadar devlet de dine karışamamaktadır. Örneğin Fransada bir dini cemaat kapatılabilirken ABD'de kapatılamaz ama tersine diyanet işleri başkanlığı gibi bir kurum da açılamaz.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7722
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4070

Ynt: lâik, seküler

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 26 Haz 2018, 20:18

Yerlikte "bütümkatmazcılık" önerisini görmüştüm.
  • 0

Türk demek Türkçe demektir!
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 323
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 239

Ynt: lâik, seküler

İletigönderen bensay » 27 Haz 2018, 11:51

laik için Kanıbir kılavuzunda "özgen" karşılığına denk gelmiştim, doğrudan bir çağrışıma iye olmadığı için kullanımıma alamamıştım, "özgen" için BTS verileri aşağıdaki gibidir:

özgen
Kuzukulağı otunun filizleri.

Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü
özgen İng. enzyme
Dirilkimyasal tepkimeleri, her birine özgün biçimde tezgenleyen önemli tezgen türü önbesi özdeciği.

BSTS / Fiziksel Kimya Terimleri Sözlüğü 1978
Özgen Köken: T.
Cinsiyet: Kız
Özü geniş, rahat, sakin kimse.
Cinsiyet: Erkek
Özü geniş, rahat, sakin kimse.

Kişi Adları Sözlüğü


sonraları kişisel türetimim olan tapın=din tabanı üzerinden genel anlamda din kurallarının devlet yönetiminde uygulandığı yönetim biçimi olan teokrasi, şer'i yönetim gibi sözler için "tapınerki" denebileceğinden yola çıkarak tersi durum laik yönetim biçimi için "tapınerksiz, tapınerksizcil" sözleri üzerinde denemelerim olmuştur, sözcük olarak başarılı olmamakla birlikte gereken anlamı genel olarak içerdiğini düşünüyorum.
  • 0

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2532
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1002

Önceki

Dön Sözcük Türetme, Öneriler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 7 konuk

Reputation System ©'