Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

içerik, içermek

Sözcükleriñ añlamları, kullanımları ile ilgili tartışmaları içerir.

içerik, içermek

İletigönderen mehmetö » 05 Nis 2021, 21:07

İÇERİK
Son yıllarda uydurmacıların çokça kullandıkları keli­melerden biri de içerik'tir, «muhtevâ» mânâsına geliyor­muş. Dilimizde içeri kelimesi bulunmakla birlikte, içerik diye bir kelime yoktur. Türk dilinin târihî gelişmesini ve târihî gramerini bilenler, kelimenin iç isim köküyle «-eri» yön ekinden meydana geldiğini hemen anlarlar. Bu du­rumda «-k» ekinin kelimeye yersiz eklendiği ortaya çıkar. Türkçede isimden isim yapan bir -k eki mevcut değildir. Ancak isimden fiil meydana getiren bir -k eki vardır (ac-ı- k-mak gibi).M uhtevâ. kelimesinin artck eskidiği ve herkes tarafın­dan bilinmediği doğrudur ama, bunun karşılığı içerik de­ğildir. Muhtevâ yerine «iç, öz» kullanılabilir.
İÇERMEK
İçeri ile birlikte uydurulan içermek’e «ihtiva etmek» mânâsı veriliyor. Uydurmanın da kendisine göre bir man­tığı olsaydı, içerik'e bakılarak içeriklemek demek gere­kirdi.Türkçe’de isimden isim yapan bir «-ar. -er» eki bu­lunduğu malûmdur. Fakat, bu ek işlek değildir ve daha çok renk bildiren isim köklerine gelmektedir. İç ve dış gibi yer bildiren kelimelerden «- ık» eki ile fiil yapılmıştır. Nitekim taş «dış» kelimesinden taşıkmak ve taşıkarmak fiilleri tü ­retilm iştir (bugün bunlar çıkmak ve çıkarmak olmuştur). Bu durumda taşıkmak fiiline benzetilerek ancak içik-mek fiili meydana getirilebilir. İçermek fiili olunca dışar-mak (taş-ar-mak) fiili bulunması da îcab eder.İçermek kelimesi yerine ihtivâ etmek mânâsına pekâ- iâ «içine almak» fiili kullanılabilirdi.

Faruk Timurtaş "Uydurma Olan ve Olmayan Yeni Kelimeler Sözlüğü"nde "içerik"in "içeri"den geldiğini söylemiş, ben "içer-"den geldiğini sanıyordum. Her iki durumda da içerik sözünün yanlış anlamdadır. Addan "fiil" yapan "+Ar-" eki renkden başka sözlere de gelebilir, ancak bu yapılan fiiller oluş fiilleridir, "içermek" fiili olsa olsa "iç olmak" ya da "içe ermek" anlamında olur ama "kendi içine almak" olmaz.

Tarama Sözlüğünden örnek: öñermek>Geçmek, ileri geçmek.
"Musa döndü, ol mecusi yolda Musa'ya önerdi" (Müz. XV. 249) Tarama Sözlüğü: ".. o zerdüşt yolda Musa'ya ön oldu"
Buna göre "bir şeye içerilir", yani bir şeye iç olma anlamı doğrudur.

"İçermek"in yanlış anlamı için doğru sözler: "(öz/kendi) içine almak, içinte tutmak"
"Kamıtmak" yönünde imdilik bi bilgim yok

Karşılaştırmalı Türk Lehçeleri Sözlüğü (Ercilasun, 1991)
Türkiye Türkçesi: içermek
Azerbaycan Türkçesi: ehtivà etmäk
Başkurt Türkçesi: isinä alıv
Kazak Türkçesi: kamtuv işinde tutuv
Kırgız Türkçesi: içine alū içine kamtū
Özbek Türkçesi: öz içigä àlmàk egä bolmàk
Tatar Türkçesi: içinä alu
Türkmen Türkçesi: içine almak
Uygur Türkçesi: öz içigä almak
Rusça: sodeŋat v sebe

Türkiye Türkçesi – Arı Duru Türkçe Sözlüğü (Kuleli, 2013)
içermek [Köken: Uydurukça] İçine almak, Kamıtmak


"İçerik" içinse Tatarca ve Başkurtçada "içtelik" sözü var
Türkmencede
düzüm>n. ingredients, composition (i.e. ingredients), list.
comprise>v. içine almak; düzüminde bolmak; tutmak; n. ybarat
inclusive>adj. düzüminde bolan; içine salan.


İnternette moda olan video/aktivite/ürün anlamlarında "içerik" için bir sunuşum yok
  • 3

Düz çeviriyi gördüğümde etim dökülür
mehmetö
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 420
Katılım: 16 Ara 2019, 21:20
Değerleme: 307

Dön Añlam Tartışmaları

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 1 konuk

Reputation System ©'