Yanıtsız iletiler    Étkin başlıklar

Tüm zamanlar UTC + 3 saat





Yéñi başlık gönder Başlığı yanıtla  [ 15 ileti ] 
Yazdırma görüntüsü Önceki başlık   Soñraki başlık  
Yazar İleti
Aranacak:
 İleti Başlığı: en - enit
İletiGönderilme zamanı: 15 Kas 2018, 18:02 
Çevrimdışı
Yazışmacı
Yazışmacı
Üyelik görseli
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
İleti: 2836
Değerleme: 1176
Adı Soyadı: Deveb Önyüz Çatısı
Yakın geçmişte en sözcüğüne yönelik ökümde bir algı oluşmuştu. En sözcüğü bilinen anlamlarıyla sözlüklerde şöyle belirtilir.

TDK güncel türkçe sözlük
Alıntı:
en (I)
isim
1. isim Bir yüzeyde boy sayılan iki kenar arasındaki uzaklık, genişlik, boy, uzunluk karşıtı
"Kumaşın eni. Yolun eni. Kâğıdın eni."
en (II)
isim halk ağzında
1. isim Hayvanlara veya eşyaya vurulan damga, işaret
en (III)
zarf
1. zarf Başına geldiği sıfatların üstün derecede olduğunu gösteren kelime
"En iyi adamını yollamış buraya." - A. Ümit


Algıladığım kavram zaman kavramıydı. Zaman kavramı bilindiği üzere soyut bir kavramdır. Bir süredir en sözcüğünü zaman yerine kullanıyordum. Bu konuda algım biraz daha gelişti. Bir türetim daha yaptım. Enit. Bu türetimin nedeni en sözcüğünün birkaç yerde zaman ile genişlik kavramının kusursuz bir ikilime neden olmasıydı. Bu nedenle sözcüğü türettip geliştirdim.

Öncelikle zaman somutların oluşturduğu soyut bir genişliktir. Zamanın bir konumu ve konumcukları bulunur. İçinde öksel olarak gezilebilir. Bu konuyla ilgili dilerseniz üzerinde daha da durabiliriz. Bu anlam çekişmesini bitirmek için en sözcüğüne yönelik gösterdiğim zaman anlamını enit sözcüğüne taşımayı düşünüyorum.

Eski kullanım denemem
öñeri en
zaman

Yeni kullanım denemem
öñeri enit
zaman


Örnekler:
"Enitsiz konuşursan gülünç duruma düşersin."
"Enit soyut bir kavramdır. Yaşamadıkça anlayamazsın."
"Uyku düzenin bozulduğunda gün ve enit algın bozulacaktır."
"Şimdi eniti değil. Sonra yapalım."

Enit anlam önerisi:
1- zaman
2- soyut olan genişlik bölgesi
3- soyut yer, soyut yerlik
...

_________________
Çok dil bilgisi olan bir kişi değilim. Hakkınızı helâl edin.
Kelime-i tevhidi gönülden deyip tövbeler edelim.
Allah rızası için Kuran-ı Kerim yolunda salih kul olalım.
Allahu teâlâ yardımcımız olsun.
Ortak Türkçe Konatı: Discord sunucusu


  • 0

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
 İleti Başlığı: Ynt: en - enit
İletiGönderilme zamanı: 15 Kas 2018, 18:41 
Çevrimdışı
Dérnek Üyesi
Üyelik görseli
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
İleti: 1703
Konum: İstanbul
Değerleme: 1100
Adı Soyadı: Oğuzhan T.
-Xt yapım eki yalnızca eylemlere gelir.

Geçit, kesit, umut vb.

_________________
Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini

OTK: https://discord.gg/ZrDbZgd


  • 0

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
 İleti Başlığı: Ynt: en - enit
İletiGönderilme zamanı: 15 Kas 2018, 18:48 
Çevrimdışı
Yazışmacı
Yazışmacı
Üyelik görseli
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
İleti: 2836
Değerleme: 1176
Adı Soyadı: Deveb Önyüz Çatısı
boyut nasıl türedi?

_________________
Çok dil bilgisi olan bir kişi değilim. Hakkınızı helâl edin.
Kelime-i tevhidi gönülden deyip tövbeler edelim.
Allah rızası için Kuran-ı Kerim yolunda salih kul olalım.
Allahu teâlâ yardımcımız olsun.
Ortak Türkçe Konatı: Discord sunucusu


  • 0

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
 İleti Başlığı: Ynt: en - enit
İletiGönderilme zamanı: 15 Kas 2018, 19:28 
Çevrimdışı
Dérnek Üyesi
Üyelik görseli
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
İleti: 1703
Konum: İstanbul
Değerleme: 1100
Adı Soyadı: Oğuzhan T.
boyut
YTü: [ Geometri Terimleri, 1937]
Cisimde üç 'boyut' yahut 'direget' vardır: Uzunluk, genişlik ve yükseklik.
< TTü boy +Ut

→ boy

Not: Atatürk'ün türettiği kelimelerdendir. Osm buˁd > buut sözcüğünden çağrışım yoluyla türetildiği açıktır.

Benzer sözcükler: boyutlandırmak, boyutlu

_________________
Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini

OTK: https://discord.gg/ZrDbZgd


  • 0

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
İletiThis post was deleted by TürkçeSözlük78 on 15 Kas 2018, 19:29.
Gérekçe: ileti y
 İleti Başlığı: Ynt: en - enit
İletiGönderilme zamanı: 15 Kas 2018, 19:35 
Çevrimdışı
Yazışmacı
Yazışmacı
Üyelik görseli
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
İleti: 2836
Değerleme: 1176
Adı Soyadı: Deveb Önyüz Çatısı
Konumuz yapım ekleri.

Addan ad yapan yapım ekleri

-ıt: yaş-ıt

Bu doğrultuda enit türetimi doğrudur.

_________________
Çok dil bilgisi olan bir kişi değilim. Hakkınızı helâl edin.
Kelime-i tevhidi gönülden deyip tövbeler edelim.
Allah rızası için Kuran-ı Kerim yolunda salih kul olalım.
Allahu teâlâ yardımcımız olsun.
Ortak Türkçe Konatı: Discord sunucusu


  • 0

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
 İleti Başlığı: Ynt: en - enit
İletiGönderilme zamanı: 15 Kas 2018, 19:46 
Çevrimdışı
Yazışmacı
Yazışmacı
Üyelik görseli
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
İleti: 3166
Konum: istanbul
Değerleme: 1852
"enit" ile zaman kavramına biraz daha yaklaşılmış geldi bana, "en" kesinlikle uymuyordu bana göre, öte yandan "enit" "rekor" çağrışımı da yapıyor sanola sanki

_________________
http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.


  • 3

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
 İleti Başlığı: Ynt: en - enit
İletiGönderilme zamanı: 15 Kas 2018, 20:03 
Çevrimdışı
Yazışmacı
Yazışmacı
Üyelik görseli
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
İleti: 2836
Değerleme: 1176
Adı Soyadı: Deveb Önyüz Çatısı
Boyut sözcüğü nasıl tek anlamda kullanılmıyorsa enit sözcüğü de yalnızca zaman anlamında kullanılacağını beklemiyorum.

Rekor anlamına gelince. Sanırım siz ermek > eri > erit sözcüğünden dolayı öyle sezdiniz. Böyle sanmanızın arkasında ses anlam ilişkisi yatar. Bilinçsizce hepimiz yapıyoruz bunu. Örneğin makine sözcüğü. Mek, mak sesinden dolayı bize türkçeymiş gibi geldiği bile oluyordur.

_________________
Çok dil bilgisi olan bir kişi değilim. Hakkınızı helâl edin.
Kelime-i tevhidi gönülden deyip tövbeler edelim.
Allah rızası için Kuran-ı Kerim yolunda salih kul olalım.
Allahu teâlâ yardımcımız olsun.
Ortak Türkçe Konatı: Discord sunucusu


  • 0

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
 İleti Başlığı: Ynt: en - enit
İletiGönderilme zamanı: 15 Kas 2018, 20:32 
Çevrimdışı
Yazışmacı
Yazışmacı
Üyelik görseli
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
İleti: 3166
Konum: istanbul
Değerleme: 1852
yok, er- ile ilgisi yoktu aldığım çağrışımın yerliktaş, "en" sözcüğünün önadlarda en üstünlük tanımlamasında kullanılıyor olması (çok, daha çok, en çok gibi) ile "en" sözcüğünün "ülkemizin enleri, benim enlerim" gibi kullanımları bulunuyor olmasındandır.

_________________
http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.


  • 0

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
 İleti Başlığı: Ynt: en - enit
İletiGönderilme zamanı: 15 Kas 2018, 20:39 
Çevrimdışı
Yazışmacı
Yazışmacı
Üyelik görseli
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
İleti: 2836
Değerleme: 1176
Adı Soyadı: Deveb Önyüz Çatısı
Oy... güzel... Yazdıklarınızı okuyunca enek sözcüğünü türettim. Sanırım bu rekor sözcüğüne yönelik türetilmiş güzel bir karşılık olur. Algılamama göre "en durumda olan" anlamı veriyor. Sizce de uygunsa rekor sözcüğüne yönelik önerelim bunu.

_________________
Çok dil bilgisi olan bir kişi değilim. Hakkınızı helâl edin.
Kelime-i tevhidi gönülden deyip tövbeler edelim.
Allah rızası için Kuran-ı Kerim yolunda salih kul olalım.
Allahu teâlâ yardımcımız olsun.
Ortak Türkçe Konatı: Discord sunucusu


  • 0

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
 İleti Başlığı: Ynt: en - enit
İletiGönderilme zamanı: 15 Kas 2018, 21:08 
Çevrimdışı
Yazışmacı
Yazışmacı
Üyelik görseli
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
İleti: 3166
Konum: istanbul
Değerleme: 1852
"enek" deyince enenmiş, iğdiş edilmiş çağrışımı alınıyor öncelikle, pek doğal olarak bu belirttiğim anlamda enek diye bir sözcük var olduğundan bu çağrışımın önüne geçebilmek, rekor anlamında yeni bir çağrışım yaratabilmek kolay gözükmüyor yerliktaş, bir ara "enlik" sözcüğünü denemiştim, hangi bağlamda türetildiğini açıkladığımda esemeli mantıklı , güzel bulunuyordu, ancak açıklama yapmadan önce neyin karşılığı olabileceğini sorduğumda "rekor" diyen tek bir kimse bile hiç kimse çıkmamıştı

_________________
http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.


  • 0

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
 İleti Başlığı: Ynt: en - enit
İletiGönderilme zamanı: 15 Kas 2018, 21:43 
Çevrimdışı
Yazışmacı
Yazışmacı
Üyelik görseli
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
İleti: 2836
Değerleme: 1176
Adı Soyadı: Deveb Önyüz Çatısı
Enek sözcüğünü gündelik yaşamımda duymadığım için bende öyle anlam çağrıştırmadı. Ancak iğdiş sözcüğünün ne anlama geldiğini okuyunca rekor sözcüğüne uyumlu buldum. Biraz aynalanmış anlamla bakmalısınız.

Benim sözcüğü türetirken düşündüğüm olay şöyledi.
en > ene (-e doğru yönelmek) > enek (en olmuş olmak)

Sizin söylediğiniz biçimde bir anlayışı da göz önüne alıyorum ve anlamlandırmayı şöyle tanımlıyorum.
Üstünlüğü elden bırakmayan kişi karşısında "enek kırmak" doruktaki kişinin, şeyin en önde olmasını ezmek anlamına gelir. Artık enenmiştir. (elenmek dışarı atılmak iken enenmek geriye düşmek düşürülmek arkada bırakılmak gibi anlaşılabilir) :)

Örnek
"Yarışmacı koşuyor. En hızlısı olmaya doğru hızla gidiyor. Enit eneği kıracak. İşte! Doruğa ulaşıp enek kırdı! Bugüne dek eneği elinde bulunduran yılların koşucusunu enedi."

Yumuşak bir anlamda değil ama düşününce güzel oldu.

Rekoru kırılan kişinin yüzü burulur ya. İşte o durumu yaşattığı için "yılların koşucusunu enedi" diyebiliriz. Yüzünü buruşturttu. Tattığı başarı duygusu çöktü.

Güzel oldu ya. Sevdim ben. :D

_________________
Çok dil bilgisi olan bir kişi değilim. Hakkınızı helâl edin.
Kelime-i tevhidi gönülden deyip tövbeler edelim.
Allah rızası için Kuran-ı Kerim yolunda salih kul olalım.
Allahu teâlâ yardımcımız olsun.
Ortak Türkçe Konatı: Discord sunucusu


  • 0

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
İletiThis post was deleted by datadeveb on 23 Ağu 2021, 22:51.
İletiThis post was deleted by datadeveb on 23 Ağu 2021, 22:51.
İletiThis post was deleted by datadeveb on 23 Ağu 2021, 22:51.

Eskiden yéñiye gönderileri göster:  Diz  
Yéñi başlık gönder Başlığı yanıtla  [ 15 ileti ] 


Tüm zamanlar UTC + 3 saat




Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 2 konuk


Bu bölüme yéñi başlıklar gönderemezsiñiz
Bu bölümdeki başlıklara yanıt véremezsiñiz
Bu bölümdeki iletileriñizi düzenleyemezsiñiz
Bu bölümdeki iletileriñizi silemezsiñiz
Bu bölüme eklentiler gönderemezsiniz

Geç:  
phpBB® Forum Software © phpBB Group katkılarıyla
Powered by Reputation System © Pico88

Theme Created By ceyhansuyu

Türkçe çéviri: Oktay Doğangün
Reputation System ©'